Nghệ An: Bao giờ hàng chục hộ dân Hòa Lam được an cư?

Dân thấp thỏm đợi chờ tái định cư

Do nằm ngoài đê sông Lam, cụm dân cư Hòa Lam, thuộc xã Hưng Hòa cũ, (nay là khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh, Nghệ An) thường xuyên phải chịu cảnh ngập sâu, nhất là vào mùa mưa bão, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Cụm dân cư Hòa Lam nằm trong vùng trũng ngoài đê Tả Lam, luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn mỗi khi mưa bão về suốt nhiều năm nay.

Trước tình hình đó, để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản, ổn định đời sống cho người dân, năm 2013, UBND tỉnh Nghệ An đã có quyết định phê duyệt dự án khu tái định cư rộng 5,2ha với tổng mức đầu tư 36 tỷ đồng, nhằm bố trí chỗ ở ổn định cho 58 hộ dân.

Khu tái định cư được xây dựng cách khu dân cư cũ khoảng 500m, nằm phía trong đê, đảm bảo an toàn trước thiên tai.

Tuy nhiên, do khó khăn về nguồn vốn, đến năm 2020 dự án mới được khởi công. Sau hơn một năm thi công, hạ tầng kỹ thuật cơ bản hoàn thiện, bao gồm hệ thống giao thông, điện, cấp nước và nhà sinh hoạt cộng đồng. Mặc dù vậy, việc bàn giao đất và tổ chức di dời dân vào sinh sống đến hiện tại vẫn chưa được triển khai.

Bên cạnh đó, quá trình kéo dài dự án cũng làm phát sinh thêm nhu cầu tái định cư. Từ 58 hộ ban đầu, hiện số hộ tại cụm dân cư Hòa Lam đã tăng lên 82 hộ do tách hộ. Điều này khiến quỹ đất giai đoạn 1 không còn đáp ứng đủ, buộc UBND tỉnh Nghệ An phải phê duyệt bổ sung dự án giai đoạn 2 vào năm 2023.

Hạ tầng khu tái định cư cụm dân cư Hòa Lam, khối Thuận Hòa đã hoàn thành nhưng vẫn chưa thể bố trí mặt bằng cho dân.

Đến nay, trong khi hạ tầng khu tái định cư giai đoạn 1 đã hoàn thành và được nghiệm thu, khu vực này vẫn chưa được sử dụng, thậm chí bị bỏ không. Trong khi đó, hàng chục hộ dân ven sông Lam vẫn tiếp tục sống trong cảnh thấp thỏm mỗi mùa mưa bão.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Xây dựng, phần lớn nhà ở tại cụm dân cư Hòa Lam đã trở nên xuống cấp, tường nứt nẻ, mái xuống cấp nghiêm trọng. Do thuộc diện quy hoạch, người dân không được phép xây dựng kiên cố, khiến điều kiện sinh hoạt ngày càng khó khăn. Mỗi khi mưa lớn, nước sông dâng cao, nguy cơ ngập lụt và cuốn trôi tài sản luôn thường trực.

Hạ tầng giao thông vào khu tái định cư cụm dân cư Hòa Lam được đầu tư kiên cố, nhưng đến nay vẫn chưa phát huy được tác dụng vì chưa bố trí tái định cư cho người dân vào ở.

Bà Nguyễn Thị Phúc, trú cụm dân cư Hòa Lam, khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh chia sẻ: "Gia đình tôi sinh sống trong căn nhà cấp 4 chật chội, xuống cấp nghiêm trọng, nằm sát mép sông Lam suốt nhiều năm nay. Cách đây 2 năm do không đảm bảo điều kiện sinh hoạt, con trai tôi phải đưa cả gia đình đi thuê trọ.

Hàng năm, chỉ cần mưa lớn ở thượng nguồn, nước sông dâng lên là khu vực này bị ngập. Chúng tôi đã chờ đợi hơn 10 năm. Khu tái định cư hoàn thành gần 4 năm nhưng vẫn chưa có thông tin cụ thể về thời điểm di dời".

