'Nguyên tắc vàng' nâng cao điểm số, tối ưu cơ hội vào đại học

Sáng 5-4, hơn 600 phụ huynh học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Chu Văn An đã có mặt tại trường để nghe chia sẻ những thông tin hữu ích phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học năm 2026.

Thi tốt nghiệp THPT: Rèn kỹ năng đọc và hiểu đề

Thông tin về kết quả kỳ thi khảo sát lớp 12 trên địa bàn thành phố do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa tổ chức, nhà giáo Nguyễn Thị Nhiếp, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An cho biết, dù điểm trung bình của trường dẫn đầu toàn thành phố nhưng không thể chủ quan. Mỗi học sinh, đặc biệt là những em có kết quả chưa tốt cần tự đánh giá năng lực và xây dựng lộ trình học tập phù hợp.

Nhà giáo Nguyễn Thị Nhiếp, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An chia sẻ những thông tin quan trọng của kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học 2026 với phụ huynh lớp 12. Ảnh: Nam Du

Với đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An cho biết: Đề thi năm nay tiếp tục giữ ổn định cấu trúc theo định hướng đánh giá năng lực, bám sát chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nội dung chủ yếu tập trung ở lớp 12, tăng cường các câu hỏi vận dụng thực tế nhằm hạn chế học tủ, học vẹt.

Đáng chú ý, đề thi sẽ giảm dần các câu hỏi lý thuyết đơn thuần, tăng cường câu hỏi gắn với thực tiễn. Các câu hỏi trả lời ngắn có tính phân hóa cao, đòi hỏi thí sinh nắm chắc kiến thức cơ bản và biết vận dụng linh hoạt.

Từ thực tế này, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An khuyến nghị học sinh nên chủ động theo dõi các chương trình chính luận, nội dung giáo dục chính thống để mở rộng hiểu biết xã hội. Đồng thời, cần thường xuyên luyện đề theo cấu trúc mới, đặc biệt là các đề dài, có nhiều dữ liệu.

Một kỹ năng quan trọng được nhấn mạnh là đọc hiểu đề thi. Học sinh cần rèn luyện sự kiên nhẫn, biết xác định từ khóa, đọc câu hỏi trước khi đọc dữ kiện để tránh mất thời gian và hạn chế sai sót. Bên cạnh đó, việc giữ bình tĩnh, niềm tin vào năng lực bản thân cũng đóng vai trò quyết định.

Liên quan đến việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp THPT, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An nhắc lại quy định: Thí sinh có IELTS từ 4.0 trở lên được miễn thi tốt nghiệp môn ngoại ngữ. Tuy nhiên, nếu đã đăng ký dự thi môn này, kết quả thi sẽ được sử dụng để tính điểm xét tốt nghiệp.

“Ngay cả khi đủ điều kiện miễn thi, học sinh vẫn nên tham gia thi ngoại ngữ, đặc biệt với những em có định hướng du học bằng học bổng Chính phủ,” nhà giáo Nguyễn Thị Nhiếp khuyến nghị.

Ngoài ra, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An cũng lưu ý kỹ về công thức tính điểm xét tốt nghiệp, các mốc thời gian quan trọng như đăng ký dự thi, lịch thi… Trong bối cảnh có sự thay đổi khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, học sinh cần đặc biệt chú ý khi đăng ký thông tin.

Các yêu cầu quan trọng bao gồm: đăng ký đúng thời gian, đúng môn thi; điền chính xác mã trường, mã ngành, mã xã/phường; cung cấp số điện thoại và một địa chỉ email duy nhất để nhận thông tin. Đặc biệt, cần bảo mật tài khoản và mật khẩu đăng nhập hệ thống quản lý thi.

“Phụ huynh nên để học sinh tự đăng ký, cha mẹ chỉ đóng vai trò giám sát để tăng tính chủ động và trách nhiệm cho con,” nhà giáo Nguyễn Thị Nhiếp nhấn mạnh.

Trước kỳ thi, học sinh cần xác định rõ mục tiêu, xây dựng kế hoạch học tập cụ thể và giữ tâm lý ổn định. Trong những ngày thi, thí sinh không nên thức khuya, không đến muộn, mặc trang phục lịch sự, mang đầy đủ dụng cụ và tuyệt đối không mang các vật dụng bị cấm vào phòng thi. Phụ huynh cần đồng hành sát sao để chắc chắn không xảy ra tình trạng đáng tiếc liên quan việc vi phạm Quy chế thi.

“5 phải - 3 không” trong đăng ký xét tuyển đại học

Ở nội dung tuyển sinh đại học, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An đã nhấn mạnh những điểm mới trong quy chế năm 2026.

Theo đó, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển (không tính xét tuyển thẳng); xét học bạ dựa trên 6 học kỳ và có tăng trọng số điểm toán/ngữ văn; mỗi tổ hợp xét tuyển phải đạt từ 15 điểm trở lên; mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên; một số ngành đặc thù như Sư phạm, Công an có yêu cầu riêng về thứ tự nguyện vọng.

Phụ huynh lớp 12 lắng nghe tư vấn. Ảnh: Nam Du

Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An cũng dành thời gian phân tích kỹ về việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh. Theo đó, ngoài việc miễn thi tốt nghiệp môn ngoại ngữ, chứng chỉ này còn được dùng để quy đổi điểm trong tổ hợp xét tuyển hoặc cộng điểm khuyến khích.

Tuy mỗi trường có quy định riêng về cách quy đổi và cộng điểm, nhưng mức quy đổi điểm không vượt quá 1/3 tổng điểm tổ hợp; điểm khuyến khích tối đa là 1,5 điểm. Bên cạnh đó, phụ huynh cần nắm rõ các mốc thời gian như đăng ký thử nghiệm, đăng ký chính thức, điều chỉnh nguyện vọng, xác nhận nhập học… để tránh bỏ lỡ cơ hội.

Trước thực tế nhiều học sinh và phụ huynh còn lúng túng trong việc chọn ngành, chọn trường, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An khuyến nghị phụ huynh nên đồng hành cùng con thay vì áp đặt.

Một phương pháp được gợi ý là: Học sinh liệt kê các ngành và trường yêu thích, sau đó tìm hiểu phương thức tuyển sinh, điểm chuẩn trong ít nhất 2 năm gần nhất. Trên cơ sở đó, các em chia thành 3 nhóm nguyện vọng. Nhóm 1: ngành yêu thích nhất, có thể cao hơn năng lực hiện tại 1- 3 điểm; nhóm 2 là ngành phù hợp với năng lực; nhóm 3 là ngành dự phòng, có điểm chuẩn thấp hơn năng lực

“Việc sắp xếp thứ tự nguyện vọng cần dựa trên sở thích thực sự của học sinh. Chỉ bản thân các em mới hiểu rõ mình muốn gì, vì vậy phụ huynh hãy tôn trọng quyết định của con,” nhà giáo Nguyễn Thị Nhiếp chia sẻ.

Đặc biệt, nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh là “3 phải, 3 không”. Trong đó “3 phải” là: Phải đăng ký nguyện vọng theo đúng thứ tự yêu thích; phải chọn đúng ngành mình mong muốn và phải có ít nhất một nguyện vọng an toàn. Còn “3 không là: Không chọn ngành, trường theo trào lưu; không bỏ qua truyền thống nghề nghiệp gia đình và không thờ ơ với nhu cầu của thị trường lao động.

Tại phần trao đổi - giải đáp, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An một lần nữa nhấn mạnh: Thí sinh và phụ huynh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để cập nhật thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời. Đây là yếu tố then chốt giúp nâng cao khả năng trúng tuyển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao.