Mỹ cấm xuất khẩu dầu diesel: Những tác động nào có thể xảy ra?

(Ảnh minh họa)

Thượng nghị sĩ John Hoeven (Đảng Cộng hòa, bang North Dakota) cho biết Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đang nghiên cứu để cung cấp cơ sở cho quyết định về việc hạn chế xuất khẩu.

Một số nghị sĩ đến từ các bang nông nghiệp đã kêu gọi ông Trump hạn chế bán diesel ra nước ngoài, trong bối cảnh xung đột tại Nga và Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá nhiên liệu lên cao đúng vào mùa thu hoạch của Mỹ.

Dầu diesel đóng vai trò thiết yếu đối với máy móc nông nghiệp, tàu hàng, tàu hỏa chở hàng, xe tải đường dài và xe giao hàng. Giá bán lẻ dầu diesel đã đạt mức cao kỷ lục mới trong tuần này, trung bình 6,51 USD/gallon vào thứ Tư, làm gia tăng lo ngại về chi phí sinh hoạt trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.

Chính quyền chưa công bố thời hạn hoàn tất nghiên cứu. Phân tích được cho là sẽ đánh giá nhiều kịch bản, trong đó có khả năng giá dầu diesel giảm hoặc tăng, để hỗ trợ việc cân nhắc chính sách. Một nguồn tin cho biết nghiên cứu này không đồng nghĩa với việc chính quyền đã nghiêng về phương án cấm xuất khẩu; đây là dạng phân tích kinh tế thường được Nhà Trắng thực hiện trước các chính sách quan trọng.

Các chuyên gia năng lượng cảnh báo việc hạn chế xuất khẩu có thể giúp giá dầu diesel giảm trong thời gian ngắn, do các nhà máy lọc dầu không thể bán cho khách hàng nước ngoài. Tuy nhiên, hiệu ứng này có thể nhanh chóng đảo chiều: tồn kho trong nước tăng sẽ khiến các nhà khai thác và nhà máy lọc dầu cắt giảm sản lượng, cuối cùng có thể khiến giá tăng cao hơn.

Ông Trump chưa quyết định có áp dụng hạn chế xuất khẩu hay không, dù ông cho biết đã đề nghị các cố vấn xem xét phương án này. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nói chính quyền đang làm việc với các nhà máy lọc dầu để tăng nguồn cung diesel trong nước theo hình thức tự nguyện, qua đó có thể tránh được một lệnh cấm trên diện rộng.

Các lãnh đạo ngành dầu mỏ và một số nghị sĩ cảnh báo ngay cả lệnh cấm ngắn hạn cũng có thể gây hậu quả lâu dài, chẳng hạn làm giảm động lực đầu tư vào công suất lọc dầu và hệ thống đường ống.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Alan Armstrong cho rằng vấn đề nằm ở thiếu công suất lọc dầu và hạ tầng đường ống, chứ không phải xuất khẩu. Theo ông, nhiên liệu tập trung tại khu vực Vịnh Mexico không thể nhanh chóng vận chuyển đến nông dân ở Trung Tây hay các doanh nghiệp vận tải ở Bờ Đông. Việc đóng cửa thị trường xuất khẩu có thể buộc các nhà máy lọc dầu giảm sản lượng tổng thể.

Ông cho rằng giải pháp là cải cách quy trình cấp phép và đầu tư thêm hạ tầng để tăng khả năng khai thác, vận chuyển và cung ứng năng lượng của Mỹ.