Nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn xúc động nhớ về nơi khởi nguồn 'lốc xoáy 307'

Nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn

Giữa không gian lặng gió của vùng quê Đại Điền, Vĩnh Long nơi những rặng dừa vẫn in bóng xuống dòng kênh xưa, nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn đứng lặng trước bia lưu niệm Tiểu đoàn 307. Không phải một chuyến đi bình thường, mà là hành trình trở về nguồn cội ký ức – nơi lịch sử từng cất lên những âm thanh dữ dội nhất của lòng yêu nước.

Dấu chân lịch sử giữa đời sống hôm nay

Tại căn cứ Giồng Luông – vùng đất từng ghi dấu buổi xuất quân lịch sử ngày 5-7-1948 – mỗi tấm bia, mỗi khoảng đất đều mang trong mình ký ức không thể phai mờ.

"Năm 2018, nơi đây được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh, trở thành địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Những tuyên truyền viên địa phương kể lại câu chuyện về Tiểu đoàn 307 bằng giọng kể mộc mạc mà thấm sâu. Lịch sử không còn là những dòng chữ khô cứng, mà là hình ảnh gần một ngàn chiến sĩ trẻ, nắm tay nhau thề dưới lá cờ sao vàng, sẵn sàng "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Đứng trước bia tưởng niệm, tôi không giấu được xúc động" – nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn kể.

Ông gọi đó là "khoảnh khắc lắng nghe lịch sử bằng trái tim", khi quá khứ và hiện tại giao nhau trong một không gian rất thật.

Văn nghệ sĩ TP HCM trong chuyến đi về thăm lại nơi xuất quân của Tiểu đoàn 307

Âm nhạc vọng về từ một thời lửa đạn

Trong khoảnh khắc tĩnh lặng ấy, giai điệu bài hát "Tiểu đoàn 307" như vang lên từ ký ức. Ca khúc do Nguyễn Bính viết lời, Nguyễn Hữu Trí phổ nhạc – một trong những biểu tượng âm nhạc cách mạng của Nam Bộ. "Buổi xuất quân tiểu đoàn năm ấy…" – câu hát quen thuộc đã là ký ức âm nhạc và là một bản hùng ca được viết bằng máu và niềm tin, nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn chia sẻ.

Đối với ông, mỗi lần nghe lại ca khúc này, ông luôn cảm nhận rõ khí thế "lốc xoáy 307" – một hình ảnh vừa dữ dội, vừa thiêng liêng. Đó là sức mạnh tinh thần của một đơn vị chủ lực đầu tiên của Chiến khu 8, được thành lập ngày 1-5-1948 tại Đồng Tháp Mười, rồi vượt sông Tiền về Bến Tre huấn luyện, trước khi xuất quân từ Giồng Luông.

Từ đây, Tiểu đoàn 307 liên tiếp lập nên những chiến công vang dội: Mộc Hóa, La Bang, Tháp Mười… trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù, đồng thời là niềm tự hào của nhân dân Nam Bộ.

Truyền thống được tiếp nối bằng hành động

Không dừng lại ở ký ức, tinh thần Tiểu đoàn 307 đang được tiếp nối trong đời sống hôm nay. Với khẩu hiệu "Tiên phong – Đồng thuận – Sáng tạo – Khát vọng", tuổi trẻ Đại Điền đang tham gia nhiều phong trào xây dựng quê hương, phát triển kinh tế – xã hội, giữ gìn an ninh – quốc phòng.

Ca khúc "Tiểu đoàn 307" đã từng được nhiều ca sĩ nổi tiếng thể hiện, trong đó có tiếng hát NSƯT Cao Minh

"Đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng: 162 liệt sĩ, 21 thương binh, 2 Anh hùng Lực lượng vũ trang, 19 Mẹ Việt Nam anh hùng… Những con số ấy không chỉ là thống kê, mà là chiều sâu lịch sử hun đúc nên bản lĩnh của một vùng đất" - nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn nhìn nhận.

Theo ông, điều đáng quý nhất của những chuyến về nguồn của văn nghệ sĩ TP HCM, không phải chỉ là quá khứ hào hùng, mà là cách thế hệ hôm nay tiếp nhận và chuyển hóa lịch sử thành động lực sống.

"Âm nhạc có thể làm sống lại ký ức, nhưng chính con người hôm nay mới là người viết tiếp lịch sử" - ông nói.

Từ ký ức đến khát vọng

Hành trình trở về Giồng Luông của nhạc sĩ đã khắc vào tâm trí ông niềm tự hào, đó là một chuyến đi tri ân và là cuộc đối thoại giữa nghệ thuật và lịch sử.

Ở đó, âm nhạc không đứng ngoài, mà trở thành nhịp cầu nối giữa những trang sử hào hùng với đời sống đương đại. Tiểu đoàn 307 – từ một đơn vị quân sự năm 1948 – đã vượt ra khỏi giới hạn lịch sử để trở thành biểu tượng văn hóa, biểu tượng tinh thần của Nam Bộ kháng chiến.

"Và tại Đại Điền hôm nay, khi đứng trước bia tưởng niệm, tôi cảm nhận rõ một điều: lịch sử chưa bao giờ khép lại, vẫn đang tiếp tục được viết bằng trách nhiệm, khát vọng của nghệ sĩ" – nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn nói.

Thanh Hiệp (Ảnh do nghệ sĩ cung cấp)