Người trẻ cần trang bị 'sức đề kháng số' để tránh bị thao túng trên không gian mạng

Khuếch đại tiêu cực để trục lợi

Mạng xã hội đang ngày càng trở nên phức tạp với sự xuất hiện của những luồng thông tin độc hại, thiếu kiểm chứng. Nắm bắt tâm lý hiếu kỳ của đám đông, những tài khoản này liên tục đăng tải các nội dung gây sốc, vô căn cứ nhằm mục đích kiếm lợi nhuận từ tương tác. Đáng lo ngại hơn, mỗi lượt thích hay chia sẻ vô thưởng vô phạt của người dùng mạng đã vô tình biến họ trở thành công cụ tiếp tay lan truyền tin giả, tin xấu.

PGS. TS Phạm Ngọc Trung - GVCC, Nguyên Trưởng khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. (Ảnh: Lê Vượng)

Trao đổi về vấn đề này, PGS. TS Phạm Ngọc Trung- GVCC, Nguyên Trưởng khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền - nhận định sự cộng hưởng từ các fanpage và những người sáng tạo nội dung trên mạng xã hội đang tạo ra một môi trường mạng phức tạp, tác động trực tiếp đến nhận thức của dư luận. Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với thanh niên và sinh viên trong việc nâng cao nhận thức, trang bị năng lực kiểm chứng thông tin và xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên môi trường trực tuyến.

Trách nhiệm lan tỏa thông tin tích cực

Sự khuếch đại thông tin từ một bộ phận trang cộng đồng và những người có sức ảnh hưởng không chỉ dừng lại ở việc tạo ra những tranh cãi ảo mà còn trực tiếp gây hoang mang trong dư luận. Về điều này, PGS. TS Phạm Ngọc Trung đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò và trách nhiệm của những người làm nội dung trên các nền tảng mạng xã hội.

Theo ông, các nhà sáng tạo nội dung cần ý thức rõ ràng về sứ mệnh lan tỏa những thông tin tích cực đến cộng đồng. Việc bất chấp cảnh báo, liên tục bám vào các sự vụ tiêu cực hoặc hùa theo những sự việc chưa được kiểm chứng không chỉ là hành vi dung túng cho cái sai mà còn tiềm ẩn rủi ro vi phạm pháp luật.

“Sự nổi tiếng đi kèm với việc vi phạm pháp luật và đi ngược lại đạo đức, thuần phong mỹ tục chắc chắn sẽ phải trả giá. Việc đua theo các bẫy tương tác mù quáng không chỉ gây tác động xấu cho cộng đồng mà còn khiến chính những người sáng tạo nội dung dễ lao vào vòng lao lý, đối diện với sự trừng phạt từ cơ quan chức năng và sự tẩy chay của dư luận”, PGS. TS Phạm Ngọc Trung cảnh báo.

Thanh niên, sinh viên cần trang bị 'sức đề kháng số'

Trước ma trận thông tin bủa vây, việc quản lý không gian mạng đòi hỏi sự tự giác và bản lĩnh từ chính người tiếp nhận. Trong bối cảnh hiện nay, định hướng chiến lược của quốc gia là tập trung phát triển toàn diện con người Việt Nam về đạo đức, trí tuệ, ý thức dân tộc, trách nhiệm công dân, thượng tôn pháp luật và đặc biệt là kỹ năng số. Đây chính là kim chỉ nam để thanh niên định hình lại cách thức ứng xử trực tuyến.

Người dùng mạng xã hội cần trang bị kiến thức để tránh tiếp tay cho tin giả. Ảnh: Internet

Đánh giá về thực trạng một bộ phận giới trẻ dễ bị dẫn dắt trên không gian mạng, PGS. TS Phạm Ngọc Trung nhấn mạnh rằng người trẻ bắt buộc phải tự trang bị "sức đề kháng số". Theo chuyên gia, đây là yếu tố nền tảng để người trẻ không vô tình biến bản thân thành công cụ bị thao túng hay tiếp tay cho các bẫy tương tác trục lợi. Việc hình thành "sức đề kháng số" bắt đầu từ việc nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức cảnh giác và không ngừng trau dồi kỹ năng sống. Cụ thể, mỗi cá nhân cần chủ động xây dựng bộ lọc tự thân nhằm sàng lọc, tiếp thu những thông tin đúng pháp luật và phù hợp với thuần phong mỹ tục.

Đồng thời, người trẻ phải rèn luyện bản lĩnh để không chỉ tránh xa mà còn sẵn sàng lên án, đấu tranh chống lại các luồng thông tin, tư tưởng độc hại. Thay vì hùa theo hiệu ứng đám đông, sinh viên cần dành thời gian bồi đắp tri thức, rèn luyện tư duy phản biện và luôn kiểm chứng thông tin kỹ lưỡng trước khi nhấn nút chia sẻ hay để lại bình luận. Mỗi sinh viên hãy trở thành một người dùng mạng thông thái, chung tay xây dựng một cộng đồng trực tuyến văn minh, an toàn và phát triển bền vững.