Nâng tầm nông sản Quảng Nguyên

Lợi thế sản xuất địa phương

Quảng Nguyên có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp với những sản phẩm mang nét đặc trưng riêng, trong đó nổi bật là chè Shan tuyết và gạo nếp. Đây là những cây trồng gắn bó lâu đời với đời sống người dân, được duy trì qua nhiều thế hệ và từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa.

Toàn xã hiện có 464 ha chè, sản lượng đạt khoảng 2.800 tấn chè búp tươi mỗi năm, với trên 600 hộ trồng chè ở tất cả các thôn. Với địa hình núi cao, có những khu vực ở độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển, cùng khí hậu quanh năm lạnh giá, sương mù bao phủ và nguồn nước từ núi đá dồi dào, Quảng Nguyên có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây chè Shan tuyết sinh trưởng. Nhiều nương chè có tuổi đời trên 30 năm. Chè Shan tuyết Quảng Nguyên có đặc điểm lá to, búp lớn, mỗi năm được thu hái từ 3 - 4 vụ; khi chế biến cho hương vị đậm đà, ngọt hậu sâu.

Người dân xã Quảng Nguyên thu hái chè Shan tuyết.

Gia đình ông Triệu Mềnh Chiêm, thôn Vinh Tiến, hiện có 4 ha chè Shan tuyết, mỗi năm thu hoạch trung bình khoảng 3 tấn chè búp tươi, cho thu nhập từ chè trên 20 triệu đồng. Nói về cây chè, ông Chiêm cho biết: “Cây chè đã có từ lâu đời tại Quảng Nguyên, vườn chè của gia đình đều đã có tuổi đời gần 30 năm. Đây là cây trồng có giá trị kinh tế, nên gia đình luôn duy trì chăm sóc và thu hái mỗi năm”.

Cùng với chè Shan tuyết, gạo nếp cũng là sản phẩm đặc trưng được người dân Quảng Nguyên gìn giữ qua nhiều thế hệ. Lúa nếp được trồng trong vụ mùa, hạt gạo to tròn, đều, màu trắng đục, bóng dầu, có hương thơm tự nhiên, dịu nhẹ. Khi đồ thành xôi, hạt nếp căng bóng, dẻo dai, mềm thơm và giữ được độ dẻo lâu. Toàn xã hiện có 40 ha lúa nếp, sản lượng đạt khoảng 200 tấn thóc mỗi năm.

Từng bước hoàn thiện sản phẩm

Dù có lợi thế về vùng nguyên liệu và chất lượng, việc tổ chức sản xuất, chế biến và tiêu thụ tại Quảng Nguyên vẫn chưa thực sự đồng bộ. Đối với chè Shan tuyết, sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng chè búp tươi, trong khi hoạt động chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phát triển thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng. Điều này khiến giá trị gia tăng từ cây chè còn hạn chế.

Với gạo nếp, sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ thông qua các cơ sở thu mua, kinh doanh trên địa bàn và các hộ dân tự bán lẻ. Có trên 10 năm thu mua, tiêu thụ gạo nếp Quảng Nguyên, chị Lù Thị Hiền, thôn Quảng Hạ cho biết: “Mỗi năm cơ sở bán được trên 7 tấn gạo, giá dao động từ 38.000 - 40.000 đồng/kg, khách hàng đến từ nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. Gạo nếp được người tiêu dùng mua nhiều nhất vào dịp Tết, vừa làm quà biếu, vừa phục vụ nhu cầu sử dụng trong gia đình”.

Gạo nếp Quảng Nguyên - sản phẩm chủ lực, mang lại thu nhập khá cho người dân.

Cả chè Shan tuyết và gạo nếp Quảng Nguyên đều đã được công nhận là sản phẩm OCOP. Đây là nền tảng để địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng và giá trị hàng hóa. Tuy nhiên, để khai thác tốt hơn lợi thế sẵn có, Quảng Nguyên cần chú trọng tổ chức sản xuất, hoàn thiện quy trình chế biến, bảo vệ nguồn gốc và xây dựng thương hiệu gắn với đặc trưng riêng của từng sản phẩm.

Trên cơ sở đó, xã đang tập trung cải tạo vùng chè, phối hợp với cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân nâng cao kỹ thuật chăm sóc, thâm canh và chế biến; đồng thời tìm kiếm đối tác có năng lực để mở rộng hoạt động chế biến, tiêu thụ. Đối với gạo nếp, địa phương đang triển khai các bước thực hiện chứng nhận bảo tồn nguồn gốc, nhằm gìn giữ những giá trị đặc trưng và nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm trên thị trường.

Đồng chí Hoàng Văn Dũng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Quảng Nguyên cho biết: “Để sản phẩm nông sản địa phương được nhiều người biết đến, xã xác định cần tập trung nâng cao chất lượng, chủ động kết nối với các đơn vị, doanh nghiệp để tìm kiếm hướng liên kết trong chế biến và tiêu thụ. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, từng bước mở rộng kênh phân phối, hướng tới đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch và tiếp cận thị trường xuất khẩu. Qua đó, nâng cao giá trị nông sản, góp phần tăng thu nhập cho người dân”.