Nga hưởng lợi lớn khi dầu Mỹ khó vươn đến thị trường châu Á

Do các vấn đề ở eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb, giá thành hoạt động vận tải hàng hóa bằng đường biển đã tăng đáng kể trong tháng 10, gây tác động nặng nề đến kế hoạch xuất khẩu của dầu Mỹ.

Điển hình như chi phí thuê một siêu tàu chở dầu dung tích 2 triệu thùng (như VLCC hoặc ULCC) từ Vịnh Mexico đến Trung Quốc có giá lên tới 76 - 77 triệu USD mỗi chuyến.

Trước khi cuộc xung đột ở Trung Đông bùng nổ, mức giá thuê tàu tiêu chuẩn là 7 - 10 triệu USD. Như vậy chi phí vận tải cho một thùng dầu đã tăng thêm 38 - 39 USD.

Điều này cho thấy chi phí vận chuyển hiện đã chiếm gần một nửa giá dầu thô ngọt nhẹ (WTI) của Mỹ, và việc mua dầu từ nhà cung cấp khác sẽ rẻ hơn, ngay cả khi giá dầu thô cao hơn.

Ví dụ điển hình được nêu ra là trường hợp dầu Murban, đây là một loại dầu thô từ UAE, có giá thấp hơn khoảng 2 USD/thùng so với dầu WTI, kể cả khi tính cả chi phí vận chuyển đến khu vực Đông Á.

Thậm chí việc cố gắng thay thế các siêu tàu chở dầu bằng tàu nhỏ hơn (như Suezmax, Aframax hoặc Panamax) mặc dù từng được xem là một giải pháp khả thi về mặt hậu cần, tuy vậy trên thực tế những gì diễn ra lại khác hẳn.

Mới đây Trafigura đã thuê một siêu tàu chở dầu có khả năng mang 600.000 thùng với giá 24 triệu USD, tương đương khoảng 40 USD/thùng chi phí vận chuyển.

Nhưng vấn đề lớn ở đây hóa ra không nằm ở kích thước của tàu, mà đó là sự thiếu hụt tổng thể về vận tải thương mại toàn cầu bằng đường biển, cùng với những rủi ro liên quan đến tuyến đường này.

Căn cứ vào những gì diễn ra, Nga hiện có cơ hội đưa dầu thô loại ESPO của mình đến Trung Quốc với số lượng lớn từ cảng Kozmino, địa điểm này gần hơn nhiều so với Vịnh Mexico và Vịnh Ba Tư.

Hơn nữa một số lượng nhất định dầu của Nga đang được bơm qua đường ống. Hiện tại Moskva đang đứng trước cơ hội bán dầu thô ESPO cho Trung Quốc với mức chiết khấu thấp hơn.

Tình hình phức tạp hơn đối với Ấn Độ, bởi vì dầu của Nga chủ yếu đến từ Biển Baltic và Biển Đen, đây rõ ràng là một hành trình dài. Ngoài ra các chuyến hàng qua cảng Novorossiysk đã giảm khoảng một nửa do việc ngừng bốc dỡ.

Đối với khách hàng, giá dầu tại cảng xuất phát không quan trọng bởi chi phí khi đến nhà máy lọc dầu, bao gồm giá dầu thô, cước vận tải, bảo hiểm, rủi ro tuyến đường và thời gian hành trình... mới được họ quan tâm hơn

Nếu cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài và mức giá cao như đã nêu ở trên vẫn tiếp diễn, Mỹ sẽ phải giảm giá cho các quốc gia châu Á hoặc tìm kiếm người mua ở châu Âu và Tây bán cầu.

Trong tình hình trên, Nga sẽ có lợi thế lớn trong việc giao hàng cho Trung Quốc, nhưng chỉ trong phạm vi khả năng của hệ thống cảng, tàu chở dầu, bảo hiểm và an ninh của nước này.