Ngành cà phê Việt Nam trước bước ngoặt Net-Zero và biến đổi khí hậu
Ngành cà phê Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi phải đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu, biến động thị trường và yêu cầu phát triển bền vững. Tại Hội nghị Cà phê quốc tế 2026 diễn ra sáng 26/3 tại Hà Nội, sáng kiến Liên minh Cà phê Toàn cầu (GCA) đã chính thức ra mắt, đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái cà phê phát thải ròng bằng không (Net-Zero) và đảm bảo sinh kế cho hàng triệu nông dân.
Theo ông DePouilly Xavier - Giám đốc điều hành DXL Research and Consulting - cà phê hiện là một trong những mặt hàng được giao dịch nhiều nhất thế giới, kết nối trực tiếp nông dân Việt Nam với người tiêu dùng toàn cầu.

Hội nghị Cà phê quốc tế 2026 diễn ra sáng 26/3 tại Hà Nội.
Tuy nhiên, ông Xavier nhấn mạnh, thành công này đang bị đe dọa bởi những thách thức ngày càng nghiêm trọng. “Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, với thời tiết khó lường và tình trạng khan hiếm nước gây áp lực lớn lên các cộng đồng nông dân”, ông nói, đồng thời lưu ý biến động giá cả toàn cầu khiến thu nhập nông dân thiếu ổn định, cản trở đầu tư dài hạn vào các mô hình bền vững.
Đồng quan điểm, bà Lê Hoàng Diệp Thảo - nhà Sáng lập kiêm Tổng giám đốc TNI King Coffee - nhận định - cho rằng ngành cà phê thế giới đang ở “ngã rẽ mang tính sinh tử”, khi phải đối mặt cùng lúc với biến đổi khí hậu, biến động thị trường và yêu cầu minh bạch ngày càng cao.
Trong bối cảnh đó, Liên minh Cà phê toàn cầu được hình thành như một nền tảng hợp tác công – tư, nhằm huy động nguồn lực từ các chính phủ, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Theo định hướng, đến năm 2040, hệ sinh thái cà phê toàn cầu sẽ đạt mục tiêu Net-Zero, với 100% diện tích canh tác của các thành viên đạt chuẩn nông nghiệp tái tạo.

Bà Lê Hoàng Diệp Thảo - nhà Sáng lập kiêm Tổng giám đốc TNI King Coffee.
Một Quỹ Phát triển bền vững cũng sẽ được thiết lập để đầu tư vào các mô hình canh tác xanh, phục hồi rừng và bảo vệ nguồn nước. Tuy nhiên, trọng tâm lớn nhất của chiến lược vẫn là con người. GCA đặt mục tiêu kết nối khoảng 125 triệu “công dân cà phê” trên toàn cầu, đồng thời cam kết không để nông dân bị bỏ lại phía sau.
Liên minh hướng tới xóa đói nghèo trong mạng lưới nông dân vào năm 2040, với mục tiêu tăng thu nhập ít nhất 300%. Thông qua nền tảng thương mại công bằng, các khâu trung gian sẽ được cắt giảm, giúp giá trị gia tăng được phân bổ trực tiếp hơn đến người trồng cà phê.
Trong tương lai, chuyển đổi số sẽ là trụ cột quan trọng. GCA đặt mục tiêu số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng bằng blockchain và AI vào năm 2040, đồng thời xây dựng Học viện Trí tuệ nhân tạo về cà phê nhằm dự báo thị trường, cảnh báo thời tiết cực đoan và đào tạo thế hệ “nông dân số”.
Giới chuyên gia nhận định, nếu tận dụng tốt cơ hội này, Việt Nam có thể từng bước thoát khỏi vai trò cung cấp nguyên liệu thô, tiến tới làm chủ công nghệ chế biến sâu và nâng cao vị thế trên bản đồ cà phê toàn cầu.