Căn nhà cấp 4 của gia đình bà Nguyễn Thị Phúc tại cụm dân cư Hòa Lam đã xuống cấp nghiêm trọng, nhưng vẫn bám trụ chờ đợi được dọn đến nơi tái định cư.

Anh Nguyễn Văn Đông, một hộ dân tại cụm dân cư Hòa Lam, khối Thuận Hòa cho biết: "Không chỉ đối mặt với nguy cơ thiên tai, điều kiện hạ tầng sinh hoạt của người dân cũng rất thiếu thốn.

Hiện khu vực này chưa có nước máy, người dân phải hứng nước mưa để sử dụng, còn việc tắm giặt phụ thuộc vào nguồn nước giếng khoan nhiễm phèn. Chúng tôi chỉ mong sớm được chuyển đến khu tái định cư để ổn định cuộc sống".

Hàng chục hộ dân tại cụm dân cư Hòa Lam đang mong mỏi được an cư tại khu tái định cư mới.

Theo ông Nguyễn Công Thương, trú khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh, cả mấy chục hộ dân cụm dân cư Hòa Nam hiện vẫn sinh sống sát mép sông Lam, luôn phải đối mặt với nhiều rủi ro, đặc biệt trong mùa mưa bão.

Chính quyền cũng đã tổ chức các cuộc họp lấy ý kiến người dân về việc di dời. Và 100% hộ dân đều đồng thuận chuyển đến nơi ở mới, bởi cuộc sống "chạy lũ" quá vất vả.

Mỗi khi mưa lũ, nhà cửa hư hỏng nặng, cuộc sống rất khổ sở nhưng đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Nguyện vọng chung của tất cả người dân nơi đây là sớm được bố trí vào khu tái định cư để đảm bảo an toàn.

Gỡ nút thắt, để người dân sớm được tái định cư

Ông Dương Xuân Niệm, Khối trưởng khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh cho biết: "Cán bộ khối cũng đã có đề xuất với phường Trường Vinh, các ban ngành, cho đến UBND tỉnh Nghệ An về những khó khăn, vất vả và những rủi ro mất an toàn mỗi mùa mưa bão về.

Chúng tôi mong muốn các cấp ngành sớm vào cuộc giải quyết những vướng mắc để người dân có thể được tái định cư".

Khu tái định cư cụm dân cư Hòa Lam tại khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh đã cơ bản hoàn thành, hiện đang trở thành bãi tập kết cấu kiện bê tông "bất đắc dĩ".

Ông Nguyễn Ngọc Phong, Phó chủ tịch UBND phường Trường Vinh cho biết: "Đến hiện tại, để thực hiện việc di dời người dân, địa phương cần xây dựng thêm phương án bồi thường, xử lý đất tại khu dân cư cũ, do phần lớn các hộ dân đều đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Dự án ban đầu chỉ tập trung bố trí nơi ở mới, còn việc xử lý đất cũ phải thực hiện theo đúng quy định hiện hành. Hiện địa phương đang hoàn thiện báo cáo để trình UBND tỉnh xem xét, sớm tháo gỡ vướng mắc".

Cụm dân cư Hòa Lam, khối Thuận Hòa, phường Trường Vinh nằm ngay phía ngoài đê, sát sông Lam.

Theo ông Phong, "để giải quyết dứt điểm tình trạng mất an toàn tính mạng và tài sản cho nhân dân cụm dân cư Hòa Lam, sớm ổn định đời sống cư dân trước mùa mưa bão năm 2026. Phường cũng đã có kiến nghị UBND tỉnh cần sớm ban hành văn bản xác định mức độ ngập lụt, ảnh hưởng bởi thiên tai tại Cụm dân cư Hòa Lam.

Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để UBND phường Trường Vinh thực hiện các thủ tục thu hồi đất theo quy định tại Điều 82 Luật Đất đai 2024 và triển khai thực hiện các trình tự, thủ tục bố trí dân cư theo Chương trình Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt tại Quyết định số 590/QĐ-TTg ngày 18/05/2022".

Quang Hợp