Người 'tháo gỡ nút thắt' bằng sự thấu hiểu trong Thi hành án dân sự

Tại các địa bàn đô thị, khó khăn lại mang tính khác biệt. Đương sự có hiểu biết pháp luật nhưng không phải lúc nào cũng tự giác chấp hành, thậm chí có trường hợp lợi dụng kẽ hở để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ. Nhiều vụ việc vì thế không “bùng phát” ngay mà âm ỉ kéo dài, tích tụ thành những “nút thắt” tưởng chừng không thể tháo gỡ.

Nguyên Quyền Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Hoàng Danh chủ trì hội nghị công tác cán bộ và gửi gắm những tâm tư, nguyện vọng đối với nhân sự được bổ nhiệm

Trong bối cảnh đó, tôi muốn nhắc đến Chấp hành viên Nguyễn Hoàng Danh - người đã để lại trong tôi nhiều ấn tượng sâu sắc, không chỉ bởi năng lực chuyên môn mà còn bởi cách làm việc đầy trách nhiệm, gần gũi và giàu tính nhân văn.

Tháng 10 năm 2024, tôi được tuyển dụng và phân công công tác tại bộ phận một cửa của cơ quan. Công việc hằng ngày là tiếp nhận, hướng dẫn người dân đến liên hệ, nhưng chính vị trí này lại giúp tôi chứng kiến rõ nét những va chạm rất “đời” trong công tác thi hành án.

Một sáng đầu tuần, không khí tại bộ phận tiếp nhận bỗng trở nên căng thẳng khi một người phụ nữ trung niên bước vào với vẻ bức xúc. Bà lớn tiếng yêu cầu gặp bằng được Chấp hành viên đang thụ lý hồ sơ của mình. Sau khi trấn an và lắng nghe, tôi mới biết người bà tìm là “chú Danh” - người đang trực tiếp tổ chức thi hành một vụ việc đã kéo dài nhiều năm.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Danh - Chủ tịch Hội đồng Chấp hành viên trong một buổi họp bàn, chỉ đạo việc giải quyết án khó khăn, phức tạp trên địa bàn tỉnh.

Theo hồ sơ, vụ việc được tổ chức thi hành trên cơ sở Bản án số 01/2021/KDTM-ST ngày 25/02/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long và đơn yêu cầu thi hành án của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Vĩnh Long. Trên cơ sở đó, Cục Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long đã ban hành Quyết định thi hành án số 08/QĐ-CTHADS ngày 02/10/2018. Với nội dung Người phải thi hành án là Công ty TNHH TG, do bà L.T.H làm đại diện theo pháp luật, có nghĩa vụ thanh toán cho ngân hàng số tiền vốn gốc hơn 480 triệu đồng, tiền lãi tính đến ngày 24/02/2011 là hơn 01 tỷ đồng và tiếp tục chịu lãi theo hợp đồng tín dụng.

Thoáng nhìn qua, đây là một vụ việc kinh doanh, thương mại có nội dung không quá đặc biệt, nhưng hành trình thi hành lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Từ thời điểm ban hành Quyết định thi hành án (tháng 10/2018) đến khi thi hành xong (tháng 4/2025), hồ sơ đã được chuyển qua 06 Chấp hành viên. Mỗi lần bàn giao là thêm một lần kỳ vọng, nhưng cũng là thêm một lần vụ việc lún sâu vào những vướng mắc chưa có lời giải.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở khối tài sản bảo đảm cho khoản vay. Tài sản thế chấp không thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp mà đứng tên bà L.T.Đ (mẹ của bà H, bà Đ đã qua đời). Các đồng thừa kế chưa thực hiện thủ tục kê khai, phân chia di sản, dẫn đến việc xác định chủ thể có quyền định đoạt tài sản gặp nhiều khó khăn.

Không chỉ vậy, hồ sơ pháp lý của tài sản cũng không đầy đủ: phần lớn chỉ được thế chấp bằng trích đo từ năm 1997, chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trải qua thời gian dài, hiện trạng đất đã thay đổi đáng kể: có phần trở thành đường giao thông, có phần đã được cấp giấy chứng nhận cho người khác, có phần là đất nghĩa trang với nhiều phần mộ của gia đình. Thậm chí, có thửa đất trên hồ sơ còn tồn tại, nhưng trên thực tế đã không còn.

Trong bối cảnh đó, việc kê biên, xử lý tài sản gần như không thể thực hiện. Mỗi hướng xử lý đều vướng rào cản pháp lý hoặc yếu tố nhạy cảm về tình cảm, tâm linh. Áp lực kéo dài qua nhiều năm khiến người phải thi hành án rơi vào trạng thái căng thẳng. Đối với bà H, Công ty TG vừa là tâm huyết, là sản nghiệp do cha mẹ để lại và còn là một trong những doanh nghiệp đầu tiên được thành lập tại tỉnh Vĩnh Long. Vì vậy, việc chấp nhận xử lý tài sản để thi hành án là điều rất khó khăn, dẫn đến những phản ứng gay gắt khi làm việc với cơ quan thi hành án.

Nhìn bề ngoài, đó có thể bị xem là sự chống đối. Nhưng thực chất, đó là biểu hiện của một quá trình bế tắc kéo dài. Trước một vụ việc như vậy, Chấp hành viên Nguyễn Hoàng Danh đã không lựa chọn cách tiếp cận cứng nhắc. Đồng chí dành thời gian nghiên cứu lại toàn diện hồ sơ, xác định rõ từng vướng mắc pháp lý, đồng thời tiếp cận các bên bằng sự kiên trì và thấu hiểu.

Đồng chí Danh làm việc với các đồng thừa kế để làm rõ quyền, nghĩa vụ liên quan, phân tích hệ quả pháp lý nếu vụ việc tiếp tục kéo dài. Đồng thời, thông qua người thân trong gia đình để tạo sự tác động tích cực đến bà H. Song song đó, đồng chí còn chủ động làm việc với phía ngân hàng, đề xuất xem xét miễn, giảm phần lãi phù hợp với quy định và thực tiễn.

Quá trình này diễn ra trong nhiều lần đối thoại. Có lúc căng thẳng, có lúc tưởng chừng rơi vào bế tắc, nhưng bằng sự kiên trì, bằng sự kết hợp giữa lý lẽ pháp luật và sự thấu hiểu, đồng chí đã từng bước tháo gỡ từng “nút thắt”. Kết quả, các bên đi đến thống nhất phương án thi hành: Công ty TG thanh toán 2,7 tỷ đồng, phía ngân hàng đồng ý miễn, giảm hơn 2,6 tỷ đồng tiền lãi và giải chấp toàn bộ tài sản. Vụ việc được giải quyết dứt điểm mà không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Điều đáng ghi nhận không chỉ là kết quả, mà là cách thức đạt được kết quả đó. Sự mềm dẻo không làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật, mà ngược lại tạo nên sự hài hòa giữa “lý” và “tình”, giúp đương sự hiểu và tự nguyện chấp hành.

Trên cương vị lãnh đạo, đồng chí Nguyễn Hoàng Danh thể hiện năng lực điều hành sâu sát, trách nhiệm; quyết đoán nhưng không áp đặt, luôn coi cán bộ là cộng sự. Sự thẳng thắn, chân thành góp phần xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, tích cực. Đồng chí chú trọng bồi dưỡng cán bộ trẻ, vừa tạo điều kiện rèn luyện, vừa đặt ra yêu cầu cao về trách nhiệm, giúp nhiều người trưởng thành, tự tin hơn trong công việc.

Phó Trưởng Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long - Nguyễn Hoàng Danh trao đổi, trực tiếp cho ý kiến chỉ đạo đối với công tác chuyển đổi số trong thi hành án dân sự áp dụng trên địa bàn tỉnh

Trong thời gian đảm nhiệm cương vị Quyền Cục trưởng, đồng chí không chỉ trực tiếp tổ chức thi hành nhiều vụ việc phức tạp mà còn có đóng góp quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, phát triển tập thể. Dưới sự lãnh đạo của đồng chí, Chi bộ cơ sở Cục Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2024, bản thân đồng chí được công nhận là cá nhân điển hình tiên tiến giai đoạn 2020 - 2025 và vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong công tác. Những kết quả đó khẳng định uy tín, trách nhiệm và tinh thần cống hiến bền bỉ của một người cán bộ thi hành án.

Từ câu chuyện này có thể thấy, không phải mọi phản ứng gay gắt của đương sự đều là sự chống đối, mà nhiều khi xuất phát từ bế tắc kéo dài. Vì vậy, “tháo gỡ” không chỉ bằng việc áp dụng đúng pháp luật mà còn cần sự lắng nghe, thấu hiểu và cách tiếp cận phù hợp. Đây cũng là minh chứng cho cách làm hiệu quả trong thi hành án dân sự: lấy vận động, thuyết phục làm nền tảng, lấy hiểu biết pháp luật và kinh nghiệm làm công cụ, hướng tới giải quyết dứt điểm trên cơ sở đồng thuận, qua đó góp phần củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật.