Người cựu chiến binh giữ gìn tình làng, nghĩa xóm

Gỡ mâu thuẫn từ những chuyện đời thường

Với ông Nguyễn Văn Xuân, công tác hòa giải ở cơ sở không phải lúc nào cũng cần tổ chức những buổi gặp mặt đông đủ hay tiến hành theo quy trình. Nhiều khi, chỉ cần kịp thời nắm bắt tình hình, đến tận nhà trò chuyện, phân tích phải trái để các bên bình tĩnh nhìn nhận vấn đề là có thể tháo gỡ được mâu thuẫn.

Tổ hoà giải thôn Phú Ổ trao đổi công việc. Ảnh: Công Phương

Nhắc lại một vụ việc từng xảy ra tại thôn, ông Xuân kể về bất đồng giữa một hộ nông dân liên quan đến việc thống kê, hỗ trợ thiệt hại do ngập úng sau mưa lũ. Do không nằm trong danh sách thống kê thiệt hại, một hộ dân cho rằng quyền lợi của gia đình mình chưa được bảo đảm. Từ sự bức xúc, người dân đã có lời lẽ thiếu kiềm chế, thậm chí chửi bới,...

Nhận thấy sự việc có nguy cơ ảnh hưởng đến tình hình đoàn kết trong khu dân cư, ông Xuân đã chủ động phối hợp với Bí thư Chi bộ và cảnh sát khu vực đến gặp gia đình để tìm hiểu nguyên nhân, tháo gỡ khúc mắc.

Theo ông Xuân, điều quan trọng trước tiên là phải giúp các bên bình tĩnh, không để những lời nói trong lúc nóng giận đẩy sự việc đi xa. Ông phân tích, dù có bất đồng đến đâu, người dân cũng cần kiềm chế, tránh to tiếng, chửi bới, gây mất an ninh, trật tự. Đặc biệt, những người tham gia công tác đoàn thể ở thôn càng cần gương mẫu trong lời nói và hành động, không thể vì chuyện cá nhân mà ảnh hưởng đến uy tín chung.

Đối với nguyên nhân dẫn đến việc hộ dân không được thống kê hỗ trợ, ông Xuân giải thích rằng thông tin về việc kê khai, thống kê thiệt hại đã được trưởng thôn thông báo trên nhóm thông tin của thôn và niêm yết công khai tại nhà văn hóa. Tuy nhiên, do người dân không kịp theo dõi, không nắm bắt thông tin kịp thời nên đến khi việc thống kê hoàn tất mới phát sinh thắc mắc. Lúc này, việc xác minh lại thiệt hại gặp khó khăn vì không còn đầy đủ căn cứ thực tế.

Thay vì tiếp tục tranh cãi đúng sai, ông Xuân đề nghị các bên nhìn nhận lại sự việc, rút kinh nghiệm cho những lần sau. Nếu có vấn đề chưa rõ, người dân có thể trao đổi với trưởng thôn, tổ hòa giải để được giải thích, hướng dẫn, tránh để mâu thuẫn trong công việc trở thành bất hòa giữa những người hàng xóm.

Sau khi được phân tích, giải thích thấu tình đạt lý, hai bên đã hiểu vấn đề, chủ động bắt tay làm hòa, không tiếp tục chửi bới hay gửi đơn lên cấp xã. Với ông Xuân, kết quả ấy không chỉ giải quyết được một vụ việc cụ thể mà còn giữ được sự đoàn kết giữa những người cùng sinh sống, cùng tham gia công tác ở địa phương.

Ngăn tranh chấp nhỏ trở thành mâu thuẫn lớn

Không chỉ những bất đồng liên quan đến quyền lợi trong sản xuất, các vấn đề về đất đai, ranh giới giữa những hộ liền kề cũng là nguyên nhân dễ phát sinh tranh chấp tại khu dân cư. Đây là những vụ việc đòi hỏi người hòa giải phải nắm chắc tình hình, lắng nghe đầy đủ ý kiến của các bên và lựa chọn cách giải quyết phù hợp.

Ông Nguyễn Văn Xuân, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn Phú Ổ, xã Tây Phương. Ảnh: Công Phương

Ông Xuân nhớ lại một trường hợp hai gia đình có nhà ở liền kề xảy ra mâu thuẫn khi một bên tiến hành xây dựng. Gia đình còn lại cho rằng công trình có dấu hiệu xây lấn sang phần đất của mình. Từ nghi ngờ đó, hai bên lời qua tiếng lại, căng thẳng đến mức suýt xảy ra xô xát.

Biết sự việc, ông Xuân đã trực tiếp đến gặp các gia đình. Với lợi thế là người cùng thôn, có thời gian tham gia công tác ở cơ sở và hiểu hoàn cảnh của các hộ, ông lựa lời khuyên giải, đề nghị mọi người bình tĩnh, không sử dụng bạo lực để giải quyết bất đồng.

Ông nhấn mạnh, những người từng là cựu chiến binh càng phải gương mẫu, giữ gìn tình cảm hàng xóm, láng giềng. Nếu có nghi ngờ về ranh giới đất đai thì cần tìm cách xác minh rõ ràng, không nên vì nóng giận mà xảy ra đánh chửi nhau, khiến cả hai bên đều chịu thiệt.

Từ đó, ông Xuân đề xuất hai gia đình cùng thống nhất mời cán bộ địa chính xã xuống kiểm tra, đo đạc, xác định lại ranh giới theo hồ sơ, bản đồ đất đai. Khi có kết quả xác minh cụ thể, các bên sẽ có căn cứ để giải quyết thay vì tiếp tục tranh cãi dựa trên suy đoán của mỗi người.

Sau khi được đo đạc, xác định rõ ranh giới, hai gia đình nhận thấy không có việc xây dựng lấn sang đất của nhau. Khúc mắc được tháo gỡ, nguy cơ xảy ra xô xát cũng được ngăn chặn.

Là Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn Phú Ổ, đồng thời tham gia lực lượng an ninh, trật tự ở cơ sở, ông Nguyễn Văn Xuân có điều kiện gần gũi, nắm bắt tâm tư, tình cảm của người dân. Theo ông, lợi thế của người làm công tác hòa giải tại thôn chính là sự am hiểu địa bàn, hoàn cảnh từng gia đình và mối quan hệ giữa các hộ dân. Từ đó, có thể lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với từng trường hợp.

Có những vụ việc chỉ cần gặp riêng từng bên để lắng nghe, phân tích; có những trường hợp cần phối hợp với Bí thư chi bộ, Cảnh sát khu vực hoặc cán bộ chuyên môn của xã. Dù bằng cách nào, người hòa giải cũng phải kiên trì, khách quan, không thiên vị và đặc biệt phải tạo được niềm tin để người dân sẵn sàng chia sẻ những điều còn khúc mắc.