Một năm thực hiện Nghị quyết 68 nhìn từ Đà Nẵng: Bài cuối: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để kinh tế tư nhân bứt tốc

Nghịch lý doanh nghiệp tư nhân “đông nhưng chưa mạnh”

Nhìn lại bức tranh kinh tế tư nhân Đà Nẵng sau một năm, dữ liệu quản lý thuế cho thấy sự sôi động với hơn 43.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, một thực tế đáng quan tâm là hơn 95% trong số đó là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), với cấu trúc tài chính còn "mỏng", năng lực quản trị và trình độ công nghệ hạn chế. Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, sự thiếu vắng các "con sếu đầu đàn" quy mô lớn đủ sức dẫn dắt chuỗi cung ứng khiến sức cạnh tranh của khu vực này vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

Đà Nẵng nhận diện các "điểm nghẽn" để quyết liệt tháo gỡ, tăng tốc phát triển kinh tế tư nhân

Tại buổi đối thoại giữa chính quyền thành phố và doanh nghiệp diễn ra mới đây cho thấy: khó khăn lớn nhất mà cộng đồng doanh nghiệp phản ánh hiện nay tập trung vào ba trụ cột: vốn, đất đai và thủ tục hành chính. Trong đó, về tiếp cận vốn, dù dư nợ tín dụng cho khối tư nhân đạt hơn 212.000 tỷ đồng, nhưng có tới 60% doanh nghiệp SME vẫn than "khó" do vướng tài sản bảo đảm và các tiêu chuẩn cho vay. Điển hình như các doanh nghiệp du lịch ngành mũi nhọn của thành phố vẫn đang "oằn lưng" trả nợ cũ trong khi chi phí vận hành tăng cao, dẫn đến thiếu nguồn lực để chuyển đổi số hay đầu tư xanh.

Về đất đai, dù thành phố đã tháo gỡ được 97,5% các khu đất tồn đọng theo Kết luận 77, các "đại dự án" vẫn mắc cạn trong mê cung thủ tục. Dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An (1 tỷ USD) là một ví dụ điển hình khi vướng danh mục thu hồi đất và chờ đợi kết luận thanh tra, khiến công tác giải phóng mặt bằng 485,03ha còn lại bị đình trệ. Tương tự, dự án của Công ty CP Đầu tư Sài Gòn - Đà Nẵng tại Khu công nghiệp Liên Chiểu đã chờ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 55,4ha từ năm 2021 đến nay vẫn chưa xong do chưa thống nhất được phương án xác định nghĩa vụ tài chính.

Bên cạnh đó, sự thiếu đồng bộ của hệ thống pháp luật giữa Luật Đầu tư, Đất đai, Xây dựng và Đấu thầu vẫn là "vết treo" gây lúng túng cho cả cán bộ thực thi lẫn doanh nghiệp. Báo cáo của UBND thành phố gửi Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẳng thắn nhìn nhận: thủ tục hành chính ở một số khâu còn kéo dài, công tác phối hợp liên ngành có lúc chưa thật sự đồng bộ. Thậm chí, lĩnh vực đăng ký doanh nghiệp còn gặp vướng mắc do Cổng Dịch vụ công quốc gia chưa loại trừ ngày nghỉ lễ, khiến hồ sơ đúng hạn vẫn bị ghi nhận quá hạn.

Quyết liệt tháo gỡ các “điểm nghẽn”

Trước những khó khăn nêu trên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh cho biết, UBND thành phố đã chủ động đề xuất và triển khai một hệ thống giải pháp chiến lược nhằm "cởi trói" cho kinh tế tư nhân. Giải pháp trọng tâm đầu tiên là việc tận dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 136 và Nghị quyết 259 của Quốc hội để mở rộng phạm vi thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới. Trong đó, thành phố cam kết hỗ trợ tối đa cho các lĩnh vực công nghệ cao như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm cho các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực này là minh chứng rõ nét cho nỗ lực thu hút nhân tài.

Để giải quyết "cơn khát" vốn, thành phố chỉ đạo các tổ chức tín dụng chuyển dịch từ cho vay dựa trên tài sản bảo đảm sang đánh giá theo dòng tiền và phương án kinh doanh khả thi. Đề xuất thành lập "Trung tâm hỗ trợ huy động vốn và niêm yết cho SME" đang được khẩn trương nghiên cứu nhằm giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn vốn qua trái phiếu và cổ phần hóa thay vì chỉ phụ thuộc vào ngân hàng. Đồng thời, thành phố đã phê duyệt kế hoạch kinh phí hơn 6,7 tỷ đồng để đào tạo 10.000 giám đốc điều hành và phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu.

Trong lĩnh vực đất đai, UBND thành phố đã ban hành Công văn số 4336/UBND-KT yêu cầu các nhà đầu tư chủ động báo cáo các dự án tồn đọng trước ngày 31/5/2026 để thành phố tổng hợp, phân loại và xử lý dứt điểm theo cơ chế đặc thù của Nghị quyết 170 và Nghị quyết 29. Quyết định số 2234/QĐ-UBND công bố danh mục 350 dự án, khu đất áp dụng cơ chế đặc thù là bước đi cụ thể để giải quyết các sai phạm trong quá khứ, giúp doanh nghiệp hoàn thiện pháp lý và đưa đất đai vào khai thác. Đối với các doanh nghiệp xây dựng, Sở Xây dựng đang tổng hợp kiến nghị để báo cáo Bộ Xây dựng cho phép điều chỉnh giá hợp đồng theo phương pháp bù giá trực tiếp khi giá nguyên vật liệu biến động mạnh.

Đặc biệt, khắc phục tình trạng "đúng quy trình nhưng không giải quyết được việc", thành phố đã thành lập 8 Tổ công tác đặc biệt kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ vướng mắc ngay tại thực địa cho từng dự án. UBND thành phố cũng ban hành Quy chế phối hợp quy định mỗi doanh nghiệp không bị thanh tra quá 1 lần trong năm nếu tuân thủ tốt pháp luật. Đối với bài toán nhân lực, thành phố thúc đẩy mô hình "đặt hàng đào tạo" giữa doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp để giải quyết tình trạng thiếu lao động kỹ thuật tại các khu công nghiệp.

Một năm thực hiện Nghị quyết 68 là hành trình vượt khó của cả hệ thống chính trị Đà Nẵng. Mặc dù vẫn còn những vướng mắc, bất cập trong thực thi, nhưng với tư duy "mọi khó khăn của doanh nghiệp đều là trách nhiệm của thành phố", Đà Nẵng đang dần khẳng định vị thế một chính quyền kiến tạo. Khi những đề xuất về vốn, đất đai và cơ chế sandbox đi vào thực chất, con tàu kinh tế tư nhân Đà Nẵng sẽ vững vàng vượt sóng, trở thành đầu tàu năng động của khu vực miền Trung.