Nhà vườn ở Quảng Ngãi kiếm tiền triệu nhờ bán thứ tưởng bỏ đi

Những ngày này, tại các điểm thu mua mo cau ở xã Thiện Tín, cảnh người dân chở từng bao mo cau khô đến bán diễn ra khá nhộn nhịp. Từ sáng sớm, nhiều người đã tranh thủ gom mo cau trong vườn rồi mang đi phơi để kịp giao cho thương lái.

Mo cau bỏ đi nay thành “lộc trời” của nhà vườn

Ngồi tháo từng bó mo cau vừa chở tới điểm tập kết, bà Trịnh Thị Xí (67 tuổi, trú xã Thiện Tín) cho biết trước đây loại này gần như không ai ngó ngàng tới. “Hồi trước mo cau rụng xuống là gom lại đốt bỏ chứ chẳng ai nghĩ bán được tiền. Giờ có người thu mua nên bà con ai cũng tranh thủ nhặt”, bà Xí nói.

Người dân đem mo cau tới điểm thu mua.

Theo bà Xí, công việc khá nhẹ nhàng nên người lớn tuổi cũng có thể làm được. Sau khi nhặt mo cau trong vườn, bà lựa những mo còn nguyên, không bị mục hay ẩm rồi cắt bỏ phần lá, đem phơi khô trước khi bán.

“Mỗi tuần tôi cũng có thêm vài trăm nghìn đồng. Với người già ở quê, có thêm khoản đó để chi tiêu là quý lắm”, bà Xí cười nói.

Người dân có thêm thu nhập từ mo cau bỏ đi.

Không riêng bà Xí, nhiều lao động nông thôn tại các vùng trồng cau ở Quảng Ngãi cũng tranh thủ thời gian rảnh để thu gom mo cau bán kiếm thêm thu nhập. Hiện mỗi mo cau được thu mua khoảng 1.000 đồng.

Theo tính toán của người dân, với khoảng 1 ha cau, mỗi năm có thể thu được hàng nghìn mo cau đạt tiêu chuẩn để bán. Nhờ vậy, ngoài nguồn thu từ quả cau, nhiều hộ còn có thêm khoảng 6 - 7 triệu đồng mỗi năm từ phần phế phẩm trước đây bị bỏ đi. Không chỉ giúp người dân tăng thu nhập, việc tận dụng mo cau còn hạn chế tình trạng đốt bỏ phụ phẩm gây khói bụi ở nhiều vùng quê.

Mỗi mo cau hiện được thu mua khoảng 1.000 đồng.

Từ phế phẩm nông nghiệp thành sản phẩm xuất khẩu

Người tạo đầu ra cho mo cau ở Quảng Ngãi là anh Nguyễn Văn Tuyến (43 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Mega Eco ở xã Nghĩa Hành. Anh Tuyến cho biết ý tưởng làm chén, dĩa từ mo cau xuất phát sau khi anh tìm hiểu các sản phẩm sinh học thay thế nhựa dùng một lần tại nước ngoài. Nhận thấy địa phương có vùng nguyên liệu lớn, anh quyết định đầu tư thử nghiệm sản xuất.

Người tạo đầu ra cho mo cau ở Quảng Ngãi là anh Nguyễn Văn Tuyến (43 tuổi).

Năm 2020, anh nhập máy móc từ Ấn Độ về, thuê một số lao động địa phương để bắt đầu vận hành. Tuy nhiên, giai đoạn đầu gặp rất nhiều khó khăn. “Lúc đó đi vận động người dân gom mo cau rất cực vì ai cũng nghĩ thứ này trước giờ vứt đi thì làm gì bán được”, anh Tuyến nhớ lại.

Mo cau sau khi thu mua được mang về xưởng chà rửa sạch sẽ qua nhiều công đoạn khác nhau để ra thành phẩm.

Không chỉ thiếu nguyên liệu, đầu ra sản phẩm cũng khá chật vật do thị trường trong nước còn xa lạ với chén, dĩa làm từ mo cau. “Có thời điểm mang sản phẩm đi giới thiệu nhiều nơi nhưng rất ít người quan tâm. Gần như năm đầu tiên không bán được bao nhiêu”, anh Tuyến kể.

Dù vậy, anh vẫn kiên trì theo đuổi mô hình bởi tin rằng xu hướng tiêu dùng xanh sẽ phát triển mạnh trong tương lai.

Sản phẩm tiếp tục được cắt gọt, khử khuẩn và đóng gói trước khi đưa ra thị trường

Theo quy trình sản xuất, mo cau sau khi thu gom được làm sạch, ngâm mềm rồi đưa vào máy ép nhiệt khoảng 40 giây để tạo hình. Sau đó, sản phẩm tiếp tục được cắt gọt, khử khuẩn và đóng gói trước khi đưa ra thị trường.

Nhờ đặc tính thân thiện môi trường và có thể phân hủy tự nhiên, các sản phẩm từ mo cau dần được thị trường đón nhận. Hiện doanh nghiệp của anh Tuyến sản xuất hơn 30 dòng sản phẩm như chén, dĩa, khay đựng thực phẩm.

Các sản phẩm chén, dĩa từ mo cau.

Ngoài thị trường trong nước, sản phẩm hiện đã xuất khẩu sang Mỹ, Hà Lan, Hàn Quốc và Canada. Nhiều hệ thống lớn như AEON hay hãng hàng không Vietjet Air cũng đã sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp.

Theo kế hoạch, riêng năm 2026, doanh nghiệp dự kiến đưa ra thị trường khoảng 4,5 triệu sản phẩm từ mo cau.

Hiện tại, các sản phẩm của công ty anh Tuyến đã xuất đi thị trường trên thế giới.

Sau hơn 6 năm phát triển, mô hình này hiện tạo việc làm ổn định cho khoảng 25 lao động địa phương, đồng thời giúp hàng trăm hộ dân có thêm nguồn thu nhập từ việc thu gom mo cau.

“Tiềm năng còn rất lớn. Công ty hiện mới chỉ sử dụng khoảng một phần ba lượng mo cau mà người dân có thể cung cấp”, anh Tuyến cho biết.