Nâng cao hiệu quả giải quyết chế độ, chính sách cho người lao động

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động Thủ đô. Ảnh: Phạm Linh

Thông tin tại Hội nghị “Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động Thủ đô năm 2026”, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thắng cho biết: Tháng Công nhân năm 2026 với chủ đề “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động” đã được các cấp Công đoàn Thủ đô triển khai sâu rộng, thiết thực, hướng mạnh về cơ sở và người lao động. Hàng loạt hoạt động chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, bảo vệ quyền lợi đoàn viên, người lao động được tổ chức đồng bộ; đồng thời, hơn 600 ý kiến, kiến nghị của công nhân lao động đã được tổng hợp để báo cáo lãnh đạo thành phố xem xét, giải quyết.

Các cấp Công đoàn Thủ đô đã tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng “Tháng Công nhân” và “Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động”, với tổng kinh phí hỗ trợ trên 730 triệu đồng cho 406 đoàn viên, người lao động thông qua các hoạt động thăm hỏi, tặng quà công nhân có hoàn cảnh khó khăn, bị tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp; khám, tư vấn sức khỏe, tư vấn pháp luật miễn phí.

Việc chăm lo đời sống vật chất, các hoạt động văn hóa tinh thần cũng được chú trọng. Thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 7,7 triệu đồng/người/tháng; trên địa bàn không xảy ra tranh chấp lao động hay ngừng việc tập thể.

Tuy nhiên, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội cũng đánh giá, đời sống của một bộ phận công nhân lao động, đặc biệt là công nhân thuê trọ, vẫn còn nhiều khó khăn. Nhu cầu về nhà ở xã hội, nhà ở công nhân tiếp tục là vấn đề cấp thiết khi các công trình phúc lợi như trường mầm non, nhà văn hóa, khu thể thao, khu vui chơi giải trí phục vụ công nhân tại các khu công nghiệp còn hạn chế.

Bên cạnh đó, tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) vẫn diễn ra. Tính đến hết tháng 4/2026, tỷ lệ số tiền chậm đóng BHXH phải tính lãi là 2,05%, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp lao động, đình công.

Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội tổ chức Lễ tuyên dương 100 “Công nhân giỏi Thủ đô” năm 2026.

Liên quan đến vấn đề này, tại Hội nghị nhiều công nhân, người lao động đã phản ánh những bất cập phát sinh trong quá trình chuyển đổi số lĩnh vực y tế và BHXH, như: Một số cơ quan BHXH chưa tiếp nhận các giấy tờ điện tử hồ sơ hưởng chế độ ốm đau, thai sản với lý do chưa có hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng bản in từ hồ sơ điện tử không có dấu đỏ hoặc do hệ thống chưa đồng bộ. Điều này khiến người lao động phải quay trở lại bệnh viện để xin xác nhận giấy tờ theo quy trình cũ, gây mất thời gian và phát sinh nhiều thủ tục…

Người lao động đã đề xuất thành phố: Ban hành hướng dẫn chính thức về việc tiếp nhận các chứng từ điện tử đã được ký số hợp lệ; cho phép doanh nghiệp sử dụng bản in từ hệ thống điện tử có mã tra cứu để giải quyết chế độ cho người lao động; hỗ trợ đột xuất từ ngân sách thành phố nhằm chia sẻ khó khăn với gia đình người lao động gặp rủi ro; nghiên cứu cơ chế kết nối trực tiếp ngân sách đào tạo của Nhà nước với nhu cầu sử dụng lao động; hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động trong đào tạo kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo…

Trả lời kiến nghị liên quan đến hồ sơ BHXH điện tử, Giám đốc BHXH thành phố Hà Nội Nguyễn Ngọc Huyến cho biết, BHXH Việt Nam đang triển khai hoàn thiện, nâng cấp và đồng bộ các phần mềm kê khai, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ điện tử nhằm thực hiện quy trình giải quyết chế độ BHXH điện tử toàn trình. Trong thời gian chờ hoàn thiện hệ thống phần mềm nghiệp vụ, BHXH thành phố Hà Nội đã báo cáo, xin ý kiến BHXH Việt Nam về việc phối hợp với các cơ sở khám chữa bệnh tạm thời cấp hồ sơ giấy hợp lệ theo quy định hiện hành để làm căn cứ giải quyết chế độ BHXH cho người lao động.

Đối với cơ chế đào tạo kỹ năng, hỗ trợ người lao động bị tai nạn lao động và giải pháp giữ chân lao động, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam cho biết: Luật Thủ đô năm 2026 đã bổ sung nhiều cơ chế đặc thù quan trọng nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô. Thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại; phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức đào tạo kỹ năng nghề, kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất, quản trị nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động mới.

Về việc hỗ trợ người lao động bị tai nạn lao động, thành phố đang hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ an sinh xã hội trình HĐND thành phố xem xét trong tháng 6/2026. Trong đó, ngoài chính sách hỗ trợ đặc thù đối với người lao động bị tai nạn lao động, thành phố cũng mở rộng diện hỗ trợ khẩn cấp đối với các trường hợp bị tai nạn nặng, gia đình có người tử vong do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông và các tình huống bất khả kháng khác nhằm kịp thời giúp người dân ổn định cuộc sống.

Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam thông tin thêm, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND về phát triển thị trường lao động giai đoạn 2026-2030, trong đó tập trung đào tạo nghề, kỹ năng số, ngoại ngữ và AI cho người lao động; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp thích ứng với quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đồng thời, chỉ đạo phát triển hệ thống an sinh xã hội đồng bộ, mở rộng diện bao phủ BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; xử lý nghiêm tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực an sinh xã hội, nâng cao hiệu quả giải quyết chế độ, chính sách thông qua ứng dụng VssID - BHXH số, tạo thuận lợi cho người lao động và doanh nghiệp theo dõi quá trình tham gia, thụ hưởng chính sách một cách công khai, minh bạch và thuận tiện.

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thành phố xác định phát triển kinh tế phải đi đôi với chăm lo đời sống nhân dân, không đánh đổi an sinh xã hội, môi trường sống và quyền lợi chính đáng của người lao động lấy tăng trưởng đơn thuần. Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng số, kỹ năng ứng dụng công nghệ mới cho người lao động để thích ứng quá trình chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa.

Đồng thời, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, tạo việc làm ổn định và nâng cao thu nhập cho người lao động. Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số trong giải quyết các thủ tục về BHXH, y tế, lao động, việc làm theo hướng giảm thời gian, chi phí và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp.