Mỹ huy động cường kích và trực thăng tấn công để khai thông eo biển Hormuz

Lực lượng Mỹ tấn công các mục tiêu quân sự Iran

Chiến dịch leo thang này là một phần trong kế hoạch nhiều giai đoạn của Lầu Năm Góc nhằm giảm thiểu mối đe dọa từ tàu vũ trang, thủy lôi và tên lửa hành trình của Iran - những yếu tố khiến giao thông hàng hải qua tuyến đường này bị đình trệ từ đầu tháng. Nếu có thể giảm bớt các mối nguy, Mỹ có thể đưa tàu chiến đi qua eo biển và cuối cùng sẽ hộ tống tàu thương mại ra vào vịnh Ba Tư.

Tuy nhiên, có thể phải mất nhiều tuần để Mỹ loại bỏ các yếu tố gây tắc “nút thắt cổ chai”, nơi 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu và khối lượng lớn hàng hóa thương mại được vận chuyển qua.

Việc eo biển gần như bị phong tỏa đã đẩy giá dầu lên hơn 100 USD/thùng, có lúc chạm 119 USD, khiến chính quyền của Tổng thống Donald Trump phải đối mặt với nhiều hệ lụy kinh tế.

Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, đã tiết lộ chiến dịch này trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 19/3. Ông cho biết các máy bay A-10, còn gọi là “Warthog”, cùng trực thăng tấn công Apache đang thực hiện nhiệm vụ trên eo biển hoặc ngoài khơi phía nam Iran.

“Máy bay A-10 Warthog đang hoạt động ở sườn phía nam, nhắm vào các tàu tấn công tốc độ cao tại eo biển Hormuz”, ông nói, đồng thời cho biết trực thăng Apache cũng đã tham gia chiến dịch tại khu vực này.

Tướng Caine thông báo rằng một số đồng minh mà ông không nêu tên cũng đang sử dụng Apache để đối phó với các máy bay không người lái cảm tử - một trong những vũ khí hiệu quả nhất mà Iran sử dụng để tấn công các quốc gia Ả-rập láng giềng và cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp vịnh Ba Tư.

Trong nhiều ngày qua, A-10 và Apache đã phá hủy nhiều tàu tấn công nhanh, trong khi đội tiêm kích nhắm vào các tàu nhỏ và tên lửa của Iran. Việc bổ sung thêm lực lượng làm gia tăng cường độ chiến dịch.

Mỹ cũng không kích các căn cứ và hệ thống tên lửa hành trình của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran gần eo biển. Theo Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, hơn 120 tàu hải quân Iran đã bị phá hủy hoặc hư hại.

Dù vậy, Iran được cho là vẫn còn kho vũ khí lớn, gồm thủy lôi, tên lửa hành trình đặt trên xe tải, hàng trăm tàu tại các cơ sở bí mật, cùng hệ thống đường hầm sâu dọc bờ biển và trên các đảo.

Hàng chục tàu thương mại đã bị tấn công khi đi qua eo biển, thường bằng xuồng không người lái mang chất nổ hoặc máy bay không người lái trên không. Một số tàu bị trúng đạn tại eo biển, cũng như ở vịnh Oman và vịnh Ba Tư.

Trong khi đó, Iran bắt đầu lên kế hoạch cho phép một số tàu được đi qua, khi Quốc hội nước này xem xét luật thu phí. Điều này làm dấy lên khả năng Iran tận dụng vị thế để mặc cả với các quốc gia cần dầu khí từ khu vực.

Không rõ Iran đã rải bao nhiêu thủy lôi tại eo biển. Nước này sở hữu nhiều loại thủy lôi khác nhau, bao gồm loại có thể neo dưới đáy biển và kích nổ từ xa khi tàu đi qua. Mỹ gần đây đã rút các tàu tác chiến ven bờ - vốn dùng để rà phá thủy lôi - khỏi khu vực.

Không thể đạt mức an toàn tuyệt đối

Eo biển Hormuz chỉ rộng khoảng hơn 34km tại điểm hẹp nhất, vì thế tên lửa hành trình có thể được phóng từ khoảng cách hàng trăm kilomet mà vẫn đánh trúng tàu đang di chuyển.

Theo một số chuyên gia, giảm thiểu mối đe dọa để tàu thuyền có thể đi qua eo biển Hormuz là điều “khả thi nhưng cần thời gian”, và gần như không thể đạt mức an toàn tuyệt đối.

Trước đó, lực lượng Houthi thân Iran tại Yemen đã tiến hành chiến dịch tấn công bằng tên lửa và thiết bị không người lái nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ trong suốt 2 tháng. Mỹ đã tấn công hơn 1.000 mục tiêu tại Yemen nhưng không thể chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công, cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 5 năm ngoái.

Được trang bị tên lửa Hellfire, đội trực thăng Apache của quân đội Mỹ từ lâu đã thực hiện nhiệm vụ tấn công nhóm tàu rải thủy lôi của Iran từ căn cứ ở các quốc gia vùng Vịnh.

Máy bay A-10 ban đầu được thiết kế để yểm trợ bộ binh, nhưng nay được sử dụng để tấn công tàu trên biển. Dù từng bị đề xuất loại biên để tiết kiệm chi phí, A-10 vẫn chứng minh hiệu quả trong các chiến dịch chống phiến quân và nay là các mục tiêu của Iran trên biển.

Bình Giang