Người nước ngoài đến TP.HCM chữa bệnh gì nhiều nhất?

Nhiều khách nước ngoài đến Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM thực hiện dịch vụ cấy chỉ làm đẹp. Ảnh: BVCC.

Chiếm 40% thị phần du lịch y tế thế giới, châu Á - Thái Bình Dương đang là "sân chơi" của những gã khổng lồ như Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc và Ấn Độ. Với mức chi phí không còn quá chênh lệch so với các nước láng giềng, TP.HCM đang đứng trước áp lực phải làm mới mình.

Tại Hội thảo khoa học “Phát triển gói liệu pháp quản lý đau bằng y học cổ truyền hướng tới du lịch y tế” do Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM tổ chức ngày 31/3, các chuyên gia thẳng thắn chỉ ra: Rào cản lớn nhất không nằm ở chuyên môn, mà ở sự thiếu hụt một hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ để biến thế mạnh thành lợi nhuận.

Hình ảnh du lịch y tế Việt Nam còn mờ nhạt

Theo PGS.TS Võ Thị Ngọc Thúy, vấn đề cốt lõi của du lịch y tế ở Việt Nam, cụ thể tại TP.HCM không chỉ nằm ở việc xây dựng sản phẩm y tế chất lượng, mà còn ở khả năng thương mại hóa. Tức là làm sao để “bán được” sản phẩm đó ra thị trường quốc tế.

“Du lịch y tế không thể phát triển nếu chỉ dừng lại ở chuyên môn điều trị. Đây phải là một ngành kinh tế dịch vụ hoàn chỉnh, nơi trải nghiệm của khách hàng đóng vai trò trung tâm”, bà Thúy nói.

Theo phân tích của bà Thúy, du lịch y tế, đặc biệt trong lĩnh vực y học cổ truyền, cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái tích hợp nhiều thành tố. Ngoài hoạt động khám chữa bệnh, hệ sinh thái này còn bao gồm vùng dược liệu, sản phẩm chế biến, dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng, spa, phục hồi chức năng và các gói dịch vụ trọn gói.

Thực tế hiện nay cho thấy năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ Việt Nam được đánh giá cao, không thua kém các quốc gia trong khu vực như Thái Lan hay Singapore. Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất lại nằm ở sự thiếu liên kết giữa các thành phần trong chuỗi dịch vụ.

PGS.TS Võ Thị Ngọc Thúy chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Bà Thúy chỉ ra một nghịch lý: người bệnh thường tin tưởng điều trị tại bệnh viện nhờ chuyên môn của bác sĩ, nhưng lại tìm đến các cơ sở spa hoặc dịch vụ bên ngoài để có trải nghiệm tốt hơn. Điều này phản ánh sự thiếu đồng bộ trong hệ thống cung ứng dịch vụ.

“Nếu không có sự kết nối giữa bệnh viện và các dịch vụ hỗ trợ như lưu trú, nghỉ dưỡng hay chăm sóc sau điều trị, chúng ta sẽ khó giữ chân bệnh nhân quốc tế trong thời gian dài”, bà Thúy nhận định.

Từ nghiên cứu thực tế, nhóm nghiên cứu đã xây dựng bộ tiêu chí đánh giá du lịch y tế theo chuẩn quốc tế. Kết quả cho thấy nhiều bệnh viện tại TP.HCM có tiềm năng lớn nhưng chưa được đưa vào hệ thống công nhận chính thức.

Một số lĩnh vực có thế mạnh như nha khoa, hỗ trợ sinh sản (IVF), phục hồi chức năng… vẫn chưa được khai thác hiệu quả dưới góc độ du lịch y tế. Đáng chú ý, trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản, Việt Nam được đánh giá cao về chuyên môn, nhưng lại thiếu các dịch vụ nghỉ dưỡng và phục hồi sau điều trị, khiến thời gian lưu trú của bệnh nhân quốc tế bị rút ngắn.

Dẫn số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bà Thúy cho biết để phát triển du lịch y tế cần hội tụ nhiều yếu tố như nhân lực, hạ tầng, tài chính, dịch vụ hỗ trợ và đặc biệt là marketing.

Tuy nhiên, phân tích dữ liệu lớn từ hơn 5.600 phản hồi trên môi trường trực tuyến cho thấy hình ảnh du lịch y tế Việt Nam vẫn chưa rõ nét trên bản đồ quốc tế.

Một trong những rào cản lớn là số lượng bác sĩ có chứng chỉ quốc tế còn hạn chế, trong khi đây là yếu tố quan trọng đối với bệnh nhân nước ngoài. Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến bảo hiểm quốc tế và quy trình kết nối dịch vụ cũng chưa được giải quyết đồng bộ.

Nhóm chuyên khoa "mũi nhọn" của du lịch y tế TP.HCM

Theo bà Thúy khảo sát hơn 700 bệnh nhân quốc tế cho thấy các yếu tố chính khiến họ lựa chọn Việt Nam là chi phí hợp lý, chất lượng điều trị tốt và thời gian tiếp cận dịch vụ nhanh.

Khách quốc tế đến TP.HCM chủ yếu từ Úc, Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc và các nước ASEAN. Trong đó, Việt kiều thường sử dụng dịch vụ thẩm mỹ và nha khoa, còn khách ASEAN quan tâm nhiều hơn đến y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe.

Dù có nhiều lợi thế, mức độ phát triển của y học cổ truyền trong du lịch y tế hiện vẫn chỉ ở mức trung bình. Điều này chưa tương xứng với tiềm năng, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe (wellness, healing) đang tăng trưởng mạnh trên toàn cầu.

So sánh với Singapore và Thái Lan cho thấy thành công của các quốc gia này đến từ việc xác định rõ thị trường mục tiêu, xây dựng sản phẩm cốt lõi và triển khai chiến lược marketing quốc gia bài bản.

Không gian văn hóa Nam bộ được bệnh viện xây dựng phục vụ cho du lịch y tế. Ảnh: BVCC.

Từ đó, bà Thúy nhấn mạnh Việt Nam cần xác định rõ lợi thế cạnh tranh, trong đó y học cổ truyền có thể trở thành một trong những lĩnh vực mũi nhọn. Đồng thời, cần xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hoàn chỉnh, tăng cường liên kết giữa bệnh viện, doanh nghiệp du lịch, cơ sở lưu trú và cơ quan quản lý để tạo ra mô hình phát triển bền vững.

Ở góc độ đơn vị triển khai, bác sĩ Chuyên khoa II Đỗ Tân Khoa, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho hay trong bối cảnh hiện nay, việc phát triển du lịch y tế bằng y học cổ truyền cần được định danh rõ ràng với khái niệm “Traditional Vietnamese Medicine” nhằm nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

Bác sĩ Khoa nêu 5 thế mạnh của y học cổ truyền Việt Nam gồm cân bằng thân - tâm; kỹ thuật kết hợp truyền thống và hiện đại; dược liệu phong phú; ẩm thực dưỡng sinh; và phương pháp dưỡng sinh, vận động trị liệu.

Trên nền tảng đó, Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM định hướng xây dựng trung tâm du lịch y học cổ truyền gắn với không gian văn hóa Nam Bộ. Mô hình tích hợp nhiều nhóm dịch vụ như chăm sóc sức khỏe, dược liệu, ẩm thực dưỡng sinh, không gian văn hóa và khu điều dưỡng.

Mô hình này được quy hoạch theo từng tầng chức năng cụ thể. Trong đó, khu vực tầng trệt có quy mô hơn 1.000 m² sẽ dành cho không gian dược liệu và ẩm thực dưỡng sinh, vừa phục vụ điều trị, vừa giới thiệu các giá trị đặc trưng đến người dân và du khách.

"Bệnh viện đang từng bước hoàn thiện mô hình thông qua đầu tư cơ sở vật chất, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác liên ngành và liên vùng để hình thành chuỗi du lịch y học cổ truyền", bác sĩ Khoa chia sẻ.

Nguyễn Thuận