Nga đã mất oanh tạc cơ Tu-95 trong vụ tai nạn huấn luyện, 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng

Máy bay phản lực cánh quạt Tu-95 tạo thành xương sống của phi đội máy bay ném bom hạt nhân tầm xa của Nga. Ảnh: AFP.

Một trong những oanh tạc cơ chiến lược Tu-95 của Nga đã rơi trong lúc thực hiện chuyến bay huấn luyện tại vùng Amur, khiến 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, Bộ Quốc phòng Nga cho biết hôm 29/9.

Theo truyền thông nhà nước Nga, máy bay không mang theo đạn dược. Thành viên phi hành đoàn thứ 7 sống sót sau vụ tai nạn ban đầu và đã được đưa vào bệnh viện điều trị.

“Máy bay quân sự Tu-95 đã phải hạ cánh khẩn cấp trong khi thực hiện chuyến bay huấn luyện gần Krasnoyarovo. Phi hành đoàn đã làm mọi cách có thể để đưa máy bay tránh xa các khu dân cư”, Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong một tuyên bố.

Theo truyền thông nhà nước Nga, chiếc oanh tạc cơ gặp nạn không lâu sau khi cất cánh từ căn cứ không quân Ukrainka. Vùng Amur nằm ở miền Đông nước Nga và giáp tỉnh Hắc Long Giang của Trung Quốc.

Giới chức Nga chưa công bố nguyên nhân khiến máy bay gặp nạn. Bộ Quốc phòng Nga cũng chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận từ Business Insider.

Nga được cho là đang sở hữu khoảng 47 oanh tạc cơ Tu-95MS. Tuy nhiên, tình báo Ukraine hồi tháng 8 cho biết tổn thất trong chiến đấu, các vấn đề bảo dưỡng và tình trạng thiếu phụ tùng đã khiến số máy bay thực sự có khả năng hoạt động giảm xuống còn khoảng 37-38 chiếc.

Tu-95 chịu tổn thất sau chiến dịch tập kích bằng UAV của Ukraine

Vụ tai nạn xảy ra hơn một năm sau khi Ukraine tiến hành cuộc tập kích bằng máy bay không người lái mang mật danh Operation Spiderweb nhằm vào một căn cứ không quân Nga hồi tháng 6/2025.

Cuộc tấn công bất ngờ này được cho là đã khiến khoảng 7-8 chiếc Tu-95 bị hư hại.

Tu-95 là dòng máy bay sử dụng động cơ tua-bin cánh quạt, có khả năng bay xa tới khoảng 9.300 dặm (gần 15.000 km) mà không cần tiếp nhiên liệu giữa chặng. Đây là một trong những trụ cột của năng lực tấn công hạt nhân từ trên không của Nga và thường được so sánh với oanh tạc cơ B-52 Stratofortress của Mỹ.

Việc mất thêm một chiếc Tu-95 là tổn thất đáng kể đối với lực lượng oanh tạc cơ hạt nhân tầm xa của Nga. Moscow hiện không thể sản xuất thêm những chiếc máy bay này, sau khi các cơ sở chế tạo Tu-95 bị tháo dỡ trong thập niên 1990, thời điểm Liên Xô tan rã.

Tu-95MS có thể mang tối đa 16 tên lửa hạt nhân hoặc tên lửa thông thường cùng lúc. Trong những năm gần đây, Nga cũng sử dụng dòng máy bay này để phóng các tên lửa hành trình chính xác Kh-101 và Kh-555 nhằm vào Ukraine từ khoảng cách rất xa phía sau tiền tuyến.

Nga còn những oanh tạc cơ chiến lược nào?

Lực lượng Tu-95 được bổ sung bởi khoảng 18 oanh tạc cơ Tu-160. Đây là dòng máy bay nặng hơn, hiện đại hơn, sử dụng động cơ phản lực và có khả năng đạt tốc độ siêu thanh.

Nga hiện vẫn đang tích cực sản xuất Tu-160 mới. Tuy nhiên, tiến độ khá chậm do Moscow gặp khó khăn trong việc tiếp cận các linh kiện công nghệ cao dưới tác động của các lệnh trừng phạt quốc tế. Trong một số năm, Nga chỉ bàn giao được một hoặc hai máy bay mới, thậm chí có năm không bàn giao chiếc nào.

Theo các nhà phân tích Ukraine theo dõi hình ảnh vệ tinh và dữ liệu đăng ký về các sân bay cũng như cơ sở sửa chữa máy bay của Nga, khoảng 2/3 số Tu-160 hiện được cho là đang nằm đất để bảo dưỡng hoặc nâng cấp.

Ukraine tuyên bố Chiến dịch Mạng nhện hồi năm ngoái cũng đã đánh trúng 4 chiếc Tu-160. Tuy nhiên, hình ảnh vệ tinh chỉ cho thấy một hoặc hai chiếc bị hư hại ở mức có thể sửa chữa.

Nga cũng vận hành oanh tạc cơ hạt nhân siêu thanh Tu-22M3, nhưng tầm bay của dòng máy bay này chỉ khoảng một nửa Tu-95.

Khi xung đột bắt đầu, Nga có khoảng 41 chiếc Tu-22M3 trong danh sách biên chế. Tuy nhiên, tổn thất do các cuộc tấn công của Ukraine và một số vụ tai nạn đã khiến số máy bay được cho là còn đủ khả năng bay giảm xuống chỉ còn khoảng 9 chiếc.