Năm 2027 phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, lấy năng suất và sức cạnh tranh làm thước đo phát triển

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc Trình bày Chuyên đề 6 về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027 tại Hội nghị học tập, quán triệt các nghị quyết, kết luận của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Ảnh: Chinhphu.vn

Trình bày Chuyên đề 6 về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027 tại Hội nghị học tập, quán triệt các nghị quyết, kết luận của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết Trung ương đã thống nhất đánh giá những kết quả đạt được trong năm 2026, đồng thời xác định mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm cho năm 2027.

Theo Phó Thủ tướng, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó lường, kinh tế Việt Nam tiếp tục đạt những kết quả quan trọng, khá toàn diện, với nhiều điểm sáng nổi bật.

TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CAO NHƯNG ÁP LỰC ĐIỀU HÀNH CÒN LỚN

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết trong 9 tháng năm 2026, GDP tăng 9,01%, thuộc nhóm tăng trưởng cao trên thế giới. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,33%; tiêu dùng tăng 13,4%; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888 tỷ USD, tăng 30,4%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, mức thu hút cao nhất kể từ năm 2021.

Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm; chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt. An ninh năng lượng, an ninh lương thực được giữ vững, bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu phục vụ sản xuất và đời sống.

Về tài chính - ngân sách, Phó Thủ tướng thông tin thu ngân sách nhà nước 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Cả năm 2026, thu ngân sách dự kiến đạt 3,0557 triệu tỷ đồng, vượt 20,8% dự toán và tăng 14% so với năm 2025.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Nhân Dân

Cùng với đó, dự kiến miễn, giảm, gia hạn khoảng 360 nghìn tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Ngân sách dành khoảng 95 nghìn tỷ đồng, tương đương 3% tổng chi, cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ năm trước cả về tỷ lệ và số tuyệt đối. Bội chi ngân sách ước khoảng 4,1% GDP, trong phạm vi dự toán được Quốc hội giao; nợ công khoảng 33-34% GDP, thấp hơn giới hạn quy định.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh những chuyển biến trong hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và phát triển hạ tầng chiến lược. Trong năm 2026, thời gian thực hiện thủ tục hành chính đã được cắt giảm 53%, chi phí tuân thủ giảm 55%. Cả nước hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Đặc biệt, công tác tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài được đẩy mạnh, nâng tổng số dự án được tháo gỡ lên 3.557 dự án. Riêng từ tháng 4/2026, đã hoàn thành tháo gỡ 2.448 dự án với tổng mức đầu tư trên 1,68 triệu tỷ đồng, liên quan khoảng 115 nghìn ha đất.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhận định nền kinh tế vẫn đối mặt nhiều khó khăn, thách thức. Lạm phát 9 tháng ở mức 4,52%, sát mục tiêu trung bình cả năm khoảng 4,5%. Thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu sức ép từ bên ngoài; lãi suất cho vay còn cao, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong tiếp cận vốn.

Các động lực tăng trưởng truyền thống chưa đạt kỳ vọng, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư còn hạn chế. Có 24/34 địa phương tăng trưởng 9 tháng thấp hơn mục tiêu cả năm. Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp chưa đồng đều; xử lý dự án tồn đọng, sắp xếp nhà, đất dôi dư còn chậm.

Phó Thủ tướng chỉ rõ tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu; một số bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu, chưa thực sự chủ động, sát sao, còn biểu hiện né tránh trách nhiệm.

Từ thực tiễn đó, một trong những bài học quan trọng được Đảng ủy Chính phủ rút ra là phải chuyển mạnh từ ban hành chủ trương sang tổ chức thực thi, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đánh giá bằng dữ liệu, sản phẩm và hiệu quả thực tế.

NĂM 2027 PHẤN ĐẤU TĂNG TRƯỞNG TỪ 10% TRỞ LÊN, ĐỔI MỚI MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN

Về định hướng năm 2027, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc khẳng định Trung ương xác định đây là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế và tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Mục tiêu trọng tâm là phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Tăng trưởng cao phải dựa trên năng suất, sức cạnh tranh, năng lực tự chủ và nền tảng ổn định lâu dài.

Theo Phó Thủ tướng, Trung ương thống nhất 45 chỉ tiêu chủ yếu cho năm 2027. Trong đó, chỉ số giá tiêu dùng tăng khoảng 4,5%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14%; xuất khẩu tăng 15%; tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt 36-38% GDP; năng suất lao động tăng 8,6%.

