Người dân Mỹ chật vật vì giá thực phẩm tăng cao
Theo tờ The Wall Street Journal, người dân Mỹ đang phải chật vật trước tình trạng giá thực phẩm tăng phi mã và tình hình có thể còn trở nên tồi tệ hơn.
Giá thực phẩm trong tháng 10/2026 tăng với tốc độ nhanh nhất trong 6 tháng, do chuỗi cung ứng bị gián đoạn, thời tiết khó lường và ngày càng chịu tác động từ giá nhiên liệu tăng cao do cuộc xung đột tại Iran. Chi phí các bữa ăn tại nhà hàng cũng tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 12/2025.

Các loại thịt được bày bán tại một siêu thị ở Washington, D.C. (Mỹ). Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN tại Mỹ
Hiện nay, ngày càng nhiều nông dân và các nhà sản xuất thực phẩm lớn đang chuẩn bị chuyển phần chi phí năng lượng gia tăng sang người tiêu dùng. Bộ Lao động Mỹ ngày 16/11 cho biết giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa ở nước này trong tháng 10/2026 tăng 0,4% so với tháng trước, chấm dứt chuỗi nhiều tháng lạm phát thực phẩm tương đối ổn định. Giá các mặt hàng thực phẩm tươi sống như trái cây và rau quả thậm chí còn tăng mạnh hơn.
Những mặt hàng chịu mức tăng mạnh nhất lại là các thực phẩm thiết yếu trong bữa ăn hằng ngày: giá rau diếp tăng 8% chỉ riêng trong tháng 10, trong khi giá bít tết bò tăng 1,7%, bơ tăng 2% và phô mai tăng 1,3%.
Đợt tăng giá thực phẩm mới nhất diễn ra trong bối cảnh người Mỹ vốn đã phải chật vật với tình trạng lạm phát ở mức cao trong nhiều giai đoạn. Giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa đã tăng hơn 20% trong những năm sau đại dịch COVID-19 và tiếp tục leo thang kể từ đó.
Giá thực phẩm có ảnh hưởng đến cử tri nhiều hơn các nhóm hàng hóa khác vì đây là nhu cầu thiết yếu. Giá cả những mặt hàng này cũng dễ nhận thấy: Hầu hết người Mỹ đều đi mua thực phẩm hằng tuần. Ông Bernhard Dalheimer, nhà kinh tế học nông nghiệp tại Đại học Purdue, nhận xét rằng “mọi người đều cảm nhận được tác động, ngay cả khi mức tăng không lớn”.
Chi phí thực phẩm cao đã góp phần tạo nên tâm lý bất mãn trong cử tri, qua đó giúp đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trong một cuộc thăm dò của ABC News đối với cử tri bỏ phiếu bầu Hạ viện, 59% số người được hỏi cho biết họ không hài lòng với giá thực phẩm tại các cửa hàng tạp hóa.
Giá thực phẩm thường biến động mạnh và các nhà kinh tế cảnh báo rằng mức tăng trong một tháng không nhất thiết đồng nghĩa với việc giá cả sẽ tiếp tục leo thang. Tuy nhiên, áp lực đang gia tăng khi giá dầu diesel cao, phụ phí vận tải và chi phí nông nghiệp tăng dần tác động đến các mạng lưới sản xuất.

Khu vực bán trái cây tại một siêu thị ở Washington, D.C. (Mỹ). Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN tại Mỹ
Giá dầu thô đã giảm so với các mức đỉnh gần đây, nhưng nhiên liệu phục vụ hoạt động phân phối thực phẩm vẫn duy trì ở mức cao dai dẳng. Giá dầu diesel bán lẻ đã tăng hơn 66% kể từ khi cuộc xung đột tại Iran bắt đầu, lên mức cao kỷ lục 6,53 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít) trong tháng 9.
Theo Bộ Lao động Mỹ, kể từ đầu năm, chi phí dịch vụ vận tải đã tăng 20%. Điều này cho thấy các công ty vận tải đường bộ và logistics đang chuyển phần hóa đơn nhiên liệu diesel tăng cao xuống các nhà bán buôn và chế biến. Áp lực này đã bắt đầu thể hiện rõ ở các nhà phân phối khi giá thực phẩm bán buôn trong tháng 10 tăng 1,3%, mức tăng theo tháng mạnh nhất trong chỉ số giá sản xuất kể từ tháng 2.
Ông Olivier Gervais, nhà kinh tế học của ngân hàng Scotiabank, cho biết chuỗi cung ứng thực phẩm vận hành chậm và các nhà bán hàng sẽ cố gắng tự gánh chịu chi phí gia tăng lâu nhất có thể trước khi tăng giá bán cho người tiêu dùng. Trong khi chi phí vận tải phản ứng ngay lập tức với biến động giá nhiên liệu, tác động tăng giá cao nhất trên các kệ hàng tạp hóa cần từ 12-18 tháng mới truyền dẫn đầy đủ qua các thị trường sản xuất và phân phối. Theo ông, còn quá sớm để khẳng định liệu việc chuyển chi phí gia tăng sang người tiêu dùng đã bắt đầu hay chưa.
Nhà kinh tế học Sharat Ganapati thuộc Đại học Georgetown cho biết độ trễ này phản ánh đặc điểm của quá trình sản xuất và vận chuyển thực phẩm. Các chuỗi cửa hàng tạp hóa thường đàm phán giá trước nhiều tháng và các nhà bán lẻ sẽ cố gắng tự gánh chịu chi phí lâu nhất có thể trước khi điều chỉnh giá bán. Ông cho rằng “điều đó sẽ làm giảm tác động tức thời, nhưng áp lực sẽ ngày càng tích tụ”.
Những dấu hiệu khó khăn đầu tiên đã xuất hiện ở các nhóm hàng có chuỗi cung ứng ngắn, trong đó hàng hóa dễ hư hỏng không thể chờ đợi biến động cước vận tải qua thời gian bảo quản lạnh. Trong tháng 10, giá rau tươi đối với người tiêu dùng tăng 2,2%.
Chi phí ở cấp độ nông trại có nguy cơ làm gia tăng áp lực trong năm tới. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa cũng đẩy giá phân bón tăng cao do Qatar (Ca-ta) là một nhà sản xuất chủ chốt mặt hàng này. Giá phân bón vẫn ở mức cao đúng vào thời điểm nông dân bắt đầu mua vật tư cho vụ gieo trồng mùa Xuân. Nhà kinh tế học Dalheimer nhận định “đây là yếu tố có thể đẩy giá thực phẩm tăng trong năm tới”.
Ngoài ra, khi các nhà sản xuất đã cạn dư địa cắt giảm chi phí nội bộ và các hợp đồng dài hạn bắt đầu đến kỳ gia hạn, khả năng các nhà bán lẻ tiếp tục bảo vệ khách hàng khỏi tình trạng giá cả tăng cao đang ngày càng suy giảm.
Nguồn Bnews: https://bnews.vn/nguoi-dan-my-chat-vat-vi-gia-thuc-pham-tang-cao/444654.html

