Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

Tôi cứ băn khoăn khi đặt đầu đề (tít bài) cho bài viết này là Nhà giáo và Nhà báo bởi có thể nghe thoáng qua, bạn đọc nào đó sẽ cho rằng tác giả đang “té nước theo mưa” giữa những ngày cả nước sôi nổi các hoạt động kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20.11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24.11). Nhưng ngẫm ngợi kỹ, tôi vẫn theo đuổi chủ đề nêu trên vì muốn thông qua cặp “phạm trù” này để đề cập mối liên hệ khăng khít giữa hai chủ thể mà xã hội quan tâm.

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

Trước hết, nhà giáo cũng như nhà báo đều là sản phẩm của một nền văn hóa. “Nhà giáo” là những lớp người cụ thể, đã và đang trực tiếp tham gia xây dựng nền giáo dục có truyền thống hàng ngàn năm của dân tộc ta, một bộ phận quan trọng cấu thành nền văn hóa - giáo dục Việt Nam.

Còn “nhà báo” là sản phẩm của nền văn hóa - giáo dục, bước đầu từng được nhận tri thức từ các “nhà giáo”, rồi qua sự trui rèn trong thực tiễn, với ý thức ham học hỏi và hiểu biết, ý chí vượt lên khó khăn, tinh thần yêu đời và say nghề, năng động và sáng tạo nên đã có nhiều nhà báo vừa có tài, vừa có đức. Sự trưởng thành ấy không thể tách rời vai trò truyền đạt kiến thức về các lĩnh vực của các thầy giáo, cô giáo cụ thể, mà cho đến nay, có không ít nhà báo vẫn bền bỉ theo đuổi chương trình đào tạo sau đại học ở các học viện, các khoa báo chí... trong hệ thống giáo dục hiện hành. Các cụ ta từng nhắc nhở: “Không thầy đố mày làm nên”.

Trân trọng tri ân các thầy giáo, cô giáo, mỗi chúng ta càng thấm thía trách nhiệm cao cả của người cầm bút. Nếu với nhà giáo, Bác Hồ dạy rằng: “Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế văn hóa. Trong việc đào tạo cán bộ, giáo dục là bước đầu. Tuy không có gì đột xuất, nhưng rất vẻ vang. Không có tượng đồng bia đá, không có gì là oanh liệt, nhưng làm tròn nhiệm vụ là anh hùng, anh hùng tập thể”. Còn với nhà báo, Bác căn dặn: “Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính trừ tà, mà anh em văn hóa và trí thức phải làm cũng như là chiến sĩ anh dũng trong công cuộc kháng chiến để tranh lại quyền thống nhất và độc lập cho Tổ quốc”. Đã từng là một nhà báo trước khi trở thành nhà cách mạng chuyên nghiệp, Bác Hồ thân tình chỉ bảo mục đích viết một bài báo: “Viết để nêu những cái hay, cái tốt của dân ta, của bộ đội ta, của bạn ta. Đồng thời để phê bình những khuyết điểm của chúng ta, của cán bộ, của nhân dân, của bộ đội. Không nên chỉ viết cái tốt mà giấu cái xấu. Nhưng phê bình phải đúng đắn. Nêu cái hay, cái tốt thì phải có chừng mực, chớ phóng đại. Có thế nào nói thế ấy”.

Chúng ta tự hào khi đông đảo các nhà báo đã cố gắng thực hiện tốt phương châm biểu dương kết hợp phê phán với tư tưởng lấy xây là chính, chống để xây tốt hơn. Đảng ta, nhân dân ta trân trọng đánh giá cao những điển hình tiên tiến do báo chí phát hiện và tuyên truyền lan tỏa thành các phong trào lôi cuốn toàn xã hội, như “Sóng Duyên Hải”, “Gió Đại Phong, cờ Ba Nhất”; “Tiếng trống Bắc Lý”; “Khoán sản phẩm đến người lao động trong nông nghiệp”; “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”... Các phong trào đó có hiệu ứng xã hội tích cực, góp sức xây dựng “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, tạo nền tảng để dân tộc ta vững bước vào kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, thật đáng tiếc, có một số ít nhà báo chỉ chuyên đi moi móc cái xấu, cái tiêu cực với mưu toan nhận về ngày càng nhiều lợi ích vật chất cho riêng mình khi họ quyết định “cho đăng” hoặc “gỡ bài”... Vậy là, “con sâu làm rầu nồi canh”, một bài báo có thể nâng một người lên anh hùng; mặt khác có thể vùi dập cả một sự nghiệp của họ, khiến xã hội cũng như giới báo chí bất bình. Trước thực trạng đó, Hội Nhà báo Việt Nam đã nhiều lần bổ sung “Quy chế đạo đức nghề nghiệp”, và ba năm gần đây xây dựng Bộ tiêu chí, gồm 6 tiêu chí về cá nhân, 6 tiêu chí về cơ quan báo chí văn hóa.

Trong hành trình đi tới mục tiêu cao đẹp của dân tộc ta, nhà giáo cùng nhà báo vui mừng và tự hào khi thực hành tốt phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”... Nhờ vậy, chúng ta đã và đang thật sự biến văn hóa là nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh của xã hội. Chính vì vậy, sức mạnh của “2 nhà” giúp chúng ta có cơ sở xây niềm tin, hướng tới tương lai, bởi nhà giáo, nhà báo cùng chung một con đường phấn đấu, cùng nuôi một khát vọng đi tới, đó là xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

PGS.TS NGUYỄN HỒNG VINH

Nguồn Văn hóa: https://baovanhoa.vn/nha-giao-nha-bao-chung-con-duong-chung-khat-vong.html