Ngân hàng Nhà nước yêu cầu xử lý nghiêm tổ chức tín dụng tăng lãi suất trái chỉ đạo

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành công văn gửi Ngân hàng Nhà nước các chi nhánh khu vực về việc kiểm tra tình hình triển khai giảm mặt bằng lãi suất tại các tổ chức tín dụng.

Theo cơ quan điều hành, qua công tác theo dõi thời gian gần đây cho thấy vẫn xuất hiện tình trạng một số ngân hàng thương mại điều chỉnh tăng lãi suất.

Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các chi nhánh khu vực phối hợp với các ngân hàng thương mại trên địa bàn thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc giảm lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế.

Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn. Trường hợp phát hiện vi phạm trong quá trình kiểm tra, các đơn vị cần xử lý theo thẩm quyền và báo cáo ngay về Ngân hàng Nhà nước, gồm Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng và Vụ Chính sách tiền tệ.

Trước đó, tại cuộc họp giữa Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại diễn ra chiều 9/4 về công tác điều hành chính sách tiền tệ, các nhà băng đã thống nhất chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay để hỗ trợ nền kinh tế. Sau cuộc họp, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động từ 0,1-0,5%/năm ở một số kỳ hạn.

Tuy nhiên, khoảng một tuần trở lại đây, một số ngân hàng lại triển khai các chương trình cộng thêm lãi suất hoặc khuyến mãi nhằm thu hút tiền gửi. Mức lãi suất tiết kiệm 8-9%/năm xuất hiện khá phổ biến trên thị trường.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của các ngân hàng tăng lên để đảm bảo thanh khoản cũng như phục vụ hoạt động cho vay, khi tăng trưởng tín dụng trong những tháng đầu năm đang vượt khá xa tốc độ huy động vốn.

Tính đến ngày 14/5/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 14,9%, đạt khoảng 18,1 triệu tỷ đồng.

Sự chênh lệch gần 3,5 điểm phần trăm giữa tăng trưởng tín dụng và huy động đã nới rộng khoảng cách tuyệt đối lên tới 1,3 triệu tỷ đồng. Thực trạng này đang đặt hệ thống ngân hàng thương mại trước bài toán áp lực thanh khoản rất lớn, buộc các nhà băng phải nâng lãi suất để thu hút dòng tiền nhằm đảm bảo các hệ số an toàn vốn theo quy định.

Dự báo xu hướng trong thời gian tới, nhiều công ty chứng khoán nhận định, việc điều chỉnh cách tính LDR được kỳ vọng sẽ hỗ trợ mặt bằng lãi suất.

Trong đó, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) phân tích, khi các ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, không còn chịu áp lực lớn về trần LDR, nhu cầu đẩy mạnh huy động vốn thông qua tăng lãi suất có thể giảm bớt.

KBSV cho rằng, điều này cũng có thể góp phần hạ nhiệt thị trường liên ngân hàng, nơi các ngân hàng lớn đóng vai trò cung ứng vốn chủ đạo. Khi thanh khoản cải thiện, chi phí vốn trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm, từ đó hỗ trợ mặt bằng lãi suất chung.

Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng áp lực lãi suất chưa thể sớm biến mất. Theo VPBankS, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn vẫn là vấn đề cốt lõi. Nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động, áp lực lãi suất sẽ còn hiện hữu.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao, đặc biệt từ các dự án hạ tầng quy mô lớn cùng sự phục hồi của thị trường bất động sản và sản xuất, thanh khoản hệ thống dù được cải thiện vẫn có thể bị hấp thụ nhanh.

Ngoài ra, cạnh tranh lãi suất huy động giữa các ngân hàng vẫn chưa chấm dứt khi nhiều nhà băng tiếp tục cần bổ sung nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng. Vì vậy, diễn biến lãi suất thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ giải ngân vốn trong nền kinh tế và khả năng cải thiện huy động vốn từ dân cư.