Khai hội Nữ tướng Lê Chân 2026 - Từ huyền tích An Biên, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống

Khắc ghi công lao Nữ tướng Lê Chân – biểu tượng lịch sử của vùng đất An Biên

Phát biểu tại lễ khai mạc lễ hội, ông Phạm Văn Tân, Chủ tịch UBND phường Lê Chân cho biết, theo sử sách và dân gian lưu truyền, Nữ tướng Lê Chân sinh ngày mùng 8 tháng 2, vào khoảng những năm 18–20 sau Công nguyên. Bà không chỉ nổi tiếng bởi nhan sắc mà còn bởi tài thao lược, võ nghệ tinh thông và ý chí quật cường trong bối cảnh đất nước bị đô hộ.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt mang chủ đề “Khúc khải hoàn Nữ tướng Lê Chân”

Mang trong mình nợ nước, thù nhà, bà đã cùng gia binh xuôi về miền cửa biển, lựa chọn vùng đất ven biển phía Đông – nơi có vị trí chiến lược – để lập ấp, chiêu dân, quai đê lấn biển, phát triển sản xuất và xây dựng lực lượng. Để ghi nhớ quê hương, bà đặt tên vùng đất mới là An Biên, tiền thân của khu vực Hải Phòng ngày nay.

Lãnh đạo thành phố dâng hương tại buổi Lễ

Mùa xuân năm 40, hưởng ứng cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng chống quân Đông Hán, bà đưa quân gia nhập và lập nhiều chiến công hiển hách. Với tài năng và đóng góp lớn, bà được phong là Thánh Chân Công chúa, giữ chức Trấn Đông Đại tướng quân, thống lĩnh vùng duyên hải, bảo vệ bờ cõi.

Lễ rước bộ với sự tham gia của các đoàn rước trong trang phục cổ, mang đậm dấu ấn lịch sử

Khi giặc quay trở lại xâm lược, bà tiếp tục dốc sức chiến đấu. Trong thế trận không cân sức, bà đã anh dũng tuẫn tiết tại núi Giát Dâu, giữ trọn khí tiết trung trinh. Công lao và khí phách của bà đã trở thành biểu tượng thiêng liêng, được nhân dân tôn thờ là Thành hoàng, Thánh Mẫu, gắn liền với hồn thiêng sông núi Bạch Đằng.

Phát huy truyền thống lịch sử ấy, ngày nay phường Lê Chân không ngừng đổi mới, xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời chú trọng bảo tồn các di tích như đình An Biên, đền Nghè và gìn giữ giá trị của lễ hội truyền thống – di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Không gian lễ hội trang trọng, đậm sắc màu văn hóa dân gian

Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ 25.3 đến 27.3 (tức từ mùng 7 đến mùng 9 tháng 2 năm Bính Ngọ), với chuỗi hoạt động phong phú, đậm đà bản sắc văn hóa dân gian.

Nhiều trò chơi dân gian được tái hiện trong khuôn khổ Lễ hội

Ngay từ ngày đầu (25/3), không khí lễ hội đã rộn ràng với các nghi lễ truyền thống như cáo yết, dâng hương tại đền Nghè, đình An Biên và tượng đài Nữ tướng Lê Chân. Song song với đó là hàng loạt hoạt động văn hóa cộng đồng như khai mạc chợ quê, trưng bày sách và sản phẩm OCOP, hội thi “Vũ điệu Khát vọng xanh”, triển lãm, các trò chơi dân gian, cờ người… tạo nên không gian sinh hoạt văn hóa đa chiều, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Nghi lễ tế Nữ tướng Lê Chân tại đình An Biên

Đáng chú ý, hoạt động thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt tại đình An Biên tiếp tục là điểm nhấn, góp phần tôn vinh di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh. Cùng với đó, hội thi hoa thủy tiên và các chương trình văn nghệ tại quảng trường tượng đài đã mang đến sắc màu tươi mới, kết nối truyền thống với đời sống hiện đại.

Ngày chính hội (26/3) diễn ra các nghi lễ quan trọng như tế nữ quan tại đền Nghè và đình An Biên, hoạt động thể dục dưỡng sinh cùng đông đảo người dân tham gia, tạo nên hình ảnh cộng đồng khỏe mạnh, gắn kết. Đặc biệt, lễ rước bộ tại khu vực quảng trường tượng đài Nữ tướng Lê Chân được tổ chức trang nghiêm, tái hiện không gian văn hóa truyền thống với sự tham gia của các đoàn rước trong trang phục cổ, mang đậm dấu ấn lịch sử.

Lễ hội sẽ khép lại vào ngày 27/3 là các nghi lễ dâng hương, tế lễ tại các di tích, lễ tạ tại đền Nghè và chương trình văn hóa “Canh hát cửa đình” tại đình An Biên – một hoạt động giàu tính nghệ thuật, góp phần bảo tồn các loại hình diễn xướng dân gian truyền thống.

Lễ hội Nữ tướng Lê Chân không chỉ là dịp tưởng nhớ một bậc anh hùng dân tộc mà còn là không gian hội tụ của lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng. Qua từng nghi lễ, từng làn điệu dân gian, những giá trị truyền thống tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa, trở thành nguồn lực tinh thần quan trọng trong đời sống đương đại.

Hải Anh