Nghị quyết số 71-NQ/TW - Chiến lược cốt lõi tạo đột phá về giáo dục và đào tạo (Bài cuối): Đại học Hồng Đức trước ngưỡng cửa tự chủ và đổi mới

Lễ ký kết hợp tác giữa Trường Đại học Hồng Đức và các doanh nghiệp. Ảnh: Trần Hằng

Mở ra không gian phát triển mới

Trong nhiều năm qua, các trường đại học địa phương luôn phải đối mặt với những thách thức không nhỏ về tuyển sinh, nguồn lực đầu tư, chất lượng đào tạo và khả năng cạnh tranh. Nhiều cơ sở đào tạo chưa phát huy đầy đủ vai trò là trung tâm tri thức của địa phương; hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH), chuyển giao công nghệ còn hạn chế, mức độ gắn kết với doanh nghiệp và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội chưa thực sự chặt chẽ.

Sự ra đời của NQ 71 được xem là bước ngoặt quan trọng khi giáo dục đại học được đặt vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) quốc gia. Tư duy quản lý giáo dục chuyển mạnh từ “quản lý, kiểm soát” sang “kiến tạo, phát triển”, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục đại học phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm trong quá trình phát triển.

Điểm đáng chú ý là NQ 71 không chỉ trao thêm quyền tự chủ, mà còn mở rộng không gian phát triển cho các trường đại học địa phương. Nếu trước đây nhiều trường chủ yếu thực hiện chức năng đào tạo theo nhu cầu trước mắt của địa phương thì nay được định vị là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái ĐMST quốc gia. Điều đó đồng nghĩa các trường đại học địa phương không còn là “vệ tinh” của các trung tâm lớn mà có cơ hội trở thành hạt nhân tri thức, nghiên cứu và sáng tạo ngay trên chính địa bàn của mình.

Thanh Hóa hiện là một trong những cực tăng trưởng năng động của khu vực Bắc Trung bộ. Những năm gần đây, tỉnh liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng khá, hình thành nhiều khu công nghiệp, dịch vụ và logistics quy mô lớn cùng hệ thống đô thị đang phát triển mạnh mẽ.

Quá trình công nghiệp hóa, chuyển đổi số (CĐS) và hội nhập quốc tế đang tạo ra nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, quản trị, giáo dục, y tế, nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ hiện đại. Đây chính là cơ hội để trường phát huy vai trò là trung tâm đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh Thanh Hóa.

Không chỉ đào tạo giáo viên như giai đoạn đầu thành lập, nhà trường hiện đang từng bước mở rộng quy mô và lĩnh vực đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của địa phương và doanh nghiệp. Việc ban hành Kế hoạch số 557/KH-ĐHHĐ triển khai thực hiện NQ 71 cho thấy sự chủ động của nhà trường trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và của tỉnh thành các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Một trong những mục tiêu quan trọng được xác định là xây dựng Trường Đại học Hồng Đức trở thành trung tâm đào tạo, NCKH, chuyển giao công nghệ và ĐMST có uy tín; đóng vai trò nòng cốt trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Thanh Hóa và khu vực.

Tự chủ để bứt phá

Tinh thần cốt lõi của NQ 71 là trao quyền tự chủ mạnh mẽ hơn cho các cơ sở giáo dục đại học. Tuy nhiên, tự chủ không chỉ là quyền quyết định mà còn đi kèm với trách nhiệm giải trình, trách nhiệm về chất lượng đào tạo và hiệu quả hoạt động.

Đối với Trường Đại học Hồng Đức, thực hiện tự chủ đại học đồng nghĩa với việc phải đổi mới toàn diện từ quản trị, đào tạo, NCKH đến quản lý nguồn lực. Nhà trường xác định nâng cao chất lượng đào tạo là nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm các chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và lấy người học làm trung tâm.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, những mô hình đào tạo truyền thống không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu của thị trường lao động, việc đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, tăng cường thực hành, gắn kết với doanh nghiệp, phát triển kỹ năng nghề nghiệp và năng lực sáng tạo cho sinh viên trở thành yêu cầu cấp thiết.

