Mở 'đường băng' cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cất cánh

Trao đổi tại Tọa đàm “Doanh nghiệp Thủ đô hành động vì mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số”, các chuyên gia nhận định, dù sở hữu tiềm năng và sự linh hoạt lớn, cộng đồng DNNVV tại Hà Nội hiện đang đối mặt với những rào cản mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và cơ hội bứt phá.

Đầu tiên là thủ tục hành chính và quỹ đất sản xuất. Theo GS.TS Mạc Quốc Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, sự chậm trễ trong quá trình hoàn tất các thủ tục đầu tư cùng với tình trạng khan hiếm mặt bằng sản xuất đang là những trở ngại lớn. Thời gian chờ hoàn tất thủ tục kéo dài có thể khiến doanh nghiệp đánh mất các đơn hàng và cơ hội kinh doanh quý giá.

Tiếp theo là khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn. Nhiều DNNVV gặp khó khăn lớn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng do thiếu tài sản bảo đảm.

Ảnh minh họa.

Trong khi đó, từ góc nhìn của các quỹ đầu tư, ông Nguyễn Minh Hạnh - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ Việt Cát cho biết, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tách bạch rõ ràng giữa tài khoản cá nhân của chủ doanh nghiệp và tài khoản của công ty; hệ thống sổ sách kế toán và hồ sơ quản trị chưa chuẩn hóa. Điều này trở thành rào cản lớn khiến doanh nghiệp khó tiếp cận các nguồn vốn dài hạn.

Cùng với đó là sự lúng túng trước làn sóng chuyển đổi số. Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn không biết phải bắt đầu từ đâu, lựa chọn công nghệ nào cho phù hợp và phân bổ nguồn lực ra sao để đạt hiệu quả. Thêm vào đó, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) vừa mở ra cơ hội tối ưu hóa chi phí, vừa tạo ra áp lực buộc doanh nghiệp phải nhanh chóng nâng cấp năng lực công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu và tổ chức lại phương thức quản trị.

Chi phí tuân thủ và rào cản kỹ thuật quốc tế cũng đang gây áp lực lên DNNVV. TS. Bùi Thanh Minh - Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV) cho rằng, khi bước ra sân chơi lớn hoặc muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp phải đối mặt với các yêu cầu ngày càng khắt khe về chuẩn hóa dữ liệu, quản lý thuế, kế toán. Bên cạnh đó, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu chất lượng của thị trường quốc tế cũng là các vấn đề doanh nghiệp xuất khẩu cần quan tâm.

Để giải quyết các điểm nghẽn nêu trên, các diễn giả cho rằng, cả chính quyền TP Hà Nội và cộng đồng doanh nghiệp cần có những hành động cụ thể, thực chất và có thể đo lường được.

Về phía TP Hà Nội, cần chuyển dịch mạnh mẽ tư duy từ "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "đồng hành cùng doanh nghiệp tạo tăng trưởng", áp dụng tinh thần "khoan dung tuân thủ" để doanh nghiệp có không gian chuẩn hóa hệ thống, phát huy vai trò cầu nối của các hiệp hội và phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công.

Trong khi đó, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực hấp thụ chính sách, chuẩn hóa và minh bạch hóa tài chính để khơi thông nguồn vốn dài hạn, chuyển dịch từ tư duy "bán một sản phẩm" sang tham gia chuỗi cung ứng giá trị cao. Về lâu dài, từng bước dịch chuyển sang những ngành sản xuất có hàm lượng khoa học, công nghệ và trí tuệ cao, hạn chế phụ thuộc vào các hoạt động trung gian có giá trị gia tăng thấp. Đồng thời, doanh nghiệp chuẩn bị năng lực để tham gia chuỗi cung ứng các dự án hạ tầng lớn (đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị). Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực quản trị để không bị tụt hậu.

Các hiệp hội doanh nghiệp như HANOISME cần làm tốt vai trò cầu nối thực chất, chủ động chuyển hóa các cơ chế, chính sách vĩ mô phức tạp thành những nội dung cụ thể, ngắn gọn và dễ tiếp cận để doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận và áp dụng.

Các diễn giả có chung nhận định, tăng trưởng bền vững hai con số không thể đạt được bằng những khẩu hiệu hành chính, mà phải bằng những quyết định đầu tư thực chất, đổi mới công nghệ mới và nâng cao năng suất lao động. Thành phố đóng vai trò kiến tạo cơ hội, mở ra "đường băng chính sách" minh bạch và thông thoáng. Tuy vậy, để cất cánh được, bản thân mỗi doanh nghiệp phải tự nâng cấp "động cơ nội lực" bằng sự chuẩn chỉnh trong quản trị, đổi mới công nghệ và tinh thần chủ động hành động.