Mỹ thu hồi thị thực và thẻ xanh của người Iran có liên hệ chính quyền

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu với báo giới. Ảnh: THX/TTXVN

Động thái cứng rắn từ Washington

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, các quyết định mới nhất được đưa ra trong tuần này sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio xác định những cá nhân nói trên không còn đủ điều kiện để duy trì tư cách thường trú hợp pháp hoặc được phép nhập cảnh vào Mỹ. Đây được xem là bước đi mới nhất trong chuỗi hành động của Washington nhằm hạn chế sự hiện diện của những người bị cho là có liên hệ hoặc ủng hộ chính quyền Tehran.

Động thái này nối tiếp các biện pháp đã được triển khai từ cuối năm ngoái, khi Mỹ thu hồi hoặc từ chối gia hạn thị thực của một số nhà ngoại giao và nhân viên thuộc phái bộ Iran tại Liên hợp quốc. Giới chức Mỹ khi đó cho biết các quyết định được đưa ra dựa trên các đánh giá về an ninh và chính sách đối ngoại, trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước tiếp tục căng thẳng.

Trong bối cảnh, ngày 5/4, Mỹ và Israel tiếp tục gia tăng sức ép đối với Iran, yêu cầu Tehran mở lại Eo biển Hormuz nếu không sẽ đối mặt với các đòn tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.

Theo CBS News, phát biểu trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nhấn mạnh thời hạn dành cho Iran “đang cạn dần”, cảnh báo Tehran trong 48 giờ phải đạt được thỏa thuận hoặc mở lại tuyến hàng hải chiến lược này, nếu không sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng. Thông điệp của nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục thể hiện cách tiếp cận vừa gây sức ép quân sự, vừa để ngỏ khả năng đàm phán, dù trước đó ông nhiều lần đưa ra những tín hiệu trái chiều, khi vừa đề cập triển vọng ngoại giao, vừa đe dọa tấn công mạnh mẽ Iran.

Bắt giữ người thân của Tướng Soleimani

Một trong những trường hợp đáng chú ý là Hamideh Soleimani Afshar và con gái, cháu và chắt của Qassem Soleimani - chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Iran, người đã thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ gần sân bay Baghdad năm 2020.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, hai mẹ con bà Afshar đã bị các đặc vụ di trú bắt giữ vào tối 3/4, ngay sau khi bị thu hồi thẻ xanh. Hiện họ bị giam giữ bởi Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) và có thể bị trục xuất trong thời gian tới. Trong khi đó, chồng của bà Afshar cũng bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.

Ngoại trưởng Rubio khẳng định chính quyền Tổng thống Trump sẽ không cho phép Mỹ trở thành nơi trú ẩn cho những cá nhân ủng hộ các chính quyền mà Washington coi là thù địch hoặc có liên quan đến các hoạt động chống Mỹ.

Mở rộng danh sách thu hồi thị thực

Ngoài trường hợp của bà Afshar, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã thu hồi thị thực của Fatemeh Ardeshir-Larijani - một học giả và là con gái của ông Ali Larijani, cựu cố vấn an ninh quốc gia Iran. Ông Larijani đã thiệt mạng trong một cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành hồi tháng trước.

Chồng của bà Larijani, Seyed Kalantar Motamedi, cũng bị hủy thị thực. Tuy nhiên, theo Bộ Ngoại giao Mỹ, cả hai hiện không còn ở Mỹ vào thời điểm quyết định được đưa ra.

Các động thái này cho thấy Washington đang mở rộng phạm vi rà soát không chỉ với các quan chức chính phủ Iran mà còn với những cá nhân có quan hệ gia đình hoặc liên hệ chính trị với các nhân vật cấp cao tại Tehran.

Trước đó, từ đầu tháng 12 năm ngoái, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thu hồi hoặc không gia hạn thị thực cho một số nhà ngoại giao Iran, bao gồm cả phó đại sứ và nhiều nhân viên tại phái bộ Iran ở Liên hợp quốc. Dù không công bố chi tiết, phía Mỹ cho biết các quyết định này được thực hiện vì lý do riêng tư và an ninh.

Đáng chú ý, Washington khẳng định các biện pháp này không liên quan trực tiếp đến làn sóng biểu tình chống chính phủ tại Iran hay các diễn biến xung đột trong khu vực mà nằm trong khuôn khổ chính sách lâu dài nhằm kiểm soát các đối tượng bị coi là có nguy cơ đối với an ninh quốc gia.

Giới quan sát nhận định, việc thu hồi thẻ xanh - một quyền lợi pháp lý quan trọng đối với người nhập cư - là bước đi mạnh tay hơn so với việc chỉ hủy thị thực, cho thấy chính quyền Mỹ đang nâng mức độ cứng rắn trong chính sách đối với Iran.

Tín hiệu gia tăng áp lực với Tehran

Phái bộ Iran tại Liên hợp quốc hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về các quyết định mới của Washington. Tuy nhiên, động thái này sẽ tiếp tục làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước, vốn đã ở mức cao trong nhiều năm qua do bất đồng về chương trình hạt nhân, các hoạt động quân sự khu vực và các lệnh trừng phạt kinh tế.

Việc nhắm vào cả những cá nhân không giữ chức vụ chính thức nhưng có liên hệ với giới lãnh đạo Iran cũng phản ánh cách tiếp cận rộng hơn của Mỹ trong việc gây áp lực lên Tehran, không chỉ thông qua các biện pháp ngoại giao và kinh tế mà còn qua các công cụ pháp lý và nhập cư.

Trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu cải thiện, các biện pháp tương tự nhiều khả năng sẽ tiếp tục được triển khai, đặc biệt khi Washington nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là bảo vệ an ninh quốc gia và ngăn chặn mọi mối đe dọa tiềm tàng từ bên ngoài.