Nâng cao kỹ năng 'tư duy số' cho công chức thuế trong kiểm tra, xác minh hóa đơn rủi ro

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Nguyễn Tiến Trung - Trưởng ban Kiểm tra (Cục Thuế) cho biết, trong những năm gần đây, cùng với việc triển khai hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc, ngành Thuế đã chủ động xây dựng và vận hành đồng bộ nhiều ứng dụng phân tích dữ liệu hiện đại phục vụ công tác quản lý rủi ro. Có thể kể đến như Hệ thống cảnh báo hóa đơn điện tử (hệ số K), ứng dụng đối chiếu hóa đơn điện tử với hồ sơ khai thuế, hệ thống phân tích rủi ro TPR theo Bộ tiêu chí 09 chỉ số cảnh báo, ứng dụng theo dõi kết quả xác minh hóa đơn cùng các công cụ bổ trợ mạnh mẽ khác (TMS, Hệ thống cơ sở dữ liệu người nộp thuế - Data warehouse...).

Ông Nguyễn Tiến Trung - Trưởng ban Kiểm tra (Cục Thuế) phát biểu khai mạc chương trình tập huấn. Ảnh: Phương Thảo

Sự bùng nổ của dữ liệu điện tử đã thay đổi hoàn toàn phương thức tiếp cận của công chức thuế. Nếu như trước đây, hoạt động kiểm tra chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy và kinh nghiệm nghiệp vụ cá nhân, thì nay, các quyết định quản lý ngày càng phải dựa trên dữ liệu lớn (Big Data) và các chỉ báo rủi ro được hệ thống tự động tạo lập.

Trên cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) và các chỉ báo rủi ro được hệ thống tự động hỗ trợ, công chức thuế cần nâng cao kỹ năng phân tích sâu và kỹ năng xác minh thực tế để tránh bỏ sót các rủi ro, hành vi gian lận thực tế.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh các vụ án mua bán hóa đơn bất hợp pháp vẫn diễn biến hết sức phức tạp với thủ đoạn ngày càng tinh vi, việc thành lập các chuỗi mua bán hóa đơn xuyên suốt cả nước trên môi trường số đang gây không ít khó khăn cho công tác phòng ngừa của cơ quan thuế. Đây không chỉ là nguyên nhân chính gây thất thu cho ngân sách nhà nước, mà còn làm tổn hại nghiêm trọng đến môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh.

Ông Nguyễn Tiến Trung cho biết, nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng trong xác minh thực tế rủi ro hóa đơn điện tử, Cục Thuế đã tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu “Kỹ năng kiểm tra, xác minh hóa đơn rủi ro bằng phương thức điện tử”.

Điểm đặc biệt của khóa tập huấn này là không tập trung vào giới thiệu giao diện ứng dụng hay nhắc lại các quy trình lý thuyết, mà hướng tới mục tiêu cao hơn, đó là trang bị kỹ năng nghiệp vụ cho công chức thuế.

Quang cảnh lớp tập huấn tại Cục Thuế. Ảnh: Phương Thảo

Đồng thời, thông qua buổi tập huấn, giúp công chức thuế thay đổi tư duy quản lý thông qua 3 nguyên tắc chuyển dịch cơ bản:

Thứ nhất, chuyển dịch từ “kiểm tra theo hồ sơ” sang “kiểm tra dựa trên dữ liệu số lớn”.

Thứ hai, thay đổi mục tiêu từ “tìm hành vi vi phạm” sang “làm rõ bản chất thực tế của giao dịch”.

Thứ ba, thay thế việc “xử lý theo kinh nghiệm cảm tính” bằng “đánh giá toàn diện trên cơ sở chứng cứ điện tử đã được kiểm chứng”.

Chương trình đào tạo được xây dựng hoàn toàn dưới dạng mô phỏng các vụ án, vụ việc phức tạp phát sinh trong thực tiễn để rèn luyện tư duy phản biện. Sau khóa học, công chức sẽ làm chủ được các kỹ năng: khai thác sâu các ứng dụng quản lý rủi ro; nhận diện chính xác các dấu hiệu ưu tiên kiểm tra; xác định đúng nội dung cần xác minh; đánh giá khách quan hồ sơ giải trình của người nộp thuế; nâng cao chất lượng kiểm tra, hạn chế bỏ sót rủi ro.

Ông Nguyễn Tiến Trung nhấn mạnh, đây là bước đi chiến lược và là yêu cầu bắt buộc mà lãnh đạo Cục Thuế đặt ra nhằm xây dựng một đội ngũ công chức kiểm tra có “tư duy số”, có năng lực phân tích dữ liệu lớn và có khả năng đưa ra các quyết định dựa trên chứng cứ vững chắc, hướng tới mục tiêu chung về một nền quản lý thuế hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và công bằng./.