Nghị quyết số 71 - Khơi nguồn sinh khí mới cho giáo dục

Ngành giáo dục tỉnh Lâm Đồng đang cụ thể hóa Nghị quyết số 71 bằng những giải pháp đồng bộ. Điều này kỳ vọng tạo bứt phá, góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa tỉnh nhà phát triển nhanh và bền vững.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lê Thị Bích Liên kiểm tra vị trí xây dựng trường nội trú tại xã biên giới Tuy Đức

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 1.593 cơ sở giáo dục và đào tạo; 50.702 cán bộ quản lý và giáo viên; gần 809.000 học sinh. Mạng lưới trường lớp được duy trì ổn định, bao phủ đầy đủ các cấp học, đáp ứng nhu cầu học tập của Nhân dân.

Công tác giáo dục mầm non tiếp tục được quan tâm với 100% xã, phường, đặc khu có cơ sở giáo dục mầm non; tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo đạt 90,45%, riêng trẻ 5 - 6 tuổi đạt 99,79%. Giáo dục phổ thông triển khai đồng bộ chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018; phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá từng bước được đổi mới. Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định với 104 giải học sinh giỏi quốc gia năm học 2025 - 2026. Công tác chuẩn hóa trường lớp, kiểm định chất lượng và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực, với 70,03% trường mầm non và phổ thông công lập đạt chuẩn quốc gia...

Những con số trên cho thấy sự quan tâm đầu tư của tỉnh trong nhiều năm qua để mở rộng cơ hội học tập, thu hẹp khoảng cách vùng miền. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành giáo dục Lâm Đồng vẫn giữ nhịp ổn định sau sáp nhập đơn vị hành chính.

Theo bà Lê Thị Bích Liên - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD & ĐT), hiện nay, vấn đề con người và cơ sở vật chất đang là 2 lĩnh vực có điểm nghẽn lớn của ngành. Khi 2 vấn đề này được tháo gỡ, giáo dục Lâm Đồng mới có thể thực sự cất cánh.

Tình trạng thiếu giáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai chương trình GDPT 2018 và tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Chênh lệch chất lượng đội ngũ giữa đô thị và vùng sâu, vùng xa còn lớn; giáo viên ở khu vực khó khăn hạn chế về chuyên môn, kỹ năng công nghệ và kinh nghiệm triển khai chương trình mới.

Để giải quyết vấn đề này, ngành giáo dục Lâm Đồng đã tiến hành việc điều động, biệt phái giáo viên từ nơi thừa đến nơi thiếu, dạy liên trường, liên cấp... Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra những thách thức về tâm lý, đời sống và hiệu quả công việc cho giáo viên. Mặc dù ngành đã có kế hoạch tuyển dụng và bổ sung biên chế, nhưng quy trình này cần thời gian và có thể chưa đáp ứng kịp nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, áp lực lớn trong việc thực hiện chương trình mới, dạy học 2 buổi/ngày trong điều kiện thiếu thốn, đồng thời phải thích ứng với sự thay đổi về địa giới hành chính và cơ cấu tổ chức sau sáp nhập đang tạo áp lực rất lớn cho đội ngũ giáo viên.

Về cơ sở vật chất, theo nhận định của ngành giáo dục tỉnh, nhiều trường học - nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu phòng học đạt chuẩn; phòng học cấp 4, bán kiên cố xuống cấp. Các hạng mục thiết yếu như: nhà vệ sinh, nước sạch, bếp ăn bán trú, phòng ở học sinh, phòng nghỉ giáo viên chưa bảo đảm. Thiết bị dạy học theo chương trình GDPT 2018 còn thiếu; các phương tiện hiện đại như: máy tính, bảng tương tác, phòng thí nghiệm chưa được đầu tư đồng bộ... ảnh hưởng đến việc đổi mới phương pháp dạy học và tiếp cận kiến thức của học sinh.

Cùng với đó, những xáo trộn sau sáp nhập trong tổ chức mạng lưới trường lớp, vận hành mô hình liên cấp, công tác quản lý và tâm lý phụ huynh, học sinh... đang tạo áp lực tổng hợp đối với ngành giáo dục tỉnh; đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, căn cơ và có tính dài hạn để khắc phục.

Đòn bẩy chính sách

Theo bà Lê Thị Bích Liên, sự ra đời của Nghị quyết số 71 sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn nội tại của ngành, tạo ra hành lang pháp lý quan trọng, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn về đội ngũ, cơ sở vật chất và tổ chức vận hành sau sáp nhập.

Nghị quyết số 71 góp phần nâng cao chất lượng và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay

Cụ thể, theo nghị quyết, sẽ cho phép tuyển dụng linh hoạt hơn theo nhu cầu thực tế, bổ sung giáo viên cho các môn thiếu; linh hoạt điều động, bố trí giáo viên, sử dụng giáo viên liên trường, liên cấp hợp lý hơn và giảm tình trạng nơi thừa - nơi thiếu giáo viên; linh hoạt sử dụng ngân sách và đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục. Ngoài ra, tạo điều kiện ưu tiên đầu tư theo nhu cầu thực tế, tập trung vào các trường vùng sâu, vùng xa, điểm trường khó khăn...

Trong số các nhiệm vụ, giải pháp Nghị quyết số 71 đưa ra có nội dung đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển GD & ĐT. Trong đó xác định chi ngân sách nhà nước cho GD & ĐT đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách nhà nước. Như vậy, khi được đầu tư đồng bộ sẽ có điều kiện để nâng cao chất lượng dạy học và từng bước rút ngắn khoảng cách với các tỉnh phát triển hơn, học sinh sẽ có điều kiện học tập tốt hơn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Một trong những nội dung Nghị quyết số 71 đưa ra đang được đội ngũ cán bộ, giáo viên đặc biệt quan tâm đó là: có chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội cho đội ngũ nhà giáo; nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông lên tối thiểu 70% cho giáo viên, tối thiểu 30% cho nhân viên, 100% cho giáo viên ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số... Khi chính sách được thực thi không chỉ giúp những người làm việc trong ngành yên tâm công tác mà còn thu hút thêm cán bộ ngoài lực lượng nhà giáo tham gia giảng dạy, huấn luyện trong các cơ sở giáo dục; giúp giải bài toán thiếu giáo viên như hiện nay.

Tại Trường THPT Ngô Quyền (đặc khu Phú Quý), dù cơ bản đủ giáo viên nhưng trước nhiều khó khăn đặc thù, đội ngũ giáo viên nhà trường nói riêng và các trường thuộc đặc khu nói chung đang kỳ vọng lớn vào chính sách mới. Bởi hiện nay, phụ cấp khu vực tại đặc khu Phú Quý là 0,3, thấp hơn so với Lý Sơn và Côn Đảo (0,7).

Ông Nguyễn Hải Thọ - Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền cho rằng: “Nghị quyết số 71 với các chính sách ưu đãi cho giáo viên được thực thi chắc chắn sẽ tạo ra những tác động tích cực kép. Một mặt, nó củng cố niềm tin, giúp viên chức và người lao động hiện tại yên tâm cống hiến. Mặt khác, cơ chế mới giúp tháo gỡ rào cản, thu hút các chuyên gia, nghệ nhân và nhân lực chất lượng cao ngoài ngành tham gia giảng dạy, huấn luyện. Đây chính là giải pháp then chốt để đa dạng hóa nguồn lực và giải quyết căn cơ bài toán thiếu giáo viên cục bộ như hiện nay”.

Hiện, ngành giáo dục tỉnh đang khẩn trương, nỗ lực đưa Nghị quyết số 71 sớm đi vào thực tiễn. Bên cạnh việc tổ chức quán triệt, học tập, trao đổi nội dung nghị quyết, tất cả các đơn vị thuộc ngành cũng đã xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đặc biệt tập trung vào việc thực hiện các giải pháp cốt lõi: nâng cao chất lượng dạy học, đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ giáo viên.

Để đạt được mục tiêu đổi mới giáo dục theo Nghị quyết số 71, ngành giáo dục xác định cần kết hợp các giải pháp như: tăng cường đầu tư cơ sở vật chất tại vùng nông thôn, đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên, thay đổi tư duy của phụ huynh và học sinh, huy động nguồn lực từ xã hội, đồng thời xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai thực tế.

Khi chính sách đi vào cuộc sống, gắn với quyết tâm và con người được trao cơ hội, giáo dục Lâm Đồng không chỉ vượt qua điểm nghẽn mà còn có cơ hội bứt phá, trở thành trụ cột cho phát triển bền vững của địa phương.