Nghị quyết số 26 - Tầm nhìn mới cho du lịch Việt Nam:Kỳ 3 - Từ tầm nhìn đến chương trình hành động

Nghị quyết số 26 - Tầm nhìn mới cho du lịch Việt Nam: Kỳ 2 - Lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi Nghị quyết số 26 - Tầm nhìn mới cho du lịch Việt Nam: Kỳ 1 - Kỳ vọng từ những đột phá

Đây là bước đi quan trọng để những yêu cầu về phát triển du lịch theo chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững và tạo giá trị gia tăng cao được triển khai đồng bộ trong thực tiễn.

Chính phủ giao xây dựng cơ chế thí điểm cho phép một số trung tâm du lịch, giải trí, thương mại hoạt động 24/7 tại những địa bàn đủ điều kiện. Ảnh: HƯƠNG GIANG

 Đưa Nghị quyết vào chương trình hành động cụ thể

Nếu Nghị quyết số 26 đặt ra tầm nhìn và những yêu cầu phát triển mới, Chương trình hành động của Chính phủ xác định rõ hơn những việc cần làm, ai chịu trách nhiệm và khi nào phải hoàn thành. Mục tiêu được đặt ra trước hết là thể chế hóa, triển khai đầy đủ, đồng bộ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết số 26.

Cùng với đó là xác định nhiệm vụ trọng tâm, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm và tiến độ thực hiện; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. Điểm quan trọng nằm ở việc những định hướng lớn đã được gắn với đầu việc và thời hạn. Khi mỗi nhiệm vụ có một đầu mối, một sản phẩm và một mốc hoàn thành, quá trình thực hiện có thêm cơ sở để theo dõi, kiểm tra và đánh giá.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, người thay mặt Chính phủ ký Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7.9.2026 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, đặt yêu cầu tạo chuyển biến mạnh mẽ về tư duy và phương thức phát triển du lịch theo chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững và tạo giá trị gia tăng cao. Du lịch được xác định là một động lực tăng trưởng mới, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Yêu cầu này cũng được cụ thể hóa ở cấp Bộ, ngành và địa phương. Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển du lịch phải được đưa vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công và chương trình phát triển của từng ngành, từng địa phương; trách nhiệm của người đứng đầu được xác định rõ trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Với một ngành kinh tế tổng hợp như du lịch, đây là thay đổi có ý nghĩa lớn. Một điểm đến không thể phát triển chỉ bằng nguồn lực của riêng ngành Du lịch. Giao thông, đất đai, đầu tư, thương mại, văn hóa, môi trường, công nghệ, tài chính, ngân hàng, xuất nhập cảnh, an ninh, ngoại giao… đều tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Thời hạn rõ ràng cho những việc cần làm ngay

Một trong những điểm tạo nên sức nặng của Chương trình hành động mà cộng đồng doanh nghiệp cho rằng nếu thực hiện tốt sẽ tạo dấu ấn đột phá, là nhiều nhiệm vụ quan trọng đã được xác định rõ thời hạn ngay từ giai đoạn đầu. Trong lĩnh vực thể chế, Chính phủ giao xây dựng dự án Luật Du lịch sửa đổi và các văn bản quy định chi tiết; xây dựng Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành giữa du lịch với thương mại, giao thông vận tải, nông nghiệp, y tế, văn hóa, thể thao, công nghiệp sáng tạo, tài chính - ngân hàng và công nghệ.

Theo kế hoạch, dự án Luật Du lịch sửa đổi được trình tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10.2027; Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 dự kiến hoàn thành vào tháng 9.2027; cơ chế phối hợp liên ngành hoàn thành vào tháng 10.2027. Những mốc thời gian cụ thể tạo ra một lộ trình tương đối rõ cho việc hoàn thiện nền tảng phát triển mới của ngành.

Nhiều nội dung từng được đặt ra như những yêu cầu cần tháo gỡ cũng đã được chuyển thành nhiệm vụ cụ thể. Chính phủ giao rà soát, đề xuất cơ chế, chính sách đột phá đối với kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế ban đêm, kinh tế ven sông, ven biển và các tổ hợp du lịch - giải trí - văn hóa - thể thao. Xây dựng các trung tâm, phát triển thị trường mua sắm hàng hiệu có ưu đãi về giá chuyên nghiệp theo chuẩn quốc tế tại các trung tâm du lịch lớn, khu du lịch quốc gia, cửa khẩu quốc tế, cảng hàng không, cảng biển và các điểm mua sắm đủ điều kiện.

Cơ chế thí điểm có kiểm soát cũng tiếp tục được cụ thể hóa. Những vấn đề cấp bách cần triển khai trong trường hợp chưa có quy định pháp luật hoặc cần áp dụng khác với quy định hiện hành có thể được đề xuất thí điểm, đi kèm cơ chế kiểm soát, kiểm tra, giám sát và hậu kiểm. Đây có thể trở thành một công cụ để xử lý những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn khi khuôn khổ chính sách chưa theo kịp tốc độ phát triển.

Cùng với thể chế là câu chuyện mở rộng thị trường và nâng tầm thương hiệu. Chương trình hành động yêu cầu xây dựng Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia giai đoạn 2026 - 2035, Đề án nâng tầm thương hiệu du lịch quốc gia đến năm 2035 và Đề án thiết lập, vận hành hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch tại các thị trường trọng điểm. Chương trình xúc tiến quốc gia được đặt thời hạn hoàn thành vào tháng 10.2026, trong khi Đề án nâng tầm thương hiệu du lịch quốc gia dự kiến hoàn thành vào tháng 9.2027.

Cách tiếp cận mới còn thể hiện ở việc xúc tiến du lịch được kết nối với ngoại giao văn hóa, ẩm thực, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thể thao, lễ hội và các sự kiện quốc tế. Khi đó, quảng bá du lịch trở thành kênh lan tỏa hình ảnh, bản sắc và sức mạnh mềm quốc gia, góp phần đưa Việt Nam đến gần hơn với du khách quốc tế.

Tạo nền tảng cho một phương thức quản trị mới

Sản phẩm là những gì du khách trực tiếp trải nghiệm, còn chất lượng quản trị điểm đến quyết định sức hấp dẫn và khả năng phát triển bền vững của điểm đến. Chương trình hành động của Chính phủ đặt yêu cầu đổi mới phương thức quản trị du lịch theo hướng tập trung vào kiến tạo và phát triển; đẩy mạnh số hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển du lịch xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Một bộ chỉ số đánh giá điểm đến du lịch thông minh và bộ chỉ số theo dõi, đánh giá năng lực phát triển du lịch toàn ngành sẽ được xây dựng, cùng với trung tâm điều hành du lịch thông minh. Cơ chế điều phối và liên kết đa ngành từ Trung ương đến địa phương cũng được đặt ra nhằm kết nối doanh nghiệp, hình thành chuỗi giá trị du lịch đồng bộ. Cùng với đó là nền tảng số dùng chung của ngành Du lịch và cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, từng bước kết nối, liên thông dữ liệu giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể trong hệ sinh thái du lịch.

Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ du khách tại các khu, điểm du lịch được đặt thời hạn hoàn thành vào tháng 10.2027. Nền tảng số du lịch quốc gia dùng chung, khung kiến trúc dữ liệu và các tiêu chuẩn kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu hướng tới hoàn thành vào tháng 12.2027. Cùng với chuyển đổi số là chuyển đổi xanh, với định hướng sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, hạn chế rác thải nhựa và thúc đẩy giao thông xanh tại các đô thị, đảo du lịch, khu vực kinh tế ban đêm.

Một chương trình hành động chỉ thực sự có ý nghĩa khi những nhiệm vụ được giao tạo ra thay đổi trong đời sống của ngành. Vì vậy, cùng với tiến độ, Chương trình hành động đặt rõ yêu cầu về sản phẩm đầu ra và trách nhiệm của từng cơ quan. Bộ VHTTDL được giao làm đầu mối theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp và đánh giá kết quả thực hiện. Các Bộ, ngành chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, tính khả thi và sản phẩm đầu ra của nhiệm vụ được giao. UBND các tỉnh, thành phố phải xây dựng kế hoạch hành động phù hợp với thực tiễn địa phương và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trên địa bàn.

Đây là điểm quan trọng để một Nghị quyết lớn đi vào cuộc sống. Tầm nhìn tạo ra phương hướng; chương trình hành động tạo ra đường đi. Kết quả cuối cùng phải được nhìn thấy trong chính sách được tháo gỡ, hạ tầng được cải thiện, sản phẩm được nâng cấp, doanh nghiệp có thêm không gian phát triển, người dân được hưởng lợi và trải nghiệm của du khách ngày càng tốt hơn.

Việc Chính phủ nhanh chóng ban hành Chương trình hành động ngay sau Nghị quyết số 26 cho thấy yêu cầu đưa chủ trương vào thực tiễn đang được đặt ở vị trí rất cao. Quan trọng hơn là sẽ tạo ra những thay đổi có thể đo đếm được tại từng điểm đến, từng doanh nghiệp và từng mắt xích của chuỗi giá trị. Chương trình hành động đang tạo khung để tầm nhìn ấy được triển khai thành những bước đi cụ thể. Giá trị của tầm nhìn mới sẽ được khẳng định qua những chuyển động thực chất trong chính sách, điểm đến, doanh nghiệp và trải nghiệm của du khách.