Mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản là giải pháp cốt lõi

Mở cửa nhiều thị trường tiềm năng

Thông tin từ Bộ Công Thương, 7 tháng năm 2026, xuất khẩu nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với kim ngạch gần 22,2 tỷ USD, tăng 2,4% so với cùng kỳ; lâm sản đạt 10,96 tỷ USD, tăng 5,8%; thủy sản đạt 6,85 tỷ USD, tăng 12,7%. Đặc biệt, nhóm sản phẩm chăn nuôi đạt 455 triệu USD, tăng tới 33,2%, cho thấy nhiều phân khúc mới của nông nghiệp Việt Nam đang có tín hiệu mở rộng tích cực.

Một số sản phẩm gạo của Tập đoàn Lộc Trời xuất khẩu sang thị trường Liên minh Châu Âu (EU). Ảnh: loctroi.vn

Bức tranh xuất khẩu đã chỉ ra ngành nông nghiệp không còn chỉ dựa vào một số mặt hàng truyền thống mà đang từng bước đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng ngành hàng và hướng tới các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong nỗ lực đa dạng hóa thị trường, Ấn Độ đang nổi lên là một trong những điểm đến nhiều tiềm năng đối với nông sản Việt Nam. Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ Bùi Trung Thướng nhận định, thương mại nông sản là lĩnh vực còn nhiều dư địa trong quan hệ kinh tế Việt Nam-Ấn Độ, đặc biệt trong mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030.

Một tín hiệu đáng chú ý là Ấn Độ đã chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi Việt Nam từ ngày 13-7-2026. Ở chiều ngược lại, Việt Nam mở cửa thị trường cho nho tươi Ấn Độ từ ngày 1-8-2026. Hai động thái này không chỉ mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp, vùng sản xuất và người tiêu dùng hai nước, mà còn tạo nền tảng thúc đẩy hình thành các chuỗi cung ứng nông sản mới, góp phần tăng tính bổ trợ trong thương mại song phương.

Bên cạnh Ấn Độ, khu vực Nam Mỹ cũng được đánh giá là thị trường cần được quan tâm nhiều hơn trong chiến lược mở rộng xuất khẩu.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Argentina, các thị trường Argentina, Uruguay và Paraguay đang mở ra cơ hội cho hàng hóa Việt Nam khi các nền kinh tế này đẩy mạnh hội nhập, thu hút đầu tư và mở rộng quan hệ thương mại với các đối tác.

Trong 6 tháng năm 2026, Việt Nam nằm trong nhóm đối tác mà Argentina có thặng dư thương mại lớn. Argentina xuất khẩu sang Việt Nam khoảng 1,8 tỷ USD và nhập khẩu từ Việt Nam 469 triệu USD, tương ứng mức thặng dư 1,33 tỷ USD.

Với nông sản, dù Argentina, Uruguay và Paraguay đều là những quốc gia có thế mạnh sản xuất nông nghiệp nên hàng Việt khó cạnh tranh trực tiếp ở các sản phẩm phổ thông, song cơ hội vẫn rộng mở ở các phân khúc khác biệt như:Càphê chế biến, hạt tiêu, thực phẩm từ nông sản nhiệt đới, đồ uống, sản phẩm hữu cơ và các mặt hàng có giá trị gia tăng cao.

Xúc tiến thương mại phải đi đôi với nâng chất lượng sản phẩm

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều bất ổn, xu hướng bảo hộ gia tăng và các rào cản phi thuế quan ngày càng khắt khe, nông sản Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng có tính mùa vụ cao, đang chịu sức ép lớn trong việc duy trì đơn hàng, giữ thị phần và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sầu riêng được tách múi cấp đông tại Công ty xuất nhập khẩu Phương Ngọc Cái Bè. Ảnh: Hải Hân

Các thị trường nhập khẩu lớn liên tục siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu về môi trường, truy xuất nguồn gốc và điều kiện lao động. Cùng với đó, cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt khiến doanh nghiệp trong nước phải chuyển đổi mạnh mẽ hơn về phương thức sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường.

Đề cập về giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Vũ Bá Phú cho biết, thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các hiệp hội ngành hàng để tổ chức các hoạt động xúc tiến phù hợp tại những thị trường trọng điểm; đồng thời duy trì sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại các sự kiện thương mại lớn mang tầm khu vực và toàn cầu.

Bên cạnh việc củng cố các thị trường truyền thống, ông Vũ Bá Phú cho rằng cần chú trọng tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới cho xuất khẩu thông qua phát triển thêm ngành hàng mới và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Việc chủ động phát hiện cơ hội thị trường, đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu và tăng cường kết nối giao thương sẽ góp phần tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu trong thời gian tới.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, xúc tiến thương mại không chỉ dừng lại ở việc tổ chức hội chợ, kết nối giao thương hay giới thiệu sản phẩm, mà còn phải gắn với quá trình nâng chất lượng hàng hóa, chuẩn hóa vùng trồng, tăng năng lực chế biến, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo lực đẩy quan trọng giúp nông sản Việt Nam mở rộng thị trường, nâng cao giá trị xuất khẩu và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu của năm 2026.