Người trẻ và lối sống về đêm

Khi đêm trở thành khoảng thời gian của riêng mình

Với nhiều người trẻ hiện nay, đêm không đơn thuần là thời gian nghỉ ngơi. Đó còn là lúc họ tiếp tục công việc, hoàn thành những mục tiêu còn dang dở hoặc dành thời gian cho các mối quan hệ cá nhân. Mỗi người có một lý do riêng, nhưng điểm chung là quỹ thời gian ban ngày dường như chưa đủ để đáp ứng tất cả nhu cầu của cuộc sống.

Với những người làm việc theo ca, thức đêm trước hết là yêu cầu của công việc và nhu cầu mưu sinh. Khi nhiều cửa hàng, dịch vụ vẫn hoạt động xuyên đêm, phía sau sự thuận tiện của khách hàng là những nhân viên miệt mài với công việc trong khung giờ phần lớn mọi người đã nghỉ ngơi.

Vũ Ngọc Tùng Lâm (21 tuổi, nhân viên cửa hàng tiện lợi) chia sẻ: “Em chọn làm ca đêm vì công việc phù hợp với lịch trình cá nhân và cũng giúp em có thu nhập trang trải cuộc sống. Tuy làm muộn hơi mệt, nhưng làm một thời gian thì em cũng dần quen với giờ giấc này”.

Nhân viên cửa hàng tiện lợi tất bật phục vụ khách hàng trong ca làm việc.

Nếu với người lao động, thức đêm gắn với thu nhập thì với nhiều sinh viên, đó lại là khoảng thời gian để giải quyết những công việc còn tồn đọng sau một ngày học tập. Lịch học, việc làm thêm và những hoạt động cá nhân khiến không ít bạn trẻ chỉ có thể dành thời gian tập trung cho bài vở khi đêm xuống.

Lê Phương Linh (19 tuổi, sinh viên) cho biết: “Ban ngày em có lịch học và đôi khi còn phải làm những việc khác nên không có nhiều thời gian tập trung. Buổi tối yên tĩnh hơn nên em dễ tập trung làm bài”.

Bạn trẻ tranh thủ học bài tại cửa hàng tiện lợi buổi đêm.

Không phải lúc nào thức khuya cũng bắt nguồn từ áp lực công việc hay học tập. Với một bộ phận người trẻ, đêm còn là khoảng thời gian dành cho những cuộc gặp gỡ, trò chuyện và kết nối. Khi mỗi người đều có lịch trình riêng vào ban ngày, những giờ phút cuối ngày trở thành dịp để bạn bè gặp nhau, chia sẻ những câu chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng ít có cơ hội nói ra.

Hoàng Giang (20 tuổi, sinh viên) chia sẻ: “Ban ngày ai cũng có việc riêng nên khó hẹn đủ mặt. Buổi tối mọi người rảnh hơn, có thể ngồi nói chuyện lâu một chút. Nhiều khi chúng em chỉ đi ăn rồi chia sẻ những chuyện trong ngày, không cần phải làm gì đặc biệt”.

Các hoạt động giải trí về đêm thu hút không ít các bạn trẻ tham gia.

Bên cạnh đó, không ít người trẻ thức khuya đơn giản vì muốn tận hưởng thời gian giải trí sau một ngày bận rộn. Lướt web, xem phim, theo dõi các nội dung trên mạng xã hội hay xem những tập phim liên tiếp đã trở thành thói quen của nhiều người khi đêm xuống. Không bị gián đoạn bởi công việc hay những mối bận tâm ban ngày, khoảng thời gian này mang lại cảm giác thư giãn và tự do. Thế nhưng, từ ý định giải trí trong chốc lát đến việc thức quá giờ dự định đôi khi chỉ cách nhau vài lần nhấp chuột. Khi những nội dung nối tiếp nhau không có điểm dừng rõ ràng, thời gian nghỉ ngơi rất dễ bị thu hẹp mà người xem không nhận ra.

Từ những nhu cầu khác nhau ấy, các quán ăn mở muộn, cửa hàng tiện lợi hay những không gian sinh hoạt ban đêm dần trở thành điểm hẹn quen thuộc. Đêm không chỉ là khoảng thời gian nối dài của một ngày mà còn tạo ra không gian riêng để người trẻ làm việc, học tập, giải trí và duy trì các mối quan hệ.

Tuy nhiên, khi những hoạt động ấy ngày càng kéo dài về đêm, một câu hỏi cũng đặt ra: liệu việc tận dụng thêm thời gian có thực sự giúp cuộc sống hiệu quả hơn, hay đang khiến thời gian nghỉ ngơi bị thu hẹp lúc nào không hay?

