Ngành vận tải hàng hải châu Á đón sóng hồi phục

Cảng Quốc tế Tân Cảng - Cái Mép ở phường Tân Phước, Thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là cảng nước sâu lớn nhất Việt Nam. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN

Theo chỉ số giá cước vận chuyển container trên 8 tuyến đường biển chính trên thế giới Drewry World Container Index, cước vận tải toàn cầu đã tăng 8,4% trong tuần kết thúc ngày 12/3, đạt mức 2.123 USD cho mỗi container cỡ 40 feet.

Đây là tuần thứ hai liên tiếp chỉ số này tăng trưởng, chấm dứt chuỗi hai tháng sụt giảm liên tục. Các chuyên gia từ ngân hàng Citi dự báo cước giao ngay của các hãng tàu châu Á sẽ tiếp tục cải thiện dần cho đến giữa năm nay, với giả định xung đột sẽ hạ nhiệt khi Mỹ và Israel đạt được mục tiêu quân sự.

Mặc dù các hãng tàu container châu Á ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ eo biển Hormuz hơn so với các tàu chở dầu, nhưng ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo việc phong tỏa eo biển này có thể gây ùn tắc tại các cảng thay thế, tạo áp lực đẩy giá cước lên cao hơn nữa. Trong khi đó, giới quan sát nhận định các hãng tàu Trung Quốc và vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) đang có lợi thế cạnh tranh nhờ chiến lược "dẫn đầu về chi phí" và mở rộng quy mô quyết liệt hơn so với các đối thủ châu Âu – những đơn vị vốn ưu tiên độ tin cậy lịch trình và dịch vụ cao cấp.

Dù triển vọng kinh doanh có phần khởi sắc, ngành vận tải biển vẫn đối mặt với một số khó khăn. Hãng tàu Yang Ming của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) cho biết các phương án trung chuyển phức tạp đã làm tăng thách thức cho phía vận hành, gây áp lực lên hoạt động tại cảng và làm tăng phí bảo hiểm cũng như giá nhiên liệu.

Hiện tại, hàng loạt "ông lớn" như Cosco Shipping (Trung Quốc), Evergreen Marine của vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc), cùng các đối thủ từ châu Âu như Maersk (Đan Mạch), Hapag-Lloyd (Đức) và CMA CGM (Pháp) đều đã phải tạm dừng nhận đặt chỗ tại khu vực Trung Đông.

Theo nền tảng theo dõi thị trường vận tải hàng hóa Freightos Group, dù các đơn đặt hàng tại Trung Đông bị tạm dừng, quy mô gián đoạn hiện chưa nghiêm trọng bằng cuộc khủng hoảng Biển Đỏ do chỉ khoảng 3% lưu lượng container toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rủi ro sẽ tăng vọt nếu xung đột kéo dài.

Eo biển Hormuz kết nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Đây là một tuyến đường thiết yếu cho thương mại dầu mỏ toàn cầu, khi hầu hết các nhà cung cấp năng lượng quanh vịnh Ba Tư không có tuyến đường biển nào khác để xuất khẩu. Theo dữ liệu của hãng tin Bloomberg, các tàu chở dầu đã vận chuyển khoảng 16,7 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ mỗi ngày qua eo biển này trong năm 2025.

Các chuyên gia từ hãng tin Bloomberg Intelligence nhấn mạnh, nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa trong hơn ba tháng, giá năng lượng tăng cao sẽ thúc đẩy lạm phát và triệt tiêu nhu cầu tiêu thụ toàn cầu. Trong bối cảnh đó, sức bền của hoạt động xuất khẩu Trung Quốc trong những tháng đầu năm nay đang trở thành "bệ đỡ" giúp các hãng tàu tập trung vào thị trường châu Á - đặc biệt là trên các tuyến đường do Trung Quốc thống trị - duy trì biên lợi nhuận. Nhưng đây cũng là yếu tố khó dự báo nếu tình hình địa chính trị tiếp tục diễn biến phức tạp và tác động đến nhu cầu của thế giới.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 12/3 cảnh báo việc gián đoạn vận chuyển tàu chở dầu qua eo biển Hormuz do xung đột tại Trung Đông có thể khiến sản lượng dầu của các nước Vùng Vịnh giảm mạnh trong tháng 3/2026.

Theo báo cáo thị trường dầu mỏ của IEA, nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz không sớm trở lại bình thường, khoảng 7,9 triệu thùng dầu thô/ngày và tổng cộng 9,9 triệu thùng nhiên liệu lỏng/ngày tại các nước Vùng Vịnh có thể phải tạm ngừng sản xuất trong tháng này.

Trong khi đó, Tổ chức Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD) cho biết căng thẳng leo thang trong khu vực đã làm gián đoạn dòng chảy hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu giao dịch bằng đường biển của thế giới, cùng khối lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và phân bón.

Hương Thủy/TTXVN (Tổng hợp)