Nghị quyết 57 trên cao nguyên đá: Người lữ hành xứ 'hoa anh đào' và 'giấc mơ giữ làng' trên miền đá xám
LONGFORM - THÁNG 10.2026
Gần 70 tuổi, Yasushi Ogura vẫn đi về giữa Nhật Bản và vùng cao phía Bắc Việt Nam. Hơn ba thập niên kể từ chuyến đi đầu tiên tới đất nước hình chữ S, người đàn ông sinh ra ở Tokyo đã có hơn một trăm lần trở lại vùng Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang. Ở cao nguyên đá Mèo Vạc, Đồng Văn và đặc biệt là Lô Lô Chải (xã Lũng Cú) nhiều người đã coi ông như một người quen trong bản.
Ogura không sở hữu homestay, không đứng tên quán Cà phê Cực Bắc dù từng bỏ tiền hỗ trợ gây dựng, cũng không nhận phần lợi nhuận từ đó. Điều khiến ông trở lại hết lần này đến lần khác là một suy nghĩ khá nhất quán: người dân phải có khả năng sống được từ chính ngôi nhà, văn hóa và vùng đất của mình. Khi di sản có thể tạo sinh kế, cộng đồng sẽ có thêm lý do để chủ động gìn giữ nó.
Ông Yasushi Ogura (bên phải), người đã có hơn 100 lần đến Việt Nam chỉ để nghiên cứu văn hóa các cộng đồng dân tộc thiểu số vùng cao, đặc biệt là ở cao nguyên đá Hà Giang (nay là Tuyên Quang). Ảnh: NVCC
Câu chuyện của Ogura bắt đầu từ nhiều năm trước khi Nghị quyết 57-NQ/TW ra đời. Tuy nhiên, nhìn từ yêu cầu đổi mới sáng tạo mà Nghị quyết đặt ra hôm nay, hành trình ấy gợi mở một cách tiếp cận đáng chú ý: đổi mới không nhất thiết lúc nào cũng bắt đầu bằng một công nghệ mới. Nó có thể bắt đầu từ việc nhìn lại những nguồn lực đã tồn tại, tìm cách tổ chức chúng theo một phương thức khác để tạo ra giá trị mới và để người dân trở thành chủ thể của quá trình đó.
Từ những tấm ảnh gửi ngược về bản
Ogura sinh ngày 19/8/1957, tốt nghiệp ngành quản trị công nghiệp của Đại học Khoa học Tokyo. Sau khi ra trường, ông làm nhiều năm tại một doanh nghiệp thực phẩm, từng đảm nhiệm các vị trí quản lý và kiểm toán nội bộ. Năm 2013, ở tuổi 56, ông quyết định nghỉ việc sớm để dành nhiều thời gian hơn cho những điều mình quan tâm, trong đó có Việt Nam và văn hóa các cộng đồng dân tộc thiểu số vùng cao.
Ông Yasushi Ogura và ông Sình Dỉ Gai, Trưởng thôn Lô Lô Chải những ngày mới đến xã Lũng Cú. Ảnh: NVCC
Ogura tới Việt Nam lần đầu năm 1995. TP.HCM và Cần Thơ là những điểm dừng đầu tiên. Bốn năm sau, ông ra miền Bắc rồi đi qua nhiều tỉnh miền núi, nơi khi ấy ngoài một số địa danh quen thuộc, phần lớn bản làng của các dân tộc thiểu số vẫn ít xuất hiện trên bản đồ du lịch quốc tế.
Điều níu chân người đàn ông Nhật Bản không chỉ là phong cảnh. Ông bị cuốn hút bởi sự khác biệt giữa các cộng đồng: trang phục, kiến trúc, tập quán và cách con người thích nghi với điều kiện sống ở miền núi.
Mỗi chuyến đi, Ogura mang theo máy ảnh. Thời ấy, ở nhiều bản xa, có một tấm ảnh của chính mình vẫn là điều không phổ biến. Ông chụp người dân, sau khi trở về Nhật Bản lại rửa ảnh rồi gửi qua bưu điện cho những nhân vật trong ảnh.
Một lá thư hồi âm bằng tiếng Việt đã khiến ông thay đổi cách đi. Không hiểu những dòng chữ được gửi tới, Ogura quyết định học tiếng Việt. Việc tự học kéo dài nhiều năm, đủ để sau này ông có thể trò chuyện trực tiếp với người dân mà ít phải phụ thuộc vào phiên dịch.
Năm 2002, ông bắt đầu thường xuyên tới khu vực Hà Giang (nay là Tuyên Quang). Những chuyến trở lại ngày một dày hơn. Tính đến tháng 9/2026, khi gặp phóng viên Thể thao và Văn hóa ở Đồng Văn, Ogura cho biết ông đã có hơn 100 lần đi lại giữa Nhật Bản và vùng Cao nguyên đá.
Ông Yasushi Ogura trò chuyện với phóng viên báo Thể thao và Văn hóa tại Đồng Văn về một dự án mà ông đang ấp ủ ở cao nguyên đá. Ảnh: Huy Thông
Giải thích lý do đặc biệt quan tâm tới người Lô Lô, Ogura cho rằng đây là cộng đồng có dân số không lớn, sở hữu bản sắc riêng nhưng trước kia còn ít cơ hội giới thiệu văn hóa ra bên ngoài. Điều ông nghĩ tới là một cách phát triển du lịch vừa tạo thêm sinh kế, vừa giữ những giá trị ấy trong chính cộng đồng.
Ý nghĩ đó cuối cùng đưa ông tới Lô Lô Chải.
Bữa cơm rau và câu hỏi về những ngôi nhà cổ
Ogura lần đầu đặt chân tới Lô Lô Chải năm 2011. Từ đó, ngôi làng nhỏ dưới chân Cột cờ Lũng Cú trở thành nơi khiến ông đặc biệt gắn bó.
Ông nhớ một trong những chuyến đi khi tình cờ ghé vào nhà một gia đình người Lô Lô đúng lúc mọi người đang ăn trưa. Mâm cơm đơn giản, chủ yếu là rau và ớt, nhưng gia đình vẫn mời vị khách xa lạ ngồi xuống ăn cùng.
Không phải món ăn, mà cách tiếp khách khiến ông nhớ lâu.
Ngôi nhà cũng khiến Ogura chú ý. Đó là một nếp nhà trình tường còn giữ tương đối nguyên vẹn kiến trúc truyền thống của người Lô Lô, với tường đất dày, mái ngói âm dương, sân và hàng rào đá bao quanh. Một kiểu nhà đẹp trong mắt khách du lịch, nhưng với người sống trong đó lại có không ít bất tiện: ẩm, khó sửa chữa, điều kiện vệ sinh không thuận tiện như nhà xây mới.
‹ Prev1/5 Next ›
‹ Prev2/5 Next ›
‹ Prev3/5 Next ›
‹ Prev4/5 Next ›
‹ Prev5/5 Next ›
‹ Prev1/5 Next ›
‹ Prev2/5 Next ›
‹ Prev3/5 Next ›
‹ Prev4/5 Next ›
‹ Prev5/5 Next ›
Ông Yasushi Ogura đặc biệt yêu thích kiến trúc nhà trình tường ở cao nguyên đá. Ảnh tư liệu: NVCC
Ogura nhìn thấy một mâu thuẫn rất thực tế của bảo tồn. Không thể yêu cầu một gia đình còn nhiều khó khăn giữ mãi căn nhà cũ chỉ để người khác tới ngắm. Khi đời sống khá lên, mong muốn xây một ngôi nhà sạch sẽ, tiện nghi hơn là điều dễ hiểu. Nếu bảo tồn đồng nghĩa với việc người dân phải chấp nhận thiệt thòi, việc gìn giữ rất khó kéo dài.
Từ đó, ông nghĩ theo chiều ngược lại: liệu chính căn nhà cổ có thể trở thành tài sản tạo thu nhập cho gia đình hay không? Nếu người dân kiếm sống được từ ngôi nhà, việc giữ nhà sẽ không còn đơn thuần là trách nhiệm do người ngoài yêu cầu, mà có thể trở thành lựa chọn kinh tế của chính họ.
Đó là mầm ý tưởng của Cà phê Cực Bắc.
‹ Prev1/11 Next ›
‹ Prev2/11 Next ›
‹ Prev3/11 Next ›
‹ Prev4/11 Next ›
‹ Prev5/11 Next ›
‹ Prev6/11 Next ›
‹ Prev7/11 Next ›
‹ Prev8/11 Next ›
‹ Prev9/11 Next ›
‹ Prev10/11 Next ›
‹ Prev11/11 Next ›
‹ Prev1/11 Next ›
‹ Prev2/11 Next ›
‹ Prev3/11 Next ›
‹ Prev4/11 Next ›
‹ Prev5/11 Next ›
‹ Prev6/11 Next ›
‹ Prev7/11 Next ›
‹ Prev8/11 Next ›
‹ Prev9/11 Next ›
‹ Prev10/11 Next ›
‹ Prev11/11 Next ›
Đến đâu, Yasushi Ogura cũng ghi lại những hình ảnh đời sống của đồng bào dân tộc vùng cao nguyên đá. Ảnh tư liệu: NVCC 200 triệu đồng và nguyên tắc không làm thay
Ogura sử dụng khoảng 200 triệu đồng tiền tiết kiệm để hỗ trợ gia đình cải tạo không gian, làm quầy cà phê, nhà vệ sinh, mua một số thiết bị cần thiết và chỉnh trang cảnh quan. Hai tình nguyện viên từ Hà Nội được mời lên giúp gia đình học cách pha đồ uống và phục vụ khách.
Khoản tiền vào thời điểm đó không nhỏ. Nhưng cách Ogura sử dụng số tiền đáng chú ý hơn: ông không đứng tên cơ sở kinh doanh, không lấy cổ phần và không yêu cầu chia lợi nhuận. Hoạt động kinh doanh được giao cho người địa phương.
Quan điểm của ông khá rõ. Nếu người Lô Lô chỉ trở thành nhân viên trong một cơ sở do người ngoài sở hữu thì đó chưa phải mô hình du lịch cộng đồng mà ông muốn hướng tới. Người dân phải làm chủ tài sản, học cách phục vụ khách và trực tiếp nhận giá trị kinh tế được tạo ra từ chính nguồn lực văn hóa của mình.
‹ Prev1/5 Next ›
‹ Prev2/5 Next ›
‹ Prev3/5 Next ›
‹ Prev4/5 Next ›
‹ Prev5/5 Next ›
‹ Prev1/5 Next ›
‹ Prev2/5 Next ›
‹ Prev3/5 Next ›
‹ Prev4/5 Next ›
‹ Prev5/5 Next ›
Ông Yasushi Ogura tại sự kiện kỷ niệm 10 năm Cà phê Cực Bắc. Ảnh tư liệu: NVCC
Những ngày đầu không dễ. Vợ chồng chủ nhà vốn làm nông nghiệp, chưa có kinh nghiệm dịch vụ, khả năng ngoại ngữ hạn chế. Ogura cùng những người hỗ trợ hướng dẫn từng việc, từ pha đồ uống, giữ vệ sinh đến đón khách và một số cách giao tiếp cơ bản.
Cà phê Cực Bắc dần trở thành điểm dừng trên hành trình tới Cột cờ Lũng Cú. Nhưng với Ogura, quán cà phê chưa bao giờ chỉ là nơi bán đồ uống. Điều ông muốn thử nghiệm nằm ngay trong bức tường đất của căn nhà: một ngôi nhà truyền thống có thể tiếp tục tồn tại nếu người sống trong đó nhìn thấy giá trị kinh tế của việc gìn giữ.
Gia đình người Lô Lô ông gặp ngày ấy, từ chỗ sinh kế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, dần có thêm nguồn thu từ dịch vụ. Các con có điều kiện học hành tốt hơn; người con gái của gia đình sau khi tốt nghiệp đại học đã trở về tham gia hoạt động du lịch tại quê nhà.
Một hộ gia đình thay đổi chưa thể tạo nên một làng du lịch. Nhưng mô hình nhỏ ấy cho những người xung quanh nhìn thấy một khả năng khác: những giá trị vốn quá quen thuộc trong đời sống, thậm chí từng gắn với sự nghèo khó, có thể trở thành nguồn lực phát triển nếu được nhìn nhận và tổ chức theo một cách khác.
Đây cũng là điểm câu chuyện của Ogura gặp tinh thần đổi mới sáng tạo trong Nghị quyết 57. Đổi mới không chỉ nằm trong phòng thí nghiệm hay những ngành công nghệ cao. Ở cơ sở, nó còn là khả năng nhận diện một vấn đề cụ thể, huy động tri thức và nguồn lực sẵn có để tìm ra phương thức tạo giá trị hiệu quả hơn.
Không xây hộ người dân một tương lai
Khi khách bắt đầu biết tới Lô Lô Chải, nhiều gia đình quan sát cách ngôi nhà được Ogura hỗ trợ đón khách, bán đồ uống rồi từng bước tham gia du lịch. Người mở homestay, người cung cấp thực phẩm, người bán sản phẩm địa phương.
