Nhận diện cơ hội, thách thức trong đầu tư công nghiệp tại Bắc bộ

Ngày 15-4, tại Hải Phòng, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức Diễn đàn: “Xu hướng đầu tư công nghiệp Bắc bộ - Cơ hội và thách thức 2026”.

Ngành sản xuất chuyển dịch tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, trong những năm gần đây, công nghiệp sản xuất tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, cả về tăng trưởng, xuất khẩu và thu hút đầu tư.

Năm 2025, toàn ngành công nghiệp đóng góp khoảng 31,6% GDP, trong đó riêng khu vực chế biến – chế tạo chiếm 24,4% GDP, khẳng định vai trò trung tâm của sản xuất trong cấu trúc kinh tế quốc gia. Đà phục hồi được thể hiện rõ qua chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP).

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: ĐX

Năm 2025, IIP tăng khoảng 10,1% so với năm trước; trong đó ngành chế biến – chế tạo tăng tới 11,1%, cho thấy xu hướng mở rộng mạnh mẽ của các lĩnh vực sản xuất có giá trị gia tăng cao. Sản xuất – chế biến tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhất của dòng vốn FDI.

“Trên cơ sở đà tăng trưởng 2024–2025, năm 2026 được dự báo tiếp tục là năm tăng trưởng tích cực của ngành sản xuất, với mức tăng IIP ước đạt 7–9%. Dù tốc độ có thể chậm lại do quy mô nền sản xuất đã lớn hơn, xu hướng chủ đạo sẽ là chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu”, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng cho biết.

Thiếu liên kết trong chiến lược phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư

Đối với vùng Bắc Bộ, đây là vùng đất đầy tiềm năng, trong đó, Hải Phòng được coi là đất lành liên tục đón các tập đoàn đa quốc gia – các đại bàng lớn về làm tổ. TP Hải Phòng hiện đứng trong Top đầu những địa phương thu hút FDI lớn nhất cả nước với 1.000 dự án FDI đến từ 40 quốc gia, vùng lãnh thổ, số vốn FDI lũy kế đạt 33,8 tỷ USD. Tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp (KCN), KKT trên địa bàn thành phố đạt hơn 70%.

Tuy nhiên, vùng Bắc Bộ hiện nay đang gặp nhiều khó khăn để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, đặc biệt trong việc phát triển đầu tư công nghiệp.

“Việc thiếu liên kết trong chiến lược phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư là vấn đề cấp bách, cần được tháo gỡ. Đồng thời, các địa phương trong vùng cần đổi mới tư duy về phát triển công nghiệp trong bối cảnh mới

Cấu trúc lại đầu tư công nghiệp trong vùng theo hướng phát triển các ngành công nghiệp chủ lực, mũi nhọn dựa trên hàm lượng khoa học - công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển… để đổi mới mô hình tăng trưởng là yêu cầu cấp thiết đối với vùng Bắc Bộ hiện nay”, Ông Phòng nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, để phát triển bền vững trong việc đầu tư công nghiệp, vùng cần kiến tạo hệ sinh thái hiệu quả cho việc chuyển đổi và phát triển các ngành hiện hữu theo cách tiếp cận hiệu quả, đổi mới sáng tạo gắn với yếu tố công nghệ thông tin và truyền thông. Từng bước cấu trúc lại các khu công nghiệp, nhất là các khu công nghiệp có vị trí gần trung tâm các thành phố trong vùng theo hướng khu công nghiệp sinh thái.

Đây là mô hