Người muốn đặt mảnh ghép Việt Nam lên bản đồ pin năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng năng lượng xanh đang lan tỏa toàn cầu, ngành lưu trữ năng lượng bằng pin (Battery Energy Storage System - BESS) đang trở thành xu hướng mới, được ví như "điện thoại thông minh của thập kỷ 2010" với tiềm năng bùng nổ mạnh mẽ. Dự kiến đến năm 2030, công suất lắp đặt BESS toàn cầu sẽ tăng gấp 15 lần, đạt giá trị thị trường lên tới 150 tỷ USD.

Đà tăng tốc mạnh mẽ của BESS đến nhờ những lợi thế trong ứng dụng thực tế trong dân dụng lẫn công nghiệp.

Trong bài toán kinh tế, BESS giúp tối ưu hóa chi phí điện năng thông qua cơ chế "nạp thấp điểm, xả cao điểm". Các doanh nghiệp có thể tích trữ điện năng khi giá rẻ và sử dụng vào khung giờ cao điểm, giúp tiết kiệm chi phí điện, giúp các nhà máy giảm bớt áp lực lên lưới điện.

Đối với các hạ tầng trọng yếu như trung tâm dữ liệu, ngân hàng hay các khu công nghiệp yêu cầu nguồn điện liên tục, BESS cũng hoàn toàn có thể đóng vai trò nguồn dự phòng, thay thế máy phát điện đảm bảo hoạt động sản xuất không bị gián đoạn khi lưới điện gặp sự cố.

Song song với lợi ích kinh tế trực tiếp, BESS còn được xem là "mảnh ghép hoàn hảo" cho năng lượng tái tạo khi giải quyết triệt để tính bất ổn của điện mặt trời và điện gió khi hệ thống này có thể giúp tăng tỷ lệ tận dụng điện mặt trời lên tới 100%.

Tại thị trường Việt Nam, ứng dụng của BESS cũng được hưởng lợi từ các cơ chế chính sách mới, khi Chính phủ khuyến khích 14 triệu hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà kèm pin lưu trữ, hay các quy định mới về trách nhiệm tự cung cấp 30% điện năng của các khu công nghiệp và nhà máy lớn.

Dù cần thiết, BESS hiện vẫn là cuộc chơi của các “ông lớn” như Trung Quốc, Mỹ hay EU. Tuy nhiên, khi thế giới đang phải xếp hàng chờ đợi từng container pin từ các nhà máy tại Trung Quốc hay Mỹ, thì ngay tại Hưng Yên, một cứ điểm năng lượng bài bản của người Việt đã hoàn thiện, sẵn sàng thay đổi vị thế của quốc gia trên bản đồ năng lượng xanh.

“Tôi muốn góp phần thay đổi cuộc chơi này”, ông Bùi Xuân Bình – Chủ tịch của GG Power chia sẻ. Là đơn vị sở hữu một trong những nhà máy BESS chuẩn quốc tế đầu tiên tại Việt Nam, GG Power mang theo khát vọng đưa Việt Nam từ vị thế "người mua hàng" trở thành "người làm chủ" trong chuỗi giá trị năng lượng xanh toàn cầu.

Ông Bùi Xuân Bình – Chủ tịch của GG Power. Ảnh: NVCC

Khát vọng làm chủ "bộ não" công nghệ

Tọa lạc tại Khu công nghiệp số 5, tỉnh Hưng Yên với diện tích 1,2ha, GG Power được trang bị những công nghệ hiện đại chuẩn quốc tế. Cuối năm ngoái, nhà máy đã ký kết hợp đồng nhận chuyển giao công nghệ sản xuất hệ thống BESS công nghệ cao với Tập đoàn Goldwind, một trong những nhà cung cấp giải pháp năng lượng sạch và điện gió hàng đầu thế giới.

Theo thỏa thuận, Goldwind sẽ chuyển giao trọn bộ công nghệ sản xuất hệ thống BESS cho GG Power, đồng thời cung cấp dây chuyền sản xuất với công suất thiết kế 5 GWh/năm, phục vụ các ứng dụng lưu trữ năng lượng cho lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dân dụng và lưới điện.

Dây chuyền đạt mức độ tự động hóa trên 90%, cho phép kiểm soát chất lượng ở mức cao, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt về an toàn, hiệu suất và độ tin cậy, cũng như nhu cầu ngày càng tăng của thị trường toàn cầu đối với giải pháp lưu trữ năng lượng.

Theo ông Bình, đặc thù của mô hình hợp tác đối tác chiến lược Goldwind để giúp GG Power nhận chuyển giao nền tảng trí tuệ và R&D. Đội ngũ của công ty đã tự làm chủ thiết kế tích hợp và tùy chỉnh hệ thống quản lý năng lượng (EMS) — bộ não của hệ thống BESS để tương thích hoàn toàn với đặc thù điện lưới tại Việt Nam.

“Tôi không muốn khách hàng Việt phải chờ đợi linh kiện nhập khẩu”, ông Bình chia sẻ về động lực để GG Power quyết tâm triển khai một quy trình sản xuất pin chất lượng cao và khép kín.

Theo ông Bình, một trong những "nỗi đau" lớn nhất của khách hàng Việt khi sử dụng các hệ thống công nghệ cao nhập khẩu là sự phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi cung ứng ngoại. Khi hệ thống gặp sự cố, nhà máy thường phải "đắp chiếu" nhiều tuần để chờ đợi linh kiện thay thế hoặc chuyên gia từ nước ngoài sang xử lý. Để giải quyết bài toán này triệt để, chỉ có cách duy nhất là nắm được cốt lõi hệ thống, cũng chính là lý do GG Power tìm đến Goldwind.

Mặt khác, việc sở hữu cứ điểm sản xuất tại chỗ cho phép GG Power hoàn thành tốt trách nhiệm về dịch vụ hậu mãi. Trong khi các đơn vị thương mại có thể rút khỏi thị trường sau vài năm khai phá, để lại rủi ro "bãi rác công nghệ" cho người tiêu dùng, thì một doanh nghiệp sản xuất tại chỗ như GG Power phải đảm bảo khả năng chăm sóc khách hàng trong suốt vòng đời sản phẩm lên tới 15 năm.

Công ty cũng xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ tức thời, có thể tiếp nhận thông tin sự cố trong 30 phút và cam kết xử lý xong lỗi trong vòng 24 giờ, điều mà các nhà phân phối thông thường không làm được.

Tất nhiên, để có thể cạnh tranh sòng phẳng với hàng quốc tế, chất lượng pin của Việt Nam cũng không được kém cạnh. Người đứng đầu GG Power thẳng thắn, "BESS là ngành công nghiệp của sự tin cậy, chúng tôi không chọn con đường làm hàng giá rẻ, mà chọn con đường làm hàng đúng chuẩn thế giới".

Dây chuyền đạt mức độ tự động hóa trên 90% tại nhà máy. Ảnh: GG Power

Vì vậy, GG Power kiên trì theo đuổi những tiêu chuẩn an toàn đắt đỏ nhất thế giới như UL, IEC và UN38.3. Đây là những tiêu chuẩn khắt khe mà các tập đoàn lớn như Tesla hay Samsung đang áp dụng.

Hiện tại, GG Power sử dụng công nghệ pin Lithium-Ion LFP với tính ổn định nhiệt cao, tuổi thọ dài và giá thành hợp lí, kết hợp với hệ thống PCCC 2 lớp để đảm bảo khách hàng có thể "ngủ ngon" ngay cạnh khối năng lượng của mình.

Lựa chọn đi con đường dài

Trên thực tế, khi vai trò của năng lượng tái tạo ngày càng phát triển tại Việt Nam những năm gần đây, nhu cầu về BESS trong nước cũng ngày càng lớn. Mặc dù vậy, đa phần các doanh nghiệp lựa chọn làm nhà phân phối – nhập pin về bán.

Bản thân GG Power cũng có thể lựa chọn con đường dễ dàng này. Tuy nhiên, là người từng giữ vị trí quan trọng tại các tập đoàn lớn như VinFast, ông Bình hiểu rằng, khi thị trường mở cửa, các tập đoàn nước ngoài với nguồn lực tài chính hùng hậu và hệ thống phân phối toàn cầu sẽ dễ dàng thâu tóm thị phần. Nếu chỉ tập trung vào làm thương mại, các doanh nghiệp Việt sẽ rất khó tồn tại trong giai đoạn tới.

Vì vậy, chiến lược của GG Power là "song hành hai chân", bắt đầu từ thương mại để thấu hiểu thị trường, sau đó dấn sâu vào sản xuất thông qua hợp tác chiến lược với các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới. Từ đó, đội ngũ kỹ sư Việt Nam tiếp nhận, làm chủ và cải tiến công nghệ để phù hợp với đặc thù riêng biệt của thị trường nội địa.

"Làm sản xuất là chấp nhận đi đường dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn trường kỳ" ông Bình khẳng định. Ngay khi mới tiến vào lĩnh vực BESS, ông đã coi đây không phải là một thương vụ "chớp thời cơ" mà là một chiến lược dài hạn để tồn tại và phát triển. GG Power chọn con đường đầu tư nhà máy bài bản và làm chủ công nghệ lõi để xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.

Xa hơn, tầm nhìn của GG Power không chỉ gói gọn trong biên giới Việt Nam với slogan "Go Green Go Global". Ông Bình đặt mục tiêu đầy tham vọng: trong vòng 10 năm tới, GG Power phải trở thành công ty pin số 1 Việt Nam và lọt vào top 10 thế giới. Không dừng lại ở lưu trữ năng lượng, công ty dự kiến sẽ tham chiến vào ngành mobility (pin cho xe điện, tàu thủy, UAV) vào năm 2027, hướng tới việc chen chân vào chuỗi cung ứng của các hãng ô tô OEM toàn cầu thay vì chỉ tập trung vào thị trường nội địa.

Bên trong nhà máy sản xuất pin của GG Power. Ảnh: GG Power.

Quan trọng hơn, GG Power mong muốn đồng hành giải quyết bài toán của đất nước, hỗ trợ mục tiêu Net Zero. Trong Quy hoạch điện VIII, thị trường BESS tại Việt Nam dự báo đạt quy mô gần 10 tỷ USD đến năm 2030. Với mục tiêu lấp đầy 40% thị phần dân dụng, GG Power kỳ vọng sẽ hiện diện trong hàng triệu hộ gia đình Việt, giúp tối ưu hóa điện mặt trời áp mái và giảm tải cho lưới điện quốc gia.

Sự hiện diện của nhà máy tại Hưng Yên chính là bằng chứng mạnh mẽ cho cam kết đồng hành cùng lưới điện quốc gia và khách hàng trong 10 – 20 năm tới, không chỉ phục vụ nhu cầu dân dụng mà còn đáp ứng các dự án quy mô công nghiệp và lưới điện. Đây chính là cứ điểm để GG Power chứng minh rằng người Việt hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ cao nếu có tư duy toàn cầu và quy trình thử nghiệm đa tầng bài bản.

Dự án vừa mới đi vào vận hành thương mại từ tháng 4/2026 và chính thức khánh thành ngày 11/4 tới, áp lực về tài chính và rủi ro khi khởi nghiệp một ngành công nghệ phức tạp là rất lớn, nhưng ông Bình chọn cách đối mặt nhẹ nhàng: "Nếu mình không làm được thì có thể sẽ có một người khác làm thay mình trên nền tảng đấy... Quan trọng đây là lĩnh vực chắc chắn là xã hội và đất nước cần, không thể là không cần được".

Người đứng đầu một trong những nhà máy BESS đầu tiên tại Việt Nam chia sẻ thành công không chỉ là những con số trên bảng cân đối kế toán mà là sự tự hào của từng nhân viên, từ bác bảo vệ đến người kỹ sư, khi được làm một việc có giá trị cho quốc gia.

"Niềm hạnh phúc không đo đếm được bằng tiền nhưng đo đếm được bằng sự uy tín và tin cậy khi họ giao cho mình những cái bài toán lớn để mình giải quyết cùng họ", ông Bình chia sẻ. Với ông, GG Power đang xây dựng không chỉ là những khối pin lưu trữ, mà là niềm tin mới cho công nghệ "Made in Vietnam" trên hành trình tiến tới mục tiêu Net Zero và tự chủ năng lượng quốc gia.