Ogura tiếp tục hỗ trợ, nhưng luôn cố giữ khoảng cách giữa “giúp” và “làm thay”. Trong cách nhìn của ông, du lịch cộng đồng có một ranh giới khá rõ: tài nguyên thuộc về cộng đồng thì cộng đồng phải giữ được quyền làm chủ và có khả năng hưởng phần giá trị xứng đáng từ tài nguyên ấy.
‹ Prev1/6 Next ›
‹ Prev2/6 Next ›
‹ Prev3/6 Next ›
‹ Prev4/6 Next ›
‹ Prev5/6 Next ›
‹ Prev6/6 Next ›
‹ Prev1/6 Next ›
‹ Prev2/6 Next ›
‹ Prev3/6 Next ›
‹ Prev4/6 Next ›
‹ Prev5/6 Next ›
‹ Prev6/6 Next ›
Ông Yasushi Ogura luôn mong muốn người dân giữ kiến trúc nhà trình tường. Ảnh tư liệu: NVCC
Ông nhiều lần bày tỏ lo ngại trước nguy cơ người ngoài vào các bản vùng cao mua đất, thuê nhà rồi phát triển cơ sở kinh doanh, trong khi người dân sở tại dần trở thành lao động làm thuê trên chính vùng đất của mình.
“Một điểm đến có thể đông khách, doanh thu lớn, nhưng nếu phần lớn giá trị chảy ra ngoài, cộng đồng bản địa khó trở thành chủ thể thực sự của phát triển”, Ogura nói.
Bởi vậy, ông dành nhiều thời gian hơn cho việc hướng dẫn người dân tự làm: giữ kiến trúc nhưng bổ sung tiện nghi, học cách đón khách và nhìn những sinh hoạt hằng ngày như một phần tài nguyên trải nghiệm.
Theo cách nhìn ấy, một ngôi nhà, hàng rào đá, bộ trang phục, bữa cơm, cách canh tác hay công việc dệt vải đều có thể góp phần tạo nên sản phẩm du lịch nếu được giới thiệu trong đúng bối cảnh của đời sống. Người dân không cần biến cuộc sống của mình thành sân khấu; điều quan trọng là biết giá trị nào có thể chia sẻ với du khách mà không phá vỡ nhịp sống của cộng đồng.
‹ Prev1/6 Next ›
‹ Prev2/6 Next ›
‹ Prev3/6 Next ›
‹ Prev4/6 Next ›
‹ Prev5/6 Next ›
‹ Prev6/6 Next ›
‹ Prev1/6 Next ›
‹ Prev2/6 Next ›
‹ Prev3/6 Next ›
‹ Prev4/6 Next ›
‹ Prev5/6 Next ›
‹ Prev6/6 Next ›
Theo quan điểm của Yasushi Ogura người dân không cần biến cuộc sống của mình thành sân khấu; điều quan trọng là biết giá trị nào có thể chia sẻ với du khách mà không phá vỡ nhịp sống của cộng đồng. Ảnh tư liệu: NVCC
Đây cũng là một điểm gặp khác với tinh thần Nghị quyết 57 khi Nghị quyết nhấn mạnh vai trò trung tâm, chủ thể của người dân và doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Một sáng kiến chỉ có khả năng tồn tại lâu dài khi cộng đồng có thể tiếp nhận, vận hành và cuối cùng biến nó thành năng lực của chính mình.
Giữ nhà vì nhà tạo được sinh kế
Du lịch phát triển cũng mang tới những áp lực mới. Một ngôi nhà trình tường cũ có thể đẹp với du khách nhưng chủ nhà vẫn có lý do muốn phá đi để xây cơ sở nhiều phòng hơn. Một hàng rào đá có thể bị dỡ để xe vào thuận tiện. Kiến trúc truyền thống rất dễ nhường chỗ cho những công trình bê tông nhanh, tiện và dễ sử dụng.
Ogura hiểu sự lựa chọn ấy hơn là trách móc người dân. Theo ông, vấn đề nằm ở việc tạo ra một động lực đủ mạnh để bảo tồn trở thành lựa chọn có thể duy trì về kinh tế.
Nếu nhà cũ tạo được thu nhập, người dân có thêm lý do để giữ nhà. Nếu du khách sẵn sàng chi trả cho trải nghiệm diễn ra trong một không gian văn hóa thật, bản sắc không chỉ là thứ cần được bảo vệ mà còn trở thành một lợi thế tạo giá trị.
Từ góc nhìn này, bảo tồn và phát triển không nhất thiết đứng ở hai đầu đối lập. Điều quan trọng là lợi ích kinh tế từ di sản phải quay trở lại với những người đang trực tiếp gìn giữ di sản.
Ông Yasushi Ogura bên bờ rào đá. Ảnh: NVCC
Đây cũng là nguyên tắc Ogura tiếp tục mang tới những nơi khác trên cao nguyên đá. Những năm gần đây, ông tham gia hỗ trợ ý tưởng xây dựng các “bảo tàng sống” tại một số cộng đồng người Mông. Thay vì biến bản làng thành khu trưng bày không còn đời sống cư dân, ông muốn người dân tiếp tục sống trong nhà trình tường, canh tác, dệt vải, nuôi ong, giữ hàng rào đá và duy trì những sinh hoạt thường ngày; du khách tới tìm hiểu trong giới hạn không làm đảo lộn đời sống của bản.
Năm 2024, hoạt động hỗ trợ xây dựng không gian bảo tồn văn hóa gắn với cảnh quan tại các làng người Mông của ông vẫn tiếp tục. Năm 2025, Ogura còn tham gia cùng địa phương hỗ trợ một số hộ sửa chữa, xây dựng nhà trình tường, trong đó tự đóng góp một phần kinh phí cho từng căn.
“Giấc mơ” vì thế đã đi xa hơn một quán cà phê ở Lô Lô Chải. Điều ông tìm kiếm là khả năng để những cộng đồng khác cũng có thể sống được từ tài nguyên văn hóa của chính mình mà không phải bán dần tài sản hoặc rời quê tìm sinh kế.
‹ Prev1/7 Next ›
‹ Prev2/7 Next ›
‹ Prev3/7 Next ›
‹ Prev4/7 Next ›
‹ Prev5/7 Next ›
‹ Prev6/7 Next ›
‹ Prev7/7 Next ›
‹ Prev1/7 Next ›
‹ Prev2/7 Next ›
‹ Prev3/7 Next ›
‹ Prev4/7 Next ›
‹ Prev5/7 Next ›
‹ Prev6/7 Next ›
‹ Prev7/7 Next ›
Điều Yasushi Ogura luôn tìm kiếm ở cao nguyên đá là khả năng để những cộng đồng khác cũng có thể sống được từ tài nguyên văn hóa của chính mình mà không phải bán dần tài sản hoặc rời quê tìm sinh kế. Ảnh tư liệu: NVCC Khi bảo tồn gặp yêu cầu đổi mới sáng tạo
Nếu nhìn từ yêu cầu của Nghị quyết 57 hôm nay, những việc Ogura theo đuổi còn gợi mở một vấn đề khác: nguồn lực văn hóa không chỉ cần được bảo vệ bằng cách giữ lại những gì hữu hình, mà cần được nhận diện, ghi chép, tổ chức và từng bước đưa vào những phương thức tạo giá trị mới.
Một ngôi nhà trình tường có thể còn đó, nhưng kỹ thuật dựng nhà có thể mất nếu người biết làm không còn người kế tục. Một bộ trang phục vẫn được giữ, nhưng tri thức về cách dệt, nhuộm, thêu hay ý nghĩa hoa văn có thể mai một. Một nghề, một nghi lễ hay câu chuyện cộng đồng nếu không được ghi lại có thể biến mất cùng thế hệ đang nắm giữ nó.
Ông Yasushi Ogura trên đường đi điền dã ở cao nguyên đá. Ảnh: NVCC
Ở đây, công nghệ có thể tạo thêm một lớp hỗ trợ cho bảo tồn. Hình ảnh, âm thanh, kỹ thuật, câu chuyện và tri thức có thể được ghi nhận thành dữ liệu, lưu trữ và giới thiệu tới công chúng rộng hơn. Nhưng công nghệ không thể thay thế chủ thể văn hóa.
Điều quan trọng là người dân, đặc biệt là lớp trẻ, có khả năng tham gia quá trình ấy. Khi một người trẻ trong bản biết dùng công nghệ để ghi lại lời kể của người cao tuổi, giới thiệu một nghề thủ công hoặc kể câu chuyện về chính cộng đồng mình, số hóa không chỉ là hoạt động lưu trữ. Nó trở thành một cách trao thêm năng lực cho cộng đồng.
