Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường

457 đại biểu tán thành

Sáng 13/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Kết quả biểu quyết: Có 457 đại biểu tham gia, đạt 91,40% tổng số đại biểu Quốc hội; cả 457 đại biểu tán thành, chiếm 91,40%; không có đại biểu không tán thành, không có đại biểu không biểu quyết. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật.

Theo Báo cáo số 1044/BC-CP ngày 13/11/2026 của Chính phủ, thực hiện Kết luận số 358/KL-UBTVQH16 ngày 12/11/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, cơ quan chủ trì soạn thảo, phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra rà soát 07 nhóm nội dung trong Kết luận. Trong đó, 05 nội dung được tiếp thu, chỉnh lý để làm rõ nội hàm quy định; 02 nội dung được giải trình trên cơ sở các điều, khoản đã có trong dự thảo Luật.

Về đổi mới phương thức kiểm soát phương tiện đo nhóm 2, dự thảo Luật đã chỉnh lý khoản 4 Điều 34c theo hướng kết quả khai thác, phân tích dữ liệu về kiểm định, kiểm tra trên nền tảng số hoạt động đo lường chỉ là một trong những căn cứ để xem xét, điều chỉnh chu kỳ kiểm định, biện pháp kiểm soát đối với từng loại phương tiện đo nhóm 2. Việc điều chỉnh phải phù hợp với đặc tính kỹ thuật đo lường, độ ổn định của phương tiện đo trong quá trình sử dụng, tiến bộ khoa học, công nghệ và yêu cầu quản lý.

Đối với phương tiện đo tác động trực tiếp tới sức khỏe, an toàn tính mạng của con người, việc điều chỉnh phải thận trọng, trên cơ sở thí điểm, đánh giá tác động, gắn với biện pháp hậu kiểm, bảo đảm an toàn, sức khỏe, quyền lợi kinh tế của người sử dụng. Chính phủ khẳng định quy định này chỉ cho phép điều chỉnh chu kỳ kiểm định, biện pháp kiểm soát; không miễn, không thay thế nghĩa vụ kiểm định bắt buộc đối với phương tiện đo nhóm 2. Mục tiêu, điều kiện, phạm vi, thời hạn, cơ chế giám sát việc thí điểm sẽ được Chính phủ quy định tại Nghị định, bảo đảm giảm thực chất chi phí tuân thủ.

Về công bố năng lực của tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, Báo cáo nêu rõ tổ chức tự công bố, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm. Cơ chế công bố không phải thủ tục chấp thuận trước; việc hạn chế quyền cung cấp dịch vụ chỉ được thực hiện thông qua đình chỉ, hủy bỏ kết quả công bố năng lực theo quy định của Luật.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường

Tiếp thu ý kiến, khoản 4 Điều 25 giao Chính phủ quy định chi tiết việc công bố, điều chỉnh, đình chỉ, hủy bỏ kết quả công bố năng lực; trong đó có nguyên tắc xử lý kết quả đã phát hành, bảo vệ quyền lợi khách hàng, bảo đảm công khai, minh bạch. Tổ chức đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ được tiếp tục hoạt động trong phạm vi đã đăng ký tới khi hoàn thành công bố năng lực, nhưng không quá 06 tháng kể từ ngày Luật có hiệu lực.

Về đánh giá mức độ rủi ro trong kiểm tra chuyên ngành, khoản 6 Điều 43 phân định rõ, sử dụng thống nhất hai thuật ngữ "mức độ rủi ro kỹ thuật của phương tiện đo" và "mức độ rủi ro trong việc tuân thủ các quy định về đo lường". Việc kiểm tra tập trung vào đối tượng, lĩnh vực, hoạt động có nguy cơ vi phạm cao; tổ chức, doanh nghiệp không xây dựng Chương trình bảo đảm đo lường không mặc nhiên bị xếp vào nhóm có nguy cơ vi phạm cao. Theo Báo cáo, kết quả phân tích, cảnh báo tự động không là căn cứ duy nhất để kết luận vi phạm; tổ chức, cá nhân có quyền giải trình, yêu cầu kiểm tra lại, đính chính dữ liệu.

Hàng đóng gói sẵn, kiểm tra ở cấp xã

Chính phủ cũng chỉnh lý kỹ thuật nhiều nội dung khác. Cụm từ "kiểm tra nhà nước" được thay bằng "kiểm tra chuyên ngành"; cụm từ "thanh tra" được bỏ khỏi tên Chương VII, bảo đảm phù hợp với pháp luật về thanh tra.

Luật bổ sung hành vi bị nghiêm cấm: Giả mạo, tẩy xóa, sửa chữa trái phép vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm; cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường, hệ thống quản trị dữ liệu đo lường.

Với hàng đóng gói sẵn, Báo cáo nêu rõ dự thảo Luật bãi bỏ dấu định lượng nhưng không bãi bỏ yêu cầu kiểm soát lượng. Lượng của hàng đóng gói sẵn phải phù hợp với thông tin ghi trên nhãn và yêu cầu kỹ thuật đo lường; tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu phải bảo đảm yêu cầu này. Luật bổ sung nghĩa vụ thiết lập biện pháp kiểm soát lượng phù hợp, lưu giữ hồ sơ, dữ liệu phục vụ kiểm tra; có quy định chuyển tiếp đối với dấu định lượng.

Nghị định sẽ quy định đầy đủ lượng thiếu cho phép, phương pháp lấy mẫu, đánh giá theo lô, thời hạn lưu giữ hồ sơ theo từng nhóm sản phẩm, phù hợp khuyến nghị của Tổ chức Đo lường pháp định quốc tế (OIML) và thông lệ khu vực. Mục tiêu là không để phát sinh khoảng trống trong kiểm soát, bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường

Về thừa nhận kết quả đo lường của nước ngoài, khoản 9 Điều 5 được chỉnh lý theo hướng khuyến khích ký kết thỏa thuận, thừa nhận kết quả phép đo, kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, phê duyệt mẫu phương tiện đo trên cơ sở năng lực của tổ chức thực hiện và mức độ tương đương của yêu cầu kỹ thuật. Nghị định sẽ công khai tiêu chí chấp nhận, danh mục chứng chỉ, kết quả thử nghiệm được thừa nhận, nguyên tắc không thử nghiệm lại nội dung đã có bằng chứng hợp lệ, giảm thực chất thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Về kiểm tra ở cấp xã, Luật giới hạn phạm vi kiểm tra của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ở nội dung đơn giản, phù hợp năng lực: Tại chợ, trung tâm thương mại, địa điểm kinh doanh hàng hóa phục vụ dân sinh; đối với tình trạng phê duyệt mẫu, kiểm định phương tiện đo nhóm 2 và việc ghi lượng của hàng đóng gói sẵn.

Vụ việc vượt quá thẩm quyền, khả năng chuyên môn thì cấp xã lập hồ sơ ban đầu, chuyển cơ quan có thẩm quyền. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn, phương tiện kỹ thuật cho cấp xã, tiếp nhận, xử lý vụ việc do cấp xã chuyển tới, tránh kiểm tra hình thức hoặc bỏ trống hoạt động kiểm tra trên địa bàn.

Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành hướng dẫn nghiệp vụ, phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tập huấn cho công chức cấp xã trước ngày Luật có hiệu lực. Kinh phí đầu tư hệ thống chuẩn đo lường quốc gia, nền tảng số hoạt động đo lường được bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, dự toán ngân sách nhà nước hằng năm.