Mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành: Nguy cơ vỡ tiến độ do vướng mặt bằng tại TP.HCM

Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành được xác định là công trình hạ tầng huyết mạch, đóng vai trò kết nối quan trọng giữa TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành và hệ thống cảng biển khu vực. Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt phải hoàn thành dự án vào tháng 12/2026, hiện trạng thi công tại khu vực cửa ngõ TP.HCM đang rơi vào tình trạng cầm chừng do tắc nghẽn mặt bằng.

Sự tương phản tiến độ giữa hai gói thầu XL1 và XL2

Dự án có tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng với tổng chiều dài khoảng 22km, do Tổng công ty Đầu tư phát triển Đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư. Sau hơn 4 tháng khởi công (từ ngày 19/8/2025), công trình bộc lộ sự chênh lệch rõ rệt về tiến độ giữa hai địa phận TP.HCM và tỉnh Đồng Nai.

Tại gói thầu XL1 (đoạn từ Km4+00 đến Km25+920), công tác giải phóng mặt bằng tại hai phường Long Trường và Long Phước (TP.HCM) vẫn đang dậm chân tại chỗ. Khoảng 7,85ha đất phục vụ thi công chưa được bàn giao, khiến các nhà thầu không thể triển khai các hạng mục cầu cạn và cầu dẫn quan trọng trên bờ.

Công trường phía TP.HCM đến nay vẫn còn vướng nhà dân khiến nhà thầu bất lực chưa thể thi công

Đại diện đơn vị thi công gói thầu XL1 cho biết, dù đã huy động khoảng 650 nhân sự và 120 máy móc thiết bị nhưng chỉ có thể thi công các hạng mục dưới sông. Trên bờ, máy móc đành phải nằm chờ vì vướng nhà dân. Hiện tại, các nhà thầu chỉ tiếp cận được phần mặt bằng giai đoạn 1 với chiều rộng 5-6m, trong khi yêu cầu kỹ thuật để thi công đồng bộ giai đoạn 2 cần hành lang rộng từ 17-20m.

Thi công rầm rộ phía bờ Đồng Nai

Trái ngược với cảnh đìu hiu tại TP.HCM, gói thầu XL2 phía địa phận tỉnh Đồng Nai đang ghi nhận tiến độ khả quan. Nhờ tận dụng được quỹ đất sẵn có từ giai đoạn 1, các mũi thi công tại đây đang được triển khai liên tục từ Km13+900 đến Km25+920, kéo dài từ nút giao Vành đai 2 đến sát cầu Long Thành.

Bên địa phận tỉnh Đồng Nai các nhà thầu triển khai thi công rầm rộ

Sự tương phản này khiến các hạng mục cầu cạn trên địa bàn TP.HCM hiện đang chậm khoảng 25% so với kế hoạch đề ra. Điều này tạo ra áp lực cực lớn cho đơn vị quản lý dự án (SEPMU) trong việc điều phối tiến độ tổng thể của toàn bộ tuyến cao tốc.

Nút thắt về giá đền bù và phương án tái định cư

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ tại TP.HCM xuất phát từ việc chưa thống nhất được phương án đền bù và tái định cư cho người dân vùng dự án. Nhiều hộ dân tại phường Long Phước bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương mở rộng cao tốc nhưng lo lắng vì chưa có mức giá đền bù cụ thể, gây khó khăn trong việc ổn định cuộc sống mới.

Giới chuyên gia cảnh báo, nếu TP.HCM không có các biện pháp hành chính quyết liệt để bàn giao mặt bằng trong thời gian tới, dự án không chỉ đối mặt với nguy cơ vỡ tiến độ mà còn tạo thành "điểm nghẽn" giao thông chiến lược khi sân bay quốc tế Long Thành đi vào khai thác. Việc chậm trễ này sẽ làm suy giảm đáng kể hiệu quả đầu tư và năng lực kết nối của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Cảnh báo: Thông tin dự án có thể thay đổi theo các điều chỉnh quy hoạch và tiến độ bàn giao mặt bằng thực tế từ cơ quan chức năng.

Tuệ Nhân