Ngành học quyết định bạn ăn gì mỗi ngày: Thiếu nhân lực, lương không thấp như nhiều người nghĩ

Không hào nhoáng, không gắn với nấu nướng, nhưng đây lại là lĩnh vực đang thiếu nhân lực trầm trọng và mang đến cơ hội việc làm ổn định trong dài hạn.

Không phải học nấu ăn, mà là học cách tạo ra thực phẩm an toàn

Nhiều người vẫn lầm tưởng Công nghệ thực phẩm là ngành học về ẩm thực. Thực tế, đây là lĩnh vực đào tạo chuyên sâu về sản xuất, chế biến, bảo quản và kiểm soát chất lượng thực phẩm nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh, giá trị dinh dưỡng và đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường.

Sinh viên ngành này chính là những người đứng sau dây chuyền sản xuất thực phẩm, từ nguyên liệu đầu vào cho tới sản phẩm hoàn chỉnh được bày bán tại siêu thị hoặc xuất khẩu ra nước ngoài.

Điểm đặc thù của Công nghệ thực phẩm nằm ở sự kết hợp chặt chẽ giữa khoa học tự nhiên và ứng dụng thực tiễn. Sinh viên được trang bị kiến thức về hóa sinh, vi sinh thực phẩm, công nghệ chế biến, an toàn vệ sinh và các hệ thống tiêu chuẩn chất lượng.

Đây là nền tảng giúp thực phẩm không chỉ ngon miệng mà còn an toàn, đồng đều và đạt yêu cầu khắt khe của thị trường trong nước lẫn quốc tế.

Những năm gần đây, ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam phát triển mạnh mẽ nhờ nhu cầu tiêu dùng nội địa tăng cao và xuất khẩu ổn định. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho biết họ đang “khát” nhân lực có chuyên môn sâu, đặc biệt ở các vị trí kiểm soát chất lượng, nghiên cứu – phát triển sản phẩm và quản lý sản xuất.

Ngành Công nghệ thực phẩm kết hợp chặt chẽ giữa khoa học tự nhiên và ứng dụng thực tiễn - Ảnh minh họa

Dù lĩnh vực chế biến thực phẩm và đồ uống sử dụng lượng lao động lớn, nhưng nhóm nhân sự có trình độ đại học trở lên vẫn thiếu hụt. Trong khi đó, số lượng thí sinh theo học ngành Công nghệ thực phẩm mỗi năm chưa tương xứng với nhu cầu thực tế, khiến thị trường lao động rơi vào tình trạng cung không đủ cầu.

Tại Việt Nam, Công nghệ thực phẩm là ngành học được đào tạo bài bản tại nhiều trường đại học uy tín như: Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM, Đại học Nông Lâm TP.HCM, Đại học Cần Thơ, Đại học Đà Nẵng, Đại học Tây Nguyên…

Chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng ứng dụng, gắn chặt với nhu cầu doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất, giúp sinh viên không bị “lệch pha” khi ra trường.

Ngay từ những năm đầu, sinh viên được tiếp cận các môn nền tảng như hóa học thực phẩm, vi sinh thực phẩm, kỹ thuật phân tích và đánh giá chất lượng, nguyên tắc vệ sinh – an toàn thực phẩm.

Song song với lý thuyết, sinh viên thường xuyên làm việc trong phòng thí nghiệm: phân tích thành phần thực phẩm, kiểm tra vi sinh, đánh giá độ an toàn và thử nghiệm các công nghệ chế biến mới. Việc tiếp xúc sớm với thiết bị và quy trình thực tế giúp người học rèn luyện tư duy khoa học, tính cẩn trọng và khả năng ứng dụng.

Ở giai đoạn chuyên sâu, sinh viên được học các học phần gắn với nhu cầu thực tế như: công nghệ chế biến thịt – thủy sản, lương thực – thực phẩm, sữa và đồ uống, công nghệ chất béo, bảo quản sau thu hoạch và phát triển sản phẩm mới.

Ra trường làm gì, thu nhập ra sao?

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên Công nghệ thực phẩm có thể làm việc tại nhà máy sản xuất, doanh nghiệp chế biến, công ty xuất nhập khẩu hoặc phòng nghiên cứu. Các vị trí phổ biến gồm: kỹ sư công nghệ thực phẩm, chuyên viên kiểm soát chất lượng, nhân sự R&D, quản lý dây chuyền sản xuất hoặc chuyên viên an toàn thực phẩm.

Mức lương khởi điểm thường dao động từ 8–15 triệu đồng/tháng. Khi tích lũy kinh nghiệm và đảm nhiệm vị trí chuyên môn cao, thu nhập có thể đạt 20–50 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn tại doanh nghiệp lớn hoặc công ty có vốn đầu tư nước ngoài.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng khắt khe với chất lượng và an toàn thực phẩm, Công nghệ thực phẩm được đánh giá là ngành học có tính ứng dụng cao, nhu cầu nhân lực ổn định và triển vọng dài hạn.

Không ồn ào, không hào nhoáng, nhưng đây chính là ngành đứng sau bữa ăn an toàn của hàng triệu gia đình – và là lựa chọn đáng cân nhắc cho những thí sinh yêu khoa học, thích sự bền vững và thực tế.

Tiểu Châu