Nền tảng vững chắc đưa đất nước bứt phá mạnh mẽ

Theo đó, một kết luận mang tính bước ngoặt chiến lược đã được nhấn mạnh: “Chuyển căn bản từ lao động giản đơn sang lao động sáng tạo”. Quyết sách quan trọng này không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn mà còn thể hiện tinh thần cốt lõi trong việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Nhiều thập kỷ qua, nguồn nhân lực dồi dào cùng chi phí nhân công rẻ từng là “thỏi nam châm” thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, giúp nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng và giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động qua các công đoạn gia công, lắp ráp. Tuy nhiên, bệ đỡ truyền thống ấy đang thu hẹp dần và đối mặt với giới hạn tăng trưởng. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa toàn cầu cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nền kinh tế đang phát triển khác khiến lợi thế “nhân công giá rẻ” không còn là điểm tựa an toàn. Nếu tiếp tục bám vào các nấc thang giá trị thấp, nền kinh tế sẽ rơi vào vòng lặp quẩn quanh: Năng suất thấp, giá trị gia tăng mỏng và thu nhập chững lại. Nguy cơ rơi vào “bẫy thu nhập trung bình” và tụt hậu xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu là hiện hữu nếu chúng ta không dũng cảm thực hiện một cuộc cách mạng về tư duy lao động.

Đứng trước yêu cầu phát triển mới, khái niệm “lao động sáng tạo” cần được hiểu theo nghĩa rộng và khơi dậy mạnh mẽ trong mọi tầng lớp nhân dân, thay vì xem đó là đặc quyền riêng của giới nghiên cứu hay các kỹ sư công nghệ cao. Sự sáng tạo phải trở thành dòng chảy thường xuyên trong đời sống sản xuất. Người nông dân thời đại số không chỉ dựa vào kinh nghiệm thời tiết mà đã biết làm chủ công nghệ nông nghiệp hiện đại, ứng dụng dữ liệu để quản lý mùa vụ và nâng cao giá trị nông sản. Người công nhân trong các nhà máy tiên tiến không đơn thuần thực hiện các thao tác cơ học dập khuôn, mà trở thành người điều khiển, chủ động cải tiến kỹ thuật trên các dây chuyền tự động hóa. Đội ngũ doanh nhân phải thể hiện vai trò tiên phong trong đổi mới mô hình kinh doanh, liên tục nâng cao giá trị gia tăng để khẳng định vị thế thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ, công chức cần chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, chủ động tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp với tinh thần phục vụ cao nhất.

Để biến mục tiêu Nghị quyết số 57-NQ/TW và chỉ đạo của Trung ương thành hiện thực, cần một hệ thống giải pháp đồng bộ, thấu đáo. Trước hết, giáo dục và đào tạo phải trải qua cuộc canh tân sâu sắc, gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, đồng thời kiến tạo cơ chế khuyến khích tinh thần học tập suốt đời. Doanh nghiệp phải đóng vai trò chủ thể trong việc đào tạo lại lực lượng lao động, xây dựng môi trường làm việc cởi mở để mỗi cá nhân tự do phát huy sáng kiến. Cùng với đó, Nhà nước cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số, mở rộng các kênh hỗ trợ tài chính và dịch vụ kỹ thuật đến mọi vùng miền, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi. Điều quan trọng nhất là mọi chính sách phải được đo lường bằng hiệu quả thực tế, theo đó, năng suất lao động phải tăng lên, các sáng kiến phải được ứng dụng để tạo ra sản phẩm mới và mang lại giá trị kinh tế rõ rệt...

Bước chuyển căn bản sang lao động sáng tạo chính là chiếc “chìa khóa vàng” để nâng tầm sức mạnh nguồn nhân lực quốc gia. Khi mỗi người dân đều tạo ra nhiều giá trị hơn bằng tri thức, kỹ năng và tinh thần đổi mới không ngừng, năng suất lao động xã hội sẽ được nâng lên một cách bền vững. Đó không chỉ là con đường duy nhất để Việt Nam vượt qua bẫy thu nhập trung bình, mà còn là nền tảng vững chắc đưa đất nước bứt phá mạnh mẽ, bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh và tự cường.