Nâng bước học sinh giáo dục thường xuyên

Học sinh tại Trung tâm GDNN - GDTX Vị Xuyên vui mừng, yên tâm học tập khi được hưởng các chính sách hỗ trợ mới.

Đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục

Sau gần 50 năm hình thành và phát triển, từ các trường bổ túc văn hóa đến mô hình “Trung tâm học tập suốt đời” và nay là các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) - GDTX, hệ thống cơ sở GDTX đã thực hiện tốt xứ mệnh xóa mù chữ, nâng cao dân trí, và phát triển nguồn nhân lực bền vững.

Tuy nhiên, những năm qua, hệ GDTX chỉ được xem như “vé vớt” đối với học sinh khi không thể vào được các trường THPT. Các chính sách dành cho học sinh GDTX chưa đáp ứng mong mỏi và điều kiện, đời sống người dân vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Không để học sinh hệ GDTX bị bỏ lại phía sau, đảm bảo nhu cầu tối thiểu đáp ứng điều kiện học tập và sinh hoạt của học sinh GDTX, ngày 12/3/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 66 Quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách.

Theo đó, học viên bán trú học tại cơ sở GDTX là người dân tộc thiểu số hoặc dân tộc Kinh thuộc hộ nghèo mà bản thân và bố hoặc mẹ hoặc người giám hộ thường trú tại xã, thôn đặc biệt khó khăn, nhà ở xa nơi học tập từ 7 km trở lên đối với học viên học chương trình GDTX cấp THCS, 10 km trở lên đối với học viên cấp THPT; hoặc địa hình cách trở, giao thông đi lại khó khăn phải qua biển, hồ, sông, suối, qua đèo, núi cao, qua vùng sạt lở đất, đá thì được hỗ trợ 15 kg gạo, 360.000 đồng tiền nhà ở (nếu phải tự túc chỗ ở) và 936.000 đồng tiền ăn/tháng (trước đây được hỗ trợ 140.000 đồng). Thời gian hỗ trợ không quá 9 tháng/năm.

Đây là các chính sách rất nhân văn và phù hợp của Nhà nước đối với học sinh hệ GDTX và các Trung tâm GDNN - GDTX trên địa bàn tỉnh. Định mức hỗ trợ của Nghị định 66 đối với học sinh GDTX tương đương định mức hỗ trợ học sinh ở các trường THPT và trường bán trú công lập khác thể hiện sự bình đẳng trong thực hiện các chính sách đối với học sinh các hệ giáo dục công lập và là động lực lớn giúp các em học sinh yên tâm học tập; giúp các gia đình vơi bớt khó khăn.

Niềm vui lan tỏa

Theo thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo, trên địa bàn tỉnh hiện có 17 Trung tâm GDNN - GDTX với tổng số 7.452 học sinh. Trong đó có 1.570 học sinh được hưởng các chế độ, chính sách theo Nghị định số 66 của Chính phủ.

Nằm trên địa bàn xã vùng cao, đặc biệt khó khăn, Trung tâm GDNN - GDTX Yên Minh hằng năm được giao chỉ tiêu tuyển sinh duy trì gần 300 học sinh hệ GDTX, thuộc nhóm các Trung tâm có số lượng tuyển sinh lớn nhất toàn tỉnh. Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Nguyễn Văn Thương thông tin: 100% học sinh của Trung tâm là đồng bào các dân tộc thiểu số ở các địa phương đặc biệt khó khăn trong khu vực huyện Yên Minh trước sáp nhập. Năm học này trung tâm tuyển sinh 289 học sinh ở 7 lớp, trong đó có 225 em được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 66. Các chính sách này đã tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị trong tuyển sinh và vận động học sinh tiếp tục theo học hết cấp 3 thay vì bỏ học ở nhà đi làm như trước đây. Khi các em theo học tư tưởng cũng yên tâm, phấn khởi bởi được hỗ trợ đầy đủ tiền ăn, tiền nhà ở, tiền đồ dùng học tập, đảm bảo mọi điều kiện học tập tốt nhất.

Có nhà ở tại xã Linh Hồ, cách trường học gần 10 km, trước khi có Nghị định số 66, ngoài kinh phí hỗ trợ của nhà nước, cháu Triệu Mùi Viện, học sinh lớp 12 ở Trung tâm GDNN - GDTX Vị Xuyên chỉ được bố mẹ cho thêm 50.000 đồng/tuần để ăn, ở, sinh hoạt tại Trung tâm. Viện tâm sự: “Từ năm học 2025 - 2026, khi có chính sách hỗ trợ mới, cháu đã chuyển ra thuê trọ ngoài vì cơ sở vật chất ở trung tâm xuống cấp, không đảm bảo. Ngoài được hỗ trợ tiền thuê nhà ở, với số tiền ăn và gạo được hỗ trợ hiện nay điều kiện ăn, ở của cháu tốt hơn rất nhiều. Trước đây bữa ăn chỉ đủ no bụng thì giờ ngày nào cũng có thịt, trứng hay cá”.

Năm học 2025 - 2026, Trung tâm GDNN - GDTX Vị Xuyên có 5 lớp với 216 học sinh; trong đó 195 em được hưởng chế độ chính sách theo Nghị định số 66. Với chính sách hỗ trợ cũ, Trung tâm thường xuyên phải kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ thêm kinh phí để nấu ăn cho các em đảm bảo chế độ dinh dưỡng; trích nguồn chi thường xuyên của Trung tâm để chi trả tiền điện, nước, ga phục vụ các em ở bán trú tại cơ sở…

“Chúng tôi đã mong mỏi chính sách mới cho các em nhiều năm nay. Giờ các chính sách hỗ trợ cao hơn, đầy đủ hơn nên rất mừng, vì sẽ đảm bảo được dinh dưỡng, điều kiện sinh hoạt cho các em. Từ đó sẽ giúp duy trì ổn định sĩ số, các em sẽ nỗ lực hơn, chất lượng cũng nâng lên”, Phó Giám đốc Trung tâm Đinh Thị Nga chia sẻ.

Trung tâm GDNN - GDTX Hàm Yên có 8 lớp với 280 học sinh, trong đó có 148 em đủ điều kiện hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 66. Phần lớn học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ đều cách xa Trung tâm từ 20 - 30 km, là con em đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, điều kiện kinh tế gia đình chủ yếu thuộc các hộ nghèo, cận nghèo và trung bình. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ mới giúp các em và gia đình vơi bớt khó khăn, yên tâm học tập.

Em Hoàng Thị Xuân, học sinh lớp 11A, Trung tâm GDNN - GDTX Hàm Yên chia sẻ: “Nhà cháu ở xã Yên Phú, cách trường khoảng 30 km. Gia đình cháu thuộc hộ cận nghèo nên mỗi tháng chi phí đi học cũng là một gánh nặng đối với bố mẹ, có thời điểm cháu đã nghĩ đến việc nghỉ học giúp bố mẹ làm việc và đỡ tốn tiền đi học. Vì thế, chính sách hỗ trợ mới của Nhà nước đã giúp cháu có thêm động lực và vơi bớt khó khăn cho gia đình”.

Nghị định số 66 không chỉ kịp thời tháo gỡ những khó khăn kéo dài của học sinh hệ GDTX, mà còn thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước về bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Khi những rào cản về điều kiện sinh hoạt, học tập được tháo gỡ, học sinh GDTX có thêm động lực vươn lên, yên tâm học tập, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục toàn diện, bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Bài, ảnh: Duy Tuấn