Ngành Dầu khí tái cấu trúc chuỗi giá trị hướng đến tăng trưởng bền vững

Ông Đào Quang Bính, Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng biên tập, Tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Kinh tế Việt Nam phát biểu khai mạc diễn đàn. Ảnh: Việt Dũng\VnEconomy.

Ngày 29/10/2026, tại Hà Nội, Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy – Vietnam Economic Times tổ chức Diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam: Đảm bảo tăng trưởng bền vững”.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Đào Quang Bính, Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng biên tập, Tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy, cho biết Việt Nam đang bước vào chu kỳ phát triển mới với mục tiêu duy trì đà tăng trưởng cao, kéo theo nhu cầu tiêu thụ năng lượng sơ cấp không ngừng gia tăng. Trong cấu trúc kinh tế quốc gia, năng lượng nói chung và công nghiệp dầu khí nói riêng luôn giữ vai trò mạch máu, là bệ đỡ vững chắc cho an ninh năng lượng và ổn định vĩ mô.

Tuy nhiên, ngành Dầu khí Việt Nam cũng đang đứng trước những thử thách chưa từng có, khi nhiều mỏ chủ lực đã bước vào giai đoạn suy giảm sản lượng tự nhiên sau nhiều thập kỷ khai thác, biến động địa chính trị toàn cầu diễn biến khó lường, cùng với đó là áp lực thực hiện cam kết quốc tế về phát thải ròng bằng không vào năm 2050, đặt ra bài toán cân bằng giữa yêu cầu bảo đảm nguồn cung trước mắt và định hướng phát triển bền vững lâu dài.

Các đại biểu tham gia Diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam: Đảm bảo tăng trưởng bền vững”. Ảnh: Việt Dũng.

Để hóa giải thách thức, ông Đào Quang Bính nhấn mạnh ngành Dầu khí buộc phải tái cấu trúc và định hình chất lượng phát triển trên toàn bộ chuỗi giá trị.

Ở thượng nguồn, ưu tiên hàng đầu là gia tăng trữ lượng thông qua đẩy mạnh tìm kiếm, thăm dò tại các vùng nước sâu, xa bờ và tối ưu hóa giải pháp khai thác các mỏ nhỏ, cận biên.

Ở trung và hạ nguồn, nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các chuỗi dự án khí lớn, đồng bộ hạ tầng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) và nâng cấp chế biến sâu lọc hóa dầu nhằm tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Cùng với đó, lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật cần phát huy năng lực thi công công trình biển để giữ vững thị phần trong nước và tự tin vươn tầm quốc tế.

Một động lực quan trọng để hiện thực hóa những mục tiêu trên chính là bước đột phá về khung khổ thể chế. Ngày 23/8/2026, Quốc hội đã chính thức ban hành Luật Dầu khí năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Đây là dấu mốc lập pháp mở ra hành lang pháp lý thông thoáng, hiện đại, tháo gỡ căn bản các nút thắt kéo dài, thiết lập cơ chế ưu đãi đầu tư cạnh tranh và chia sẻ rủi ro hài hòa theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp.

Từ hành lang pháp lý mang tính đột phá này, ông Đào Quang Bính nhấn mạnh Diễn đàn “Phát triển công nghiệp dầu khí Việt Nam: Đảm bảo tăng trưởng bền vững” mở ra cơ hội để các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cùng thảo luận, chuẩn bị các điều kiện thực thi tốt nhất, đóng góp ý kiến xây dựng hệ thống văn bản dưới luật để ngay khi có hiệu lực, Luật Dầu khí năm 2026 sẽ đi vào cuộc sống và kích hoạt một chu kỳ đầu tư mới mạnh mẽ.

Đi cùng với nền tảng thể chế là đòi hỏi tất yếu của tiến trình chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh. Ngành Dầu khí không nằm ngoài cuộc mà đang giữ vị thế tiên phong. Với thế mạnh về kinh nghiệm và hạ tầng công trình biển, ngành có điều kiện lý tưởng để phát triển điện gió ngoài khơi, nghiên cứu hydro xanh, amoniac xanh, đồng thời ứng dụng công nghệ thu giữ, lưu trữ carbon (CCUS) và giảm phát thải metan nhằm đóng góp thực chất vào mục tiêu Net Zero quốc gia.

"Để đáp ứng sứ mệnh mới, chúng ta kỳ vọng vào bước chuyển mình của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam trở thành Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam), vận hành dựa trên ba trụ cột: năng lượng, công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao", ông Đào Quang Bính nhấn mạnh và khẳng định những kiến nghị sâu sắc, tâm huyết về cơ chế tài chính xanh, thị trường tín chỉ carbon, cơ chế giá năng lượng linh hoạt theo thị trường và giải pháp kết nối chuỗi cung ứng nội địa của các đại biểu tại diên đàn sẽ được tổng hợp đầy đủ chuyển tải trực tiếp tới Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, góp phần hoàn thiện chính sách năng lượng quốc gia.