Nhà dưới 9m² sau giải tỏa rạch Xuyên Tâm ở TP.HCM được xử lý thế nào?

Sau các dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo kênh rạch, tình trạng các phần đất còn lại có diện tích rất nhỏ, hình thành nhà siêu mỏng, siêu méo luôn là bài toán đặt ra với cơ quan quản lý.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, những lô đất chỉ từ 3-7m² sau giải phóng mặt bằng vẫn có thể được xem xét xây dựng trong một số trường hợp, nhưng sẽ bị giới hạn về chiều cao, diện tích sử dụng, khó đáp ứng nhu cầu sinh hoạt.

Tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 23/7, ông Trần Hữu Tín, Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng công trình xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết các lô đất dự kiến xây dựng loại hình nhà ở liền kề phải có diện tích tối thiểu 36m², chiều rộng mặt tiền tại vị trí tiếp giáp lộ giới và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng không nhỏ hơn 3m.

Ông Trần Hữu Tín, Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng công trình xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM thông tin tại buổi họp báo.

Đối với các lô đất không đáp ứng điều kiện trên, việc xây dựng, cải tạo được xem xét theo từng trường hợp.

Cụ thể, nếu lô đất có chiều rộng mặt tiền hoặc chiều sâu so với chỉ giới xây dựng nhỏ hơn 3m thì chỉ được cải tạo, sửa chữa theo quy mô hiện trạng hoặc xây dựng mới với chiều cao tối đa tại chỉ giới xây dựng 7m, chiều cao tại đỉnh mái không quá 9m.

Trường hợp lô đất có diện tích nhỏ hơn 15m² nhưng chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng từ 3m trở lên thì được cải tạo, sửa chữa theo hiện trạng hoặc xây dựng mới với chiều cao tại đỉnh mái không quá 7m.

Theo ông Tín, với các lô đất có diện tích rất nhỏ từ 3-7m² sau giải phóng mặt bằng, tùy thuộc vào chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng, vẫn có thể được xem xét xây dựng. Tuy nhiên, do diện tích hạn chế, công trình sẽ khó đáp ứng đầy đủ công năng sử dụng, dễ phát sinh tình trạng nhà siêu mỏng.

Để hạn chế tình trạng này sau các dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo kênh rạch, đại diện Sở Xây dựng cho rằng chính quyền địa phương cần trao đổi, thỏa thuận với người dân để đền bù đối với phần diện tích còn lại hoặc khuyến khích hợp thửa với các khu đất liền kề nhằm tạo thành lô đất đủ điều kiện xây dựng.

Rạch Xuyên Tâm là một trong những dự án chỉnh trang đô thị lớn của TP.HCM, ảnh hưởng đến nhiều khu vực dân cư dọc tuyến.

Liên quan dự án rạch Xuyên Tâm, UBND phường Gia Định ghi nhận 214 trường hợp có diện tích còn lại từ 9m² trở lên. Ngoài ra, 49 trường hợp có diện tích còn lại dưới 9m², trong đó 8 trường hợp hiện trạng là đất trống, không có công trình xây dựng; 41 trường hợp còn lại có nhà ở hoặc công trình hiện hữu, người dân vẫn đang sử dụng để ở.

UBND phường Gia Định cho biết, đối với những trường hợp diện tích còn lại nhỏ, pháp luật hiện hành chưa có quy định thu hồi bắt buộc nếu người dân không đồng thuận. Theo Khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai 2024, nếu người sử dụng đất đồng ý, cơ quan có thẩm quyền có thể thu hồi phần diện tích còn lại và thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định.

Đối với 8 trường hợp đất trống có diện tích nhỏ, UBND phường Gia Định không giải quyết sửa chữa, cải tạo hoặc xây dựng mới mà vận động người dân chuyển sang phương án thu hồi toàn phần để được xem xét bố trí tái định cư. Tuy nhiên, nhiều người dân chưa đồng thuận bàn giao toàn bộ diện tích, đề nghị được gia cố để giữ lại công trình nằm ngoài ranh giải phóng mặt bằng.

Đối với 41 trường hợp còn nhà ở hiện hữu dưới 9m², UBND phường Gia Định cho biết các công trình này được tồn tại theo hiện trạng; địa phương chỉ xem xét giải quyết nhu cầu sửa chữa, cải tạo nhằm bảo đảm an toàn và điều kiện sinh hoạt tối thiểu, không xem xét xây dựng mới làm tăng diện tích, quy mô công trình.