Đáng chú ý, mục tiêu tăng trưởng được xác định đến từng tỉnh, thành phố, với 30/34 địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên.

Về ngân sách nhà nước, năm 2027 phấn đấu tổng thu đạt khoảng 3,33 triệu tỷ đồng, tăng 9,1% so với ước thực hiện năm 2026. Tổng chi ngân sách dự kiến khoảng 4,07 triệu tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm 43% tổng chi.

Phó Thủ tướng cho biết Trung ương thống nhất chủ trương tiết kiệm ngay từ khâu phân bổ ngân sách đầu năm 5% chi đầu tư công để bổ sung nguồn lực cho các dự án trọng điểm, cấp thiết; đồng thời tiết kiệm 10% chi thường xuyên, ngoài phần tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương, để bổ sung cho an sinh xã hội.

Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng, Trung ương xác định 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, trong đó tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực, phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; có giải pháp cụ thể giảm lãi suất cho vay, cải thiện hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và kiên quyết điều chuyển vốn từ nơi giải ngân thấp sang nơi giải ngân tốt, hiệu quả cao.

Cùng với đó, phải xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài, sớm đưa nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh; không để lãng phí vốn, đất đai, tài sản và cơ hội phát triển.

Trong cơ cấu lại nền kinh tế, Phó Thủ tướng nêu rõ định hướng phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của tăng trưởng theo Nghị quyết số 68-NQ/TW; cơ cấu lại thực chất doanh nghiệp nhà nước; thu hút đầu tư nước ngoài có công nghệ và giá trị gia tăng cao; vận hành hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Đối với hạ tầng, yêu cầu đặt ra là đẩy nhanh các dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các cảng hàng không quốc tế Long Thành, Gia Bình và những dự án nguồn điện, lưới điện truyền tải theo quy hoạch.

Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý phải khắc phục tình trạng đầu tư sân bay, cảng biển, trung tâm dữ liệu, khu thương mại tự do theo phong trào, gây trùng lặp, phân tán và lãng phí nguồn lực.

Bên cạnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chính của tăng trưởng. Việc triển khai phải chuyển mạnh sang tạo ra sản phẩm cụ thể, lượng hóa được đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, từng bước làm chủ công nghệ chiến lược và kết nối, liên thông các cơ sở dữ liệu.

Các nhiệm vụ phát triển văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế và an sinh cũng được đặt ra với yêu cầu tạo chuyển biến thực chất. Riêng năm 2027, phấn đấu hoàn thành trên 176 nghìn căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở công nhân.

CHUYỂN MẠNH TỪ CHỦ TRƯƠNG SANG THỰC THI, ĐỀ CAO TRÁCH NHIỆM NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU

Nhấn mạnh những trọng tâm cần quán triệt và tổ chức thực hiện, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết Trung ương yêu cầu mục tiêu tăng trưởng phải được cụ thể hóa thành kịch bản, chỉ tiêu, nhiệm vụ và sản phẩm theo từng ngành, lĩnh vực, địa phương.

Công tác điều hành tài chính - ngân sách phải chủ động, linh hoạt nhưng đồng thời giữ nghiêm kỷ luật tài khóa, đánh giá hiệu quả chi tiêu bằng kết quả thực tế, gắn trách nhiệm phân bổ với sử dụng nguồn lực.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng khẳng định phải tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi, trên tinh thần “việc đã rõ phải làm ngay”, xác định cụ thể trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong đó, Bí thư tỉnh ủy, thành ủy phải trực tiếp chỉ đạo xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư và những dự án tồn đọng, kéo dài; kiên quyết khắc phục đầu tư theo phong trào, đồng thời thực hiện tốt cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, các cấp ủy, tổ chức đảng, bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa và thể chế hóa các quyết sách của Trung ương; phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ năm 2026.

Đồng thời, chủ động chuẩn bị kế hoạch, ngân sách, nhân lực và các nguồn lực để năm 2027 thực sự trở thành năm tăng tốc, bứt phá; tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện, lấy kết quả thực tế làm căn cứ đánh giá hiệu quả tổ chức triển khai các chủ trương, chính sách.