Ngáy to kéo dài, chuyên gia cảnh báo nguy cơ ngưng thở khi ngủ

TS.BS Phan Thanh Thủy - Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi mọi người ngủ, các cơ vùng hầu họng sẽ giãn ra. Ở người khỏe mạnh, đường thở vẫn đủ rộng để không khí lưu thông. Nhưng ở người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, đường hô hấp trên vốn đã hẹp nên rất dễ bị xẹp xuống khi ngủ.

Khi đó, luồng không khí bị cản trở hoặc tắc hoàn toàn dù người bệnh vẫn cố gắng hít thở. Lượng oxy trong máu giảm khiến não bộ buộc phải "đánh thức" cơ thể trong thời gian rất ngắn để mở lại đường thở. Hiện tượng này có thể lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần trong một đêm mà người bệnh hoàn toàn không nhận ra.

Hội chứng ngưng thở khi ngủ không đơn thuần là một rối loạn giấc ngủ mà trở thành yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Nguyên nhân thường gặp nhất là thừa cân, béo phì, khi lớp mỡ vùng cổ làm hẹp đường thở. Ngoài ra, amidan quá phát, lưỡi gà dài, hàm nhỏ, lệch vách ngăn mũi, tuổi cao, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng thuốc an thần cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Bên cạnh ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, còn có thể ngưng thở trung ương - tình trạng não bộ tạm thời không phát tín hiệu điều khiển hô hấp, thường gặp ở người suy tim, sau đột quỵ hoặc khi lên vùng núi cao.

Dấu hiệu điển hình nhất là ngáy to, ngắt quãng. Người bệnh đang ngáy bỗng im bặt trong vài chục giây rồi giật mình thở gấp, thở hổn hển hoặc sặc để lấy lại hơi. Một số trường hợp còn vã mồ hôi nhiều hoặc tiểu đêm nhiều lần.

Ban ngày, hậu quả của một đêm ngủ không trọn vẹn sẽ bộc lộ rõ. Người bệnh thường thức dậy với cảm giác đau đầu, khô họng, luôn mệt mỏi dù đã ngủ đủ thời gian. Tình trạng buồn ngủ quá mức khiến họ có thể ngủ gật khi làm việc, họp hành hoặc đang lái xe.

Theo TS.BS Phan Thanh Thủy, hội chứng ngưng thở khi ngủ không đơn thuần là một rối loạn giấc ngủ mà trở thành yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý nghiêm trọng.

Việc thiếu oxy lặp đi lặp lại khiến tim phải hoạt động quá sức, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim, nhồi máu cơ tim và đột tử. Đồng thời, nguy cơ đột quỵ có thể tăng từ 2 đến 4 lần, nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và rối loạn mỡ máu cũng cao hơn đáng kể.

Về lâu dài, thiếu oxy kéo dài còn ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung, tâm trạng và chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, những cơn buồn ngủ không kiểm soát còn làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của người bệnh và cộng đồng.

Bác sĩ khuyến cáo, người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu xuất hiện một trong ba dấu hiệu sau: Ngáy to kéo dài hoặc ngáy ngắt quãng; có người chứng kiến tình trạng ngừng thở khi ngủ; buồn ngủ ban ngày quá mức dù đã ngủ đủ giấc.

Đồng thời, việc phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.