Một tuần sau thảm họa, cuộc tìm kiếm ở Nepal có tín hiệu mới

Tuyến cứu hộ tới cửa khẩu Gyirong cơ bản được khôi phục

Gần một tuần sau trận lũ quét và sạt lở, tuyến đường bộ dẫn tới khu vực trọng điểm tại cửa khẩu Gyirong, Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc), đã cơ bản được khôi phục, tạo điều kiện để lực lượng và thiết bị cứu hộ tiếp cận sâu hơn vào vùng bị ảnh hưởng.

Theo Tân Hoa Xã, đến 10h ngày 2/9, việc lưu thông trên quốc lộ G216 tới khu vực trọng điểm của cửa khẩu Gyirong đã cơ bản được nối lại sau nhiều ngày sửa chữa liên tục. Gần 700 người được huy động để sửa chữa tuyến đường này.

Lực lượng cứu hộ, hàng cứu trợ cùng một số thiết bị đã theo đường bộ tiến vào khu vực trọng điểm. Hơn 2.000 người tham gia hoạt động tìm kiếm, cứu hộ tại khu vực cửa khẩu. Trong 4 ngày, lực lượng chức năng rà soát khoảng 0,7 km2 bằng thiết bị dò tìm sự sống.

Một diễn biến tích cực khác là hồ chắn hình thành sau thảm họa đã thoát hết nước. Nhà chức trách đánh giá nguy cơ liên quan tới hồ này hiện đã trong tầm kiểm soát.

Hình ảnh chụp từ thiết bị bay không người lái ngày 2/9 cho thấy máy móc hạng nặng đang dọn đất đá và sửa chữa đường tại khu vực cửa khẩu. Trước đó, lực lượng chức năng phải mở đường giữa địa hình bị sạt lở để từng bước tiếp cận những khu vực bị chia cắt.

Sáng 2/9, máy móc hạng nặng hoạt động tại khu vực trọng điểm bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh chụp bằng thiết bị bay không người lái: Tân Hoa Xã.

Phía Trung Quốc ghi nhận ít nhất 16 người thiệt mạng trong thảm họa. Công tác cứu hộ và khôi phục hạ tầng tại khu vực biên giới vẫn đang tiếp tục.

Trước đó, hình ảnh do CCTV công bố cũng cho thấy các máy xúc hoạt động liên tục để mở một tuyến đường mới dọc bờ sông. Công tác sửa chữa gặp nhiều trở ngại do mưa kéo dài, đá rơi và địa hình hiểm trở.

Trong khi tuyến đường cứu hộ dần được nối lại, hàng nghìn người vẫn đang chờ được tìm thấy ở hai bên biên giới.

279 công nhân được giải cứu, nhưng hy vọng dần khép lại Dù đã giải cứu an toàn 279 công nhân, hy vọng tìm thấy thêm người sống sót trong các đường hầm thủy điện tại Nepal đang dần khép lại khi lực lượng chức năng tiến vào phần sâu nhất của công trình và triển khai thiết bị bay không người lái kiểm tra nhưng không phát hiện bất kỳ dấu vết sinh tồn nào. Dù vậy, các đội cứu hộ chuyên trách vẫn nỗ lực rà soát mạng lưới đường hầm phức tạp để tìm kiếm tung tích 933 công nhân hiện vẫn mất tích.

Một số người mất tích đã liên lạc trở lại

Tại Nepal, số người thiệt mạng trong trận lũ đã tăng lên 1.114, theo Cơ quan Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai Nepal (NDRRMA) cập nhật sáng 2/9.

Trong lúc hoạt động tìm kiếm tiếp tục, một số người từng được đưa vào danh sách mất tích đã liên lạc trở lại với nhà chức trách. Tuy nhiên, hơn 4.500 người tại Nepal vẫn chưa rõ tung tích.

Trong số những trường hợp đang được tìm kiếm có hàng trăm du khách nước ngoài. Danh sách người mất tích tại Nepal hiện có 592 người nước ngoài, trong đó có những người đến trekking tại Himalaya và các tín đồ Hindu hành hương tới núi Kailash ở Tây Tạng. Họ đến từ Ấn Độ, Mỹ, Anh, Australia, Canada và nhiều quốc gia khác.

Khoảng 600 người vẫn bị cô lập tại các nhà máy thủy điện bị tàn phá nặng. Đây cũng là một trong những trọng điểm của chiến dịch cứu hộ, khi khoảng 1.000 người được cho là mắc kẹt tại các dự án thủy điện trong khu vực.

Thủ tướng Nepal Balendra Shah cho biết lực lượng cứu hộ đã đưa được 279 công nhân ra khỏi các công trình này. Tuy nhiên, hy vọng tìm thấy người sống sót trong những đường hầm bị đất đá vùi lấp đang giảm dần sau nhiều ngày.

Hình ảnh từ hiện trường cho thấy máy xúc liên tục đào, xúc bùn đất và đá dưới ánh đèn giữa đêm. Binh sĩ sử dụng đèn pin tìm lối vào một đường hầm từ những hố đào lớn, trong nỗ lực tiếp cận các công nhân có thể vẫn còn mắc kẹt.

Trận lũ xảy ra tại khu vực địa hình hiểm trở ở dãy Himalaya, nơi vốn có nguy cơ cao về lũ quét và sạt lở. Thảm họa được cho là bắt nguồn từ sự sụp đổ của sông băng, kéo theo khối lượng lớn băng, đá và bùn đất tràn xuống các thung lũng.

Thủ tướng Shah cho biết hơn 42 triệu USD viện trợ đã được chuyển tới Nepal. Chính phủ hiện tập trung vào việc hỗ trợ người dân mất nhà cửa, người thân và tài sản, đồng thời bắt đầu quá trình phục hồi.

Lập hồ sơ ADN để xác định danh tính

Trong lúc lực lượng cứu hộ mở đường tiến vào những khu vực bị cô lập, thân nhân hàng nghìn người mất tích cũng đang tìm kiếm một manh mối cuối cùng để xác định người thân.

Cảnh sát Nepal tại Kathmandu đã đề nghị gia đình những du khách mất tích cung cấp mẫu máu để lập hồ sơ ADN, cùng hai ảnh cỡ hộ chiếu nhằm hỗ trợ nhận dạng, theo Guardian.

Danh sách người mất tích tại Nepal hiện có 592 người nước ngoài. Những người thân đang ở nước ngoài có thể xét nghiệm ADN tại các phòng xét nghiệm được cấp phép, sau đó gửi bản điện tử hồ sơ cho cảnh sát Nepal.

Tại một số khu vực chịu ảnh hưởng nặng, hàng trăm thi thể chưa xác định danh tính đã được chôn cất do bắt đầu phân hủy, trong khi bệnh viện và nhà xác không còn đủ chỗ tiếp nhận. Riêng tại bệnh viện cảnh sát Nepal ở Kathmandu hôm 1/9, hơn 100 người xếp hàng chờ lấy mẫu máu.

Prakaiti Jurnj nằm trong số đó. Cô vẫn chưa tìm thấy mẹ sau khi cả cha và mẹ bị dòng lũ cuốn khỏi ngôi làng ở Nuwakot. Gia đình sau đó nhận ra thi thể người cha nhờ một bức ảnh được dán bên ngoài bệnh viện giảng dạy.

“Cả bố và mẹ tôi đều ở ngôi làng tại Nuwakot. Cả hai bị lũ cuốn đi. Chúng tôi không nhận được tin tức gì từ họ từ hôm thứ tư”, Jurnj kể.

Với những người sống sót, thảm họa cũng chưa kết thúc khi nước lũ rút.

Kopila Tamang mất 17 thành viên trong gia đình và hiện phải chăm sóc em trai nhỏ. “Bây giờ tôi là mẹ của em ấy. Vì vậy tôi phải mạnh mẽ. Khi tôi khóc, em ấy cũng sẽ khóc”, cô nói.

Tại một trung tâm yoga ở Bidur, khoảng 100 phụ nữ và trẻ em phải dùng chung một phòng tắm. Subba Tamang mất 8 người thân và phải biến mái nhà thành nơi trú tạm cùng khoảng 50 người đàn ông khác.

“Chúng tôi không thể ngủ. Nhiều người khóc vì họ cũng mất người thân”, ông nói.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết khoảng 75 công dân nước này vẫn chưa rõ tung tích tại Nepal, trong khi 14 người đã được xác nhận an toàn.

Ảnh những người mất tích bên ngoài Bệnh viện Đại học Tribhuvan ngày 2/9 sau trận lũ quét và sạt lở đất kinh hoàng, ở Kathmandu (Nepal). Ảnh: Reuters.

Theo dõi nguy cơ sau khi nước rút

Việc mở lại các tuyến đường và khôi phục một phần điện, liên lạc giúp công tác cứu hộ được đẩy nhanh, nhưng giới chuyên gia cảnh báo khu vực thảm họa vẫn chưa ổn định.

Prashant Baral, chuyên gia về băng quyển tại Trung tâm Quốc tế Phát triển Núi tích hợp (ICIMOD), cho rằng phần băng còn lại của sông băng, nền đá bị nứt và các sườn núi vừa bị xáo trộn có thể tiếp tục sạt lở sau vụ sụp đổ quy mô lớn, theo CNN.

Một tín hiệu tích cực là lượng nước trong hồ hình thành tại hố va chạm bên dưới sông băng bị sập dường như đã phần lớn thoát đi. Alton Byers, nhà địa lý núi tại Đại học Colorado Boulder, nhận định điều này làm giảm nguy cơ một lượng nước lớn tiếp tục tràn xuống.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn tồn tại. Một khối lượng lớn băng hoặc đá tiếp tục sụp đổ có thể dồn ép lượng nước còn lại, tạo ra dòng chảy bùn đá mới. Những lớp vật liệu vừa hình thành sau sạt lở cũng có thể chưa ổn định và tiếp tục biến đổi do xói mòn, nước thấm hoặc băng bị chôn vùi tan chảy.

Tuyến đường tới khu vực biên giới được khôi phục tuy nhiên địa hình sau sạt lở tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ gây thêm dòng bùn đá. Ảnh: Reuters.

Một nhóm các nhà khoa học cho biết sông băng gây ra vụ sạt lở và lũ quét đã xuất hiện những thay đổi rõ rệt vài ngày trước thảm họa. UNDP ước tính sơ bộ hơn 2,4 triệu tấn đất đá và vật liệu đã được tạo ra sau trận lũ.

Thủ tướng Shah cho rằng không còn nghi ngờ về việc biến đổi khí hậu góp phần khiến thảm họa nghiêm trọng hơn. CCTV cũng cho biết trận lũ bắt nguồn từ “sự bất ổn của sông băng dưới tác động lâu dài của hiện tượng nóng lên toàn cầu”.

Trong khi đó, NDRRMA cảnh báo một số cộng đồng tại Rasuwa và Nuwakot, hai huyện chịu ảnh hưởng nặng, đang thiếu hoặc hoàn toàn không có các nguồn hàng cứu trợ thiết yếu.