Mở đường cho doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi cung ứng

Dù vậy, để biến cơ hội thành những hợp đồng hợp tác thực chất, doanh nghiệp phải vượt qua những yêu cầu khắt khe về công nghệ, chất lượng, giá thành và năng lực quản trị. Phát triển công nghiệp hỗ trợ vì thế đòi hỏi nâng cao năng lực nội sinh, tăng cường liên kết sản xuất, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp.

Công nghệ điện tử phát triển mở ra cơ hội để doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi cung ứng, từng bước nâng cao năng lực và mở rộng thị trường.

Cơ hội từ quy mô công nghiệp ngày càng mở rộng

Tại Công ty CP Sản xuất và Thương mại dịch vụ Phương Anh (xã Điềm Thụy), việc tìm kiếm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng công nghiệp đòi hỏi doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Hiện đơn vị có 60 công nhân chuyên sản xuất linh kiện phụ trợ cho doanh nghiệp FDI, chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Canada và Mỹ.

Ông Dương Nghĩa Lý, Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Thương mại dịch vụ Phương Anh, cho rằng: Việc nâng cấp hệ thống máy móc, trang thiết bị sản xuất có vai trò rất quan trọng. Khi bảo đảm chất lượng đơn hàng, quá trình tham gia chuỗi sản xuất sẽ thuận lợi hơn nhiều. Với doanh nghiệp tư nhân, có được đơn hàng mới chỉ là bước khởi đầu. Khả năng duy trì chất lượng ổn định, bảo đảm tiến độ giao hàng và đáp ứng yêu cầu khi sản lượng tăng mới là những yếu tố quyết định khả năng hợp tác lâu dài.

Cơ hội của những doanh nghiệp như Phương Anh được mở ra từ quy mô phát triển công nghiệp ngày càng lớn của Thái Nguyên. Trong 9 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh tăng trưởng rõ nét, đặc biệt trong quý III với Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 24,8% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 9 tháng tăng khoảng 23%, cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 23,5%; sản xuất và phân phối điện tăng 5,9%; cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 10,2%. Kết quả này cho thấy công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu của tăng trưởng công nghiệp, trong đó nhóm sản phẩm điện tử có đóng góp quan trọng.

Nhiều doanh nghiệp tích cực đầu tư máy móc, thiết bị, nâng cao kỹ thuật sản xuất linh kiện, vật liệu phục vụ chuỗi cung ứng công nghiệp.

Các doanh nghiệp sản xuất điện tử chủ lực, trong đó có Samsung và các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, đang đẩy mạnh sản xuất, gia tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường dịp cuối năm.

Quy mô sản xuất lớn kéo theo nhu cầu về linh kiện, vật tư, bao bì, cơ khí, thiết bị và các dịch vụ hỗ trợ. Đây là những lĩnh vực doanh nghiệp trong nước có thể tìm kiếm cơ hội tham gia nếu đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, giá thành, tiến độ và khả năng cung ứng của các nhà sản xuất.

Cùng với đà tăng trưởng sản xuất, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục bổ sung nguồn lực cho công nghiệp địa phương. Đến ngày 30/9/2026, Thái Nguyên thu hút thêm hơn 8 tỷ USD vốn FDI. Trong đó, có 23 dự án cấp mới với tổng vốn đăng ký hơn 5,8 tỷ USD; 22 dự án điều chỉnh, gồm 20 lượt tăng vốn với tổng vốn đăng ký tăng thêm 2,27 tỷ USD. Lũy kế đến thời điểm này, toàn tỉnh có 250 dự án FDI với tổng vốn đăng ký gầ 19,5 tỷ USD.

Quy mô đầu tư và sản xuất ngày càng lớn mở ra thị trường tiềm năng cho doanh nghiệp cung ứng trong nước. Dù vậy, sự hiện diện của các tập đoàn lớn chưa đồng nghĩa doanh nghiệp địa phương đương nhiên có được đơn hàng.

Muốn tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp phải chứng minh năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, giá thành cạnh tranh, khả năng giao hàng đúng hạn và tính ổn định trong suốt quá trình hợp tác.

Năng lực cung ứng quyết định khả năng tham gia chuỗi

Tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn là cơ hội để doanh nghiệp tư nhân mở rộng thị trường, nâng cao doanh thu và từng bước tiếp cận phương thức sản xuất hiện đại. Song, cơ hội này đi kèm những yêu cầu khắt khe về kỹ thuật, quản trị và chất lượng.

Đối với doanh nghiệp tư nhân quy mô vừa và nhỏ, đây là thách thức không dễ vượt qua. Nguồn lực đầu tư cho máy móc, công nghệ, nhân lực và hệ thống quản lý còn hạn chế, trong khi việc tiếp cận thông tin về nhu cầu mua hàng, tiêu chuẩn nhà cung ứng và quy trình đánh giá đối tác chưa phải lúc nào cũng thuận lợi.

Nếu không chủ động nâng cao năng lực, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ cơ hội ngay trên địa bàn có ngành công nghiệp phát triển mạnh.

Sự phát triển của các doanh nghiệp điện tử quy mô lớn tại Thái Nguyên mở rộng nhu cầu về linh kiện, vật tư và sản phẩm phụ trợ. Trong ảnh: Sản xuất thiết bị điện tử tại Công ty TNHH DBG Technology Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài tại Khu công nghiệp Yên Bình.

Ông Nguyễn Đình Ngư, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Đại Lộc Thành (phường Phổ Yên), cho rằng: Hướng tới trở thành vendor (nhà cung ứng) đòi hỏi doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực sản xuất, hoàn thiện quy trình quản lý và đáp ứng các yêu cầu của đối tác. Để tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp phải có sản phẩm phù hợp, đồng thời chứng minh khả năng bảo đảm chất lượng ổn định, giao hàng đúng tiến độ và duy trì năng lực cung ứng lâu dài.

Những yêu cầu này tạo sức ép thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân đổi mới, nâng cao năng lực quản trị và hoàn thiện quy trình sản xuất để tận dụng cơ hội từ sự phát triển công nghiệp trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Tiến Cương, Phó Giám đốc Sở Công Thương, kết quả tăng trưởng công nghiệp và thu hút đầu tư của tỉnh thời gian qua tạo điều kiện thuận lợi để tỉnh tiếp tục phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước và mở rộng liên kết sản xuất. Mục tiêu đặt ra là thu hút thêm các dự án đầu tư, đồng thời từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp có mối liên kết chặt chẽ, tạo điều kiện để doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị sản xuất trên địa bàn tỉnh.

Định hướng này cho thấy hiệu quả phát triển công nghiệp trong giai đoạn tới cần được đánh giá trên cả quy mô đầu tư, sản xuất và mức độ liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp.

Khi doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân trong nước, cơ sở đào tạo và các đơn vị cung ứng dịch vụ công nghiệp kết nối hiệu quả, cơ hội hình thành chuỗi giá trị ngay tại địa phương sẽ rõ nét hơn.

Qua đó, doanh nghiệp trong tỉnh có thêm điều kiện mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn vào giá trị sản xuất công nghiệp.

Gỡ điểm nghẽn, mở rộng cơ hội liên kết

Bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp, sự hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước có vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Đối với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, chính sách hỗ trợ cần gắn với những khó khăn cụ thể như nguồn vốn đầu tư đổi mới công nghệ, nhân lực kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng, thông tin thị trường và khả năng kết nối với các nhà sản xuất lớn.

Ông Nguyễn Tiến Cương cho biết ngành Công Thương sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; rà soát, đơn giản hóa thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý, tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp và kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Cùng với đó là tăng cường kết nối cung cầu công nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, tiếp cận thông tin thị trường và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của những tập đoàn lớn.

Công nhân Công ty CP Sản xuất và Thương mại dịch vụ Phương Anh sản xuất linh kiện phụ trợ phục vụ chuỗi cung ứng công nghiệp.

Bên cạnh hỗ trợ về thủ tục và xúc tiến thương mại, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên cũng là yêu cầu ngày càng cấp thiết.

Các tiêu chuẩn về môi trường và sản xuất xanh đang trở thành một phần trong yêu cầu của nhiều đối tác. Vì vậy, đầu tư cho công nghệ và quản trị giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn hiện hành, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng khi yêu cầu của thị trường thay đổi.

Để tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp tư nhân cần xác định rõ lợi thế, tập trung đầu tư vào sản phẩm và công đoạn có khả năng cạnh tranh, nâng cao chất lượng quản trị và xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài.

Về phía cơ quan quản lý, việc cải thiện môi trường kinh doanh, cung cấp thông tin thị trường và tăng cường kết nối cung cầu sẽ góp phần tháo gỡ những rào cản đối với doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đầu chuỗi cũng cần mở rộng cơ hội tiếp cận cho những nhà cung ứng trong nước có đủ năng lực, tạo điều kiện để tăng cường liên kết sản xuất.

Khi các mối liên kết được hình thành và củng cố, tăng trưởng công nghiệp sẽ tạo thêm động lực cho doanh nghiệp tư nhân phát triển, nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng và gia tăng giá trị sản xuất tại địa phương. Đây là hướng đi quan trọng để Thái Nguyên nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng tính tự chủ của nền công nghiệp và từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất có sức cạnh tranh cao hơn.