Nga chờ Iran phản hồi đề xuất về uranium giữa sức ép từ Mỹ

Nhà máy điện hạt nhân Bushehr nằm cách thủ đô Tehran, Iran khoảng 1.200km, ngày 21/8/2010. Ảnh: TASS/TTXVN

Giám đốc điều hành Tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Nga Rosatom, Alexey Likhachev, xác nhận với báo Izvestia (Nga) ngày 29/5 rằng Moskva vẫn chưa nhận được bất kỳ phản hồi nào từ các bên liên quan về đề xuất loại bỏ uranium làm giàu khỏi Iran.

"Chúng tôi đã truyền đạt lập trường của mình cho họ, nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi", ông Likhachev nêu rõ.

Trước đó vào tháng 4 năm nay, ông Likhachev đã công khai tuyên bố Rosatom sẵn sàng tham gia vào quá trình loại bỏ uranium làm giàu, đồng thời nhấn mạnh đây vẫn là vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran có sự liên quan của Nga.

Về phía Iran, Phó Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, ông Ali Bagheri-Kani, giải thích lý do Tehran chưa sẵn sàng thảo luận về vấn đề uranium. Trả lời báo Izvestia, ông lưu ý: "Tôi có thể nói rằng, hiện tại, vấn đề ưu tiên là chấm dứt chiến tranh. Về các vấn đề khác, bao gồm việc loại bỏ các vật liệu này, chúng tôi chưa thảo luận".

Ông Bagheri-Kani cũng cho biết thêm rằng các cuộc đàm phán với Mỹ đã được khởi động, nhưng kết quả đạt được hay không phụ thuộc vào "mức độ nghiêm túc trong ý định và tinh thần trách nhiệm của phía Mỹ".

Bất chấp những thông tin từ truyền thông cho thấy hai bên sắp đạt được thỏa thuận về lệnh ngừng bắn 60 ngày và khởi động đàm phán về chương trình hạt nhân, Mỹ và Iran vẫn tiếp tục đụng độ trên thực địa.

Một diễn biến đáng chú ý khác là tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi ông khẳng định Washington không có ý định nới lỏng trừng phạt để đổi lấy việc Iran từ bỏ uranium làm giàu. Trên thực tế, theo nhận định của các nhà quan sát, điều này này xác nhận Washington tiếp tục duy trì chính sách cứng rắn đối với Tehran.

Về tác động của các biện pháp trừng phạt, chuyên gia Ivan Bocharov tại Hội đồng Quan hệ Quốc tế Nga (RIAC), phân tích với báo Izvestia rằng, Iran đã phần lớn thích nghi với việc hoạt động dưới lệnh trừng phạt và vẫn tiếp tục phát triển kinh tế, dù tốc độ tăng trưởng thấp hơn đáng kể so với mức tiềm năng. Tuy nhiên, ông Bocharov nhấn mạnh: "Việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt có tầm quan trọng cơ bản đối với giới lãnh đạo Iran, và Tehran khó có thể coi tình hình là bình thường hóa cho đến khi tất cả các hạn chế được dỡ bỏ hoàn toàn".

Hợp tác chiến lược Nga - Iran

Bên lề Diễn đàn An ninh Quốc tế lần thứ nhất được tổ chức dưới sự bảo trợ của Hội đồng An ninh Nga, ông Bagheri-Kani nhấn mạnh với các phóng viên rằng sự hợp tác chiến lược giữa Nga và Iran được xây dựng trên nền tảng quan điểm chung về các vấn đề quốc tế quan trọng.

"Nga và Iran là hai nước có chung quan điểm về các vấn đề quốc tế chiến lược. Chúng tôi xây dựng quan hệ đối tác chiến lược dựa trên những quan điểm chung này", ông Bagheri-Kani, đồng thời khẳng định sự hợp tác giữa hai nước "không nhằm chống lại bất kỳ bên thứ ba nào, mà là nhằm đảm bảo hòa bình, ổn định trong khu vực và trên toàn thế giới".

Trước đó Nhà Trắng xác nhận các nhà đàm phán của Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận nguyên tắc nhằm mở lại eo biển Hormuz và khởi động các cuộc thương lượng liên quan chương trình hạt nhân của Tehran. Thỏa thuận hiện vẫn cần được Tổng thống Donald Trump chính thức phê chuẩn.

Theo các điều khoản được công bố, Mỹ sẽ chấm dứt phong tỏa các cảng Iran, đổi lại Tehran cam kết khôi phục hoạt động lưu thông “không hạn chế” qua eo biển Hormuz. Đáng chú ý, Iran sẽ không được phép thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và phải tiến hành rà phá thủy lôi trên tuyến hàng hải này trong vòng 30 ngày.