Ngày nay, lợi thế không còn thuộc về những cơ sở đào tạo có quy mô lớn nhất, mà thuộc về những trường có khả năng thích ứng nhanh nhất. Chất lượng nguồn nhân lực đầu ra, năng lực nghiên cứu ứng dụng và mức độ gắn kết với doanh nghiệp sẽ trở thành những thước đo quan trọng hơn quy mô tuyển sinh hay số lượng ngành đào tạo.

Cùng với đổi mới đào tạo, NCKH được xác định là một trong những trụ cột quan trọng để nâng cao chất lượng và vị thế của nhà trường. Theo định hướng phát triển mới, các hoạt động nghiên cứu phải gắn chặt với những vấn đề thực tiễn của tỉnh Thanh Hóa như CĐS, phát triển du lịch bền vững, nông nghiệp công nghệ cao, bảo vệ môi trường, công nghiệp hỗ trợ và phát triển kinh tế xanh.

Một nội dung nổi bật khác là đẩy mạnh CĐS trong quản trị đại học. Nhà trường xác định CĐS không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý mà là quá trình thay đổi toàn diện phương thức quản trị, giảng dạy, học tập và NCKH. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), học liệu số và các nền tảng công nghệ hiện đại sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng đào tạo và năng lực cạnh tranh của nhà trường.

Song song với đó, công tác phát triển đội ngũ cán bộ, giảng viên tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt. Nhà trường tập trung xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, có năng lực nghiên cứu, ĐMST và hội nhập quốc tế; đồng thời hoàn thiện mô hình quản trị đại học theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Hướng tới trung tâm tri thức vùng

Một trong những tư tưởng lớn của NQ 71 là xây dựng các trường đại học trở thành trung tâm tri thức, NCKH và ĐMST, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước.

Đối với Thanh Hóa, mục tiêu này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi tỉnh đang định hướng phát triển dựa trên KHCN, ĐMST và chất lượng nguồn nhân lực. Trong chiến lược đó, Trường Đại học Hồng Đức được xác định là một trong những lực lượng nòng cốt tham gia xây dựng hệ sinh thái giáo dục, khoa học và công nghệ của tỉnh. Nhà trường không chỉ thực hiện chức năng đào tạo mà còn tham gia NCKH, chuyển giao công nghệ, tư vấn chính sách và giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương. Đây là những nhiệm vụ ngày càng quan trọng trong bối cảnh phát triển mới, khi tri thức và công nghệ đang trở thành động lực tăng trưởng hàng đầu.

NQ 71 cũng nhấn mạnh việc phát triển hệ sinh thái ĐMST trong các cơ sở giáo dục đại học. Theo đó, giảng viên và sinh viên được khuyến khích tham gia NCKH, khởi nghiệp, phát triển các dự án ứng dụng công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây là nền tảng để hình thành môi trường học thuật năng động, sáng tạo và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp cũng như nhu cầu của xã hội. Bên cạnh đó, trường tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với các doanh nghiệp, tổ chức KHCN và các cơ sở giáo dục trong nước, quốc tế nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, NCKH và khả năng hội nhập.

Giáo dục toàn diện cũng là định hướng xuyên suốt của nhà trường. Ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên được chú trọng bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức, kỹ năng sống, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến; hướng tới hình thành lớp công dân có tri thức, bản lĩnh và năng lực thích ứng trong bối cảnh toàn cầu hóa.

PGS.TS Lê Hoằng Bá Huyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức cho biết: "NQ 71 không chỉ mở ra cơ hội phát triển mới cho các cơ sở giáo dục đại học, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm đóng góp cho sự phát triển của địa phương và đất nước. Trong bối cảnh tri thức, KHCN và ĐMST ngày càng trở thành động lực then chốt của tăng trưởng, các trường đại học phải khẳng định vai trò là trung tâm sản sinh tri thức, kết nối nguồn lực và lan tỏa giá trị phát triển. Đối với Trường Đại học Hồng Đức, đây là thời cơ để tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng đào tạo, NCKH và chuyển giao công nghệ, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm tri thức, ĐMST của Thanh Hóa và khu vực Bắc Trung bộ, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh và bền vững của địa phương trong giai đoạn mới".