Ngành công nghiệp ôtô Anh bối rối vì kế hoạch 'Made in Europe'

Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ôtô Anh (SMMT) cho biết các hãng xe cần sớm có sự rõ ràng về việc liệu Anh có được tính là "Made in Europe" trong dự luật Thúc đẩy Công nghiệp (IAA) của Ủy ban châu Âu (EC) hay không, khi tình trạng mơ hồ hiện nay có thể khiến các quyết định đầu tư bị trì hoãn.

Anh bối rối trước tiêu chí "Made in Europe"

Sự bất định về thương mại xuất hiện trong bối cảnh cả Anh và Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các mẫu xe điện giá rẻ của Trung Quốc. Trong khi đó, Anh lại là một quốc gia sở hữu nhiều thương hiệu nổi tiếng toàn cầu như Rolls-Royce, Bentley, Aston Martin, MINI, McLaren...

Trong nỗ lực bảo vệ ngành sản xuất nội địa, Ủy ban châu Âu (EC) đã đưa ra dự luật Thúc đẩy Công nghiệp (IAA), trong đó đề xuất ưu tiên mua sắm "Made in Europe" cùng các điều kiện đầu tư mới đối với pin, xe điện, tấm pin mặt trời...

Theo Giám đốc SMMT Michael Hawes, mục tiêu ban đầu của IAA là tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp châu Âu trước thách thức từ các quốc gia chi phí thấp. Ông nói: "Chúng tôi không phải là một quốc gia chi phí thấp. Ý định của quy định này không nhằm gây ảnh hưởng đến thương mại EU - Anh".

IAA đặt ra các yêu cầu về phát thải thấp và tiêu chí "Made in Europe" đối với hoạt động mua sắm công hoặc trợ cấp trong các lĩnh vực như nhôm, xi măng, thép, năng lượng tái tạo và công nghệ xanh. Theo đề xuất, các quốc gia có thỏa thuận thương mại với EU có thể được tính là "Made in Europe", song mọi ngoại lệ chỉ được công bố sau khi đạo luật được thông qua, một quá trình có thể kéo dài ít nhất 1 năm.

Tuy nhiên, dự luật này lại làm khó Anh, khi nước này đã rời bỏ Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2020. Nhiều quy định mới của EU lại chưa xác định rõ cách đối xử với Anh, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như ôtô và công nghệ xanh.

Tuy nhiên, ông Hawes nhấn mạnh ngành công nghiệp ôtô cần một tuyên bố chính trị sớm hơn về vị thế của Anh, lý tưởng là trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU - Anh dự kiến diễn ra vào tháng 6 hoặc 7/2026. Một phụ lục riêng của IAA dành cho ngành công nghiệp ôtô có thể yêu cầu xe phải được lắp ráp trong EU, điều này có nguy cơ loại các nhà sản xuất tại Anh khỏi phạm vi áp dụng.

"Made in Europe" tác động mạnh đến ngành công nghiệp ôtô Anh

Giá trị thương mại ôtô hàng năm giữa EU và Anh vào khoảng 80 tỷ euro (94,34 tỷ USD), và 2 bên vẫn là thị trường xe du lịch lớn nhất của nhau. Anh đồng thời là thị trường nhập khẩu linh kiện ôtô lớn nhất của EU, theo dữ liệu từ Liên Hợp Quốc.

Sự bất định về thương mại xuất hiện trong bối cảnh cả Anh và Liên minh châu Âu đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các mẫu xe điện giá rẻ của Trung Quốc.

Ông Hawes cho biết thêm :"Nếu trong vài năm tới không có tín hiệu rõ ràng ngay từ đầu, điều đó sẽ phủ bóng lên ngành công nghiệp ôtô Anh. Việc đưa các khoản đầu tư vào Anh ra bàn thảo trong phòng họp sẽ khó khăn hơn khi không thể định lượng tương lai. Chúng tôi đang cố gắng có được một tuyên bố chính trị rõ ràng ngay lúc này".

Việc cần làm rõ quy chế "Made in Europe" càng trở nên cấp thiết sau khi Anh rời khỏi Liên minh châu Âu kể từ năm 2020, khiến nước này không còn mặc nhiên được hưởng các ưu đãi và quy chế nội khối như trước. Dù 2 bên đã ký thỏa thuận thương mại hậu Brexit, nhiều quy định mới của EU, trong đó có IAA, lại chưa xác định rõ cách đối xử với Anh, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như ôtô và công nghệ xanh.