Đó cũng là một hướng để tinh thần Nghị quyết 57 đi sâu hơn vào lĩnh vực văn hóa: khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không đứng ngoài di sản, mà hỗ trợ cộng đồng nhận diện, gìn giữ và gia tăng giá trị cho những nguồn lực họ đang sở hữu.
Hơn một trăm chuyến đi và một giấc mơ chưa dừng lại
Gần 70 tuổi, Ogura vẫn giữ cách sống khá giản dị. Ông nói mình độc thân, ở nhà thuê và không có ô tô. Những năm trước, lịch sống thường được chia thành các quãng ở Nhật Bản rồi lại sang Việt Nam, lên cao nguyên đá, đi bản, sau đó trở về Tokyo chăm mẹ già. Riêng năm 2024, theo lời Ogura, ông đã đi lại giữa hai nước tám lần.
Những con số ấy dễ tạo ấn tượng, nhưng khi trò chuyện, Ogura ít kể về sự hy sinh của bản thân. Ông quan tâm hơn tới chuyện một mái nhà đang sửa có đúng kiểu cũ hay không, một gia đình trẻ có ý định rời quê xuống thành phố, hay một dự án du lịch liệu có để người dân thực sự hưởng lợi.
Ông Yasushi Ogura chưa bao giờ và luôn từ chối kể về sự hy sinh của bản thân. Ảnh: NVCC
Đằng sau vẻ ngoài của một người thích xê dịch là tư duy khá thực tế của người từng nhiều năm làm quản lý: một mô hình muốn tồn tại phải tạo được lợi ích; một khoản hỗ trợ chỉ có ý nghĩa khi người nhận có khả năng tự vận hành sau đó. Vì thế, Ogura không muốn mãi là người cho tiền. Điều ông mong muốn là người dân có thể tự đứng được bằng chính những nguồn lực mình đang sở hữu.
Cà phê Cực Bắc sau hơn một thập niên vẫn do gia đình người Lô Lô quản lý. Làng đã có thêm nhiều hộ tham gia du lịch. Những căn nhà trình tường từng dễ bị nhìn như dấu tích của một đời sống khó khăn nay có thêm một lớp giá trị kinh tế.
Đó có lẽ là điều gần nhất với thứ Ogura muốn chứng minh khi bỏ khoảng 200 triệu đồng tiền tiết kiệm vào một căn nhà đất dưới chân Cột cờ Lũng Cú: không phải giữ một ngôi nhà chỉ vì người ngoài thấy đẹp, mà tìm cách để người sống trong căn nhà ấy có lý do và điều kiện để tự giữ nó.
Yasushi Ogura - người lữ hành trên miền đá xám. Ảnh: NVCC
Lô Lô Chải hôm nay đã khác xa ngôi làng ông từng gặp trong những chuyến đi đầu tiên. Khách nhiều hơn, dịch vụ nhiều hơn, những mái nhà cổ mang thêm giá trị kinh tế. Cùng với cơ hội là áp lực của thương mại hóa, bê tông hóa và nguy cơ để du lịch làm thay đổi chính thứ đã khiến du khách tìm đến.
Sau hơn một trăm chuyến đi, “giấc mơ đá xám” của Yasushi Ogura rốt cuộc không nằm ở việc xây thêm một quán cà phê hay tạo ra một điểm đến nổi tiếng. Nó nằm ở một điều khó hơn: để người dân vùng cao có thể sống tốt hơn mà không phải từ bỏ ngôi nhà, văn hóa và cách sống đã làm nên bản sắc của họ.
Đặt trong mạch của Nghị quyết 57, câu chuyện ấy gợi ra một ý nghĩa rộng hơn: đổi mới sáng tạo chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi cách làm mới giúp khơi thông những nguồn lực đang có, nâng năng lực của con người và để cộng đồng chủ động hơn với tương lai của mình.
Khi người dân có thể sống được từ di sản, đồng thời có khả năng gìn giữ, kể lại và gia tăng giá trị của di sản bằng những phương thức mới, bảo tồn sẽ không chỉ là câu chuyện của ký ức mà có thể trở thành một lựa chọn cho tương lai.
CÒN NỮA
Bài viết và trình bày: HUY THÔNGẢnh tư liệu: NHÂN VẬT CUNG CẤPBÁO THỂ THAO VÀ VĂN HÓA
