Mùa hè rời màn hình của trẻ

Hè là dịp để trẻ em tham gia các hoạt động trải nghiệm với thiên nhiên được tổ chức bài bản, an toàn, qua đó xa rời các thiết bị điện tử. Ảnh: Bana Rita

Trải nghiệm điều bình dị

Vừa kết thúc năm học, chị Nguyễn Thị Thu Phương (phường Tam Kỳ) đưa hai con là Huỳnh Tuấn Anh (8 tuổi) và Huỳnh Tuấn Đạt (15 tuổi) về quê ngoại ở xã Duy Xuyên nghỉ hè. Với chị Phương, đây là kế hoạch được chuẩn bị từ trước, nhằm tạo cho các con quãng thời gian đủ dài để tạm rời ti vi, điện thoại và sống chậm hơn ở làng quê.

Chị Phương chia sẻ, trong năm học, lịch học trên trường, học thêm tiếng Anh và làm bài ở nhà khiến các con gần như không còn nhiều khoảng trống. Khi hè đến, nếu thiếu sắp xếp, trẻ rất dễ quanh quẩn với màn hình điện tử. Vì vậy, nhiều năm qua, gia đình duy trì việc đưa các cháu về ngoại để trải qua những ngày hè tự nhiên hơn.

Chị Phương cho biết, không riêng các con của chị, năm nay có tổng cộng 6 cháu trong gia đình sẽ ở nhà ngoại đến hết tháng 7. Trong gần 2 tháng, các cháu học bơi, thả diều, phụ người lớn dọn nhà, nấu ăn, chăm cây... Sau đó, các cháu có thêm gần một tháng để chuẩn bị năm học mới.

“Tôi nghĩ mùa hè của trẻ không nên xoay quanh học thêm hay điện thoại. Về quê, các cháu được chạy nhảy, học bơi, phụ việc nhà, biết nhường nhịn nhau khi sống cùng anh em. Những việc đó rất bình thường, nhưng giúp trẻ có thêm kỹ năng, biết quan sát, biết tự chăm sóc bản thân và gắn bó hơn với người thân. Trẻ cần một mùa hè để lớn lên ngoài sách vở”, chị Phương chia sẻ.

Ở khu vực đô thị, nhu cầu tìm kiếm những không gian hè lành mạnh cho trẻ cũng ngày càng rõ hơn, khi nhiều phụ huynh không muốn kỳ nghỉ dài của con trôi qua trong điện thoại, trò chơi điện tử hoặc các lớp học nặng tính bổ sung kiến thức.

Anh Lê Nhật Ánh (trú phường Hòa Xuân) cho biết, gia đình thường tìm các lớp kỹ năng sống, thể thao, nghệ thuật hoặc chương trình trải nghiệm ngắn ngày để hai con có thêm môi trường vận động, gặp gỡ bạn bè và thử sức với những hoạt động mới. “Khi vào đúng môi trường phù hợp, trẻ học mà như đang chơi, chơi nhưng vẫn rèn được kỹ năng. Điều tôi mong là các con có một mùa hè vui, năng động và bớt phụ thuộc vào màn hình”, anh Ánh nói.

Các học viên của Câu lạc bộ Kỹ năng sống Cánh Diều trải nghiệm chế biến món ăn từ nấm bào ngư. Ảnh: PHAN VINH

Sân chơi để trẻ lớn lên

Tại phường Tam Kỳ, bà Phạm Cẩm Vân, Nhà sáng lập Câu lạc bộ Kỹ năng sống Cánh Diều cho biết, nhu cầu phụ huynh đưa con tham gia chương trình trải nghiệm dịp hè tăng qua từng năm. Hè năm nay, câu lạc bộ tổ chức nhiều hoạt động dành cho trẻ 7-14 tuổi như “làm kỹ sư” với xi măng, thạch cao, tre, gỗ; làm đồ handmade từ giấy vụn, đất, vải, len; “đầu bếp nhí” với kẹo chip, bánh rau câu, kẹo mạch nha, kẹo đậu phụng, bánh bột lọc...

Theo bà Vân, mỗi chương trình thường có khoảng 20-30 trẻ tham gia. Điều phụ huynh quan tâm là trẻ được rời khỏi không gian thụ động, tự tay làm một sản phẩm, trình bày ý tưởng, hợp tác với bạn bè và có thêm cảm giác thành tựu. Song song với các khóa dài ngày, câu lạc bộ tổ chức nhiều trải nghiệm ngắn trong ngày.

“Trẻ em bây giờ tiếp xúc với màn hình khá sớm, trong khi nhiều kỹ năng đời thường ít được thực hành. Khi làm bánh, làm đồ handmade hay tham gia trò chơi vận động, các em phải quan sát, lắng nghe, thử sai và hoàn thành sản phẩm bằng đôi tay của mình. Điều chúng tôi mong muốn là mỗi chương trình giúp trẻ vui, tự tin, biết làm việc cùng bạn và có ký ức đẹp trong mùa hè”, bà Vân nói.

Cùng với các mô hình xã hội hóa, tổ chức Đoàn, Đội cũng mở rộng sân chơi hè theo hướng chú trọng kỹ năng an toàn và rèn luyện thể chất. Ông Lê Kim Thường, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội thành phố cho biết, hè năm 2026, Thành đoàn, Hội đồng Đội và Cung Thiếu nhi Đà Nẵng tổ chức các lớp dạy bơi miễn phí cho khoảng 300 thiếu nhi tại hồ bơi Cung Thiếu nhi Đà Nẵng (cả 2 cơ sở) và hồ bơi Thành đoàn Đà Nẵng từ tháng 5 đến tháng 8.

Bên cạnh dạy bơi, Thành đoàn Đà Nẵng phối hợp tổ chức chương trình “Học kỳ công an” năm 2026 dành cho thanh thiếu niên từ 11 đến 16 tuổi, diễn ra từ ngày 14 đến 23/6 tại Trung tâm Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ và giáo dục nghề nghiệp số 3 (xã Thăng Bình). Chương trình hướng đến rèn luyện tác phong, kỷ luật, kỹ năng sống, tinh thần trách nhiệm và ý thức chấp hành pháp luật.

Nhiều Đoàn xã, phường cũng duy trì thư viện hè, sân chơi thiếu nhi tại các thiết chế văn hóa, sinh hoạt đội nhóm, trò chơi dân gian và tuyên truyền phòng chống tai nạn thương tích. Điều quan trọng là mùa hè của trẻ phải có sự đồng hành của gia đình, nhà trường, tổ chức Đoàn - Đội và cộng đồng.

“Khi được học bơi, rèn kỹ năng, tham gia hoạt động tập thể và vui chơi lành mạnh, các em sẽ phát triển cân bằng hơn. Mùa hè rời màn hình không có nghĩa là tách trẻ khỏi công nghệ, mà giúp các em biết sử dụng thời gian hợp lý, biết vận động, biết chia sẻ và trưởng thành”, ông Thường nói.