Những giờ thức thêm và cái giá phải trả

Thức khuya có thể xuất phát từ những nhu cầu chính đáng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc cơ thể luôn có thể thích nghi mà không chịu ảnh hưởng. Ranh giới giữa chủ động sắp xếp thời gian và kéo dài tình trạng thiếu ngủ đôi khi rất mong manh, nhất là khi việc thức đêm diễn ra thường xuyên.

Theo các khuyến nghị về y học giấc ngủ, giấc ngủ có vai trò thiết yếu đối với sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng hoạt động trong ngày. Ngủ không đủ hoặc duy trì giờ ngủ thất thường có thể ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, khả năng tập trung, trí nhớ và hiệu quả học tập, làm việc. Về lâu dài, tình trạng thiếu ngủ kéo dài còn liên quan đến nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.

Những ảnh hưởng ấy không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay lập tức. Đôi khi, chúng bắt đầu từ cảm giác uể oải vào buổi sáng, sự mất tập trung trong giờ học hay hiệu suất công việc giảm sút sau một đêm ngủ muộn.

Lê Phương Linh chia sẻ thêm: “Có hôm em làm bài đến khuya, sáng hôm sau đi học khá mệt, khó tập trung. Nhiều lúc em thấy đầu óc cứ lơ mơ, học cũng không vào nhanh như bình thường. Nếu cứ kéo dài như vậy thì em thấy cũng ảnh hưởng đến sức khỏe và việc học”.

Câu chuyện của Linh cho thấy khoảng thời gian có thêm vào ban đêm đôi khi lại được đánh đổi bằng sự mệt mỏi trong ngày hôm sau. Khi giấc ngủ bị rút ngắn để nhường chỗ cho những công việc chưa hoàn thành, những bộ phim còn dang dở hay những nội dung cuốn hút trên mạng, người trẻ có thể rơi vào vòng lặp: ban đêm cố gắng làm thêm hoặc giải trí lâu hơn dự định, ban ngày thiếu tỉnh táo, rồi tiếp tục phải kéo dài thời gian thức để bù đắp những việc còn dang dở.

Cửa hàng tiện lợi trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều bạn trẻ vào buổi tối muộn.

Dẫu vậy, không thể nhìn nhận mọi hoạt động về đêm theo cùng một cách. Với người làm ca đêm, giờ giấc sinh hoạt có thể gắn với đặc thù nghề nghiệp và điều kiện mưu sinh. Với sinh viên, việc học muộn đôi khi xuất phát từ áp lực lịch trình. Những cuộc gặp gỡ bạn bè hay nhu cầu giải trí cũng là một phần tự nhiên của đời sống cá nhân. Vấn đề không nằm ở việc người trẻ có thức khuya hay không, mà ở tần suất, thời lượng ngủ thực tế và khả năng duy trì nhịp sinh hoạt phù hợp với sức khỏe.

Điều cần thiết không phải là phủ nhận nhịp sống về đêm, mà là giúp người trẻ nhận diện giới hạn của bản thân, chủ động sắp xếp công việc và dành đủ thời gian nghỉ ngơi. Với những người buộc phải làm việc ban đêm, việc bố trí thời gian ngủ hợp lý và bảo đảm môi trường nghỉ ngơi phù hợp càng có ý nghĩa quan trọng. Với những người thường xuyên thức khuya để học tập hoặc giải trí, việc xác định giờ kết thúc công việc, giới hạn thời gian sử dụng thiết bị và duy trì lịch ngủ ổn định cũng là những cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe.

Trong một xã hội ngày càng vận động nhanh, thời gian trở thành nguồn lực mà mỗi người đều muốn tận dụng tối đa. Nhưng không phải cứ thức thêm vài giờ là có thể làm được nhiều việc hơn, cũng không phải mọi cuộc hẹn, nhiệm vụ hay nhu cầu giải trí đều cần được đáp ứng bằng cách hy sinh giấc ngủ.

Khi thành phố lên đèn, nhịp sống về đêm vẫn có những lý do để tiếp tục. Song, sau những giờ làm việc, học tập hay gặp gỡ, người trẻ cũng cần biết dành cho mình một khoảng lặng. Bởi sống năng động không chỉ là tận dụng từng giờ thức, mà còn là biết nghỉ ngơi đúng lúc để có đủ sức khỏe, sự tỉnh táo và năng lượng cho hành trình dài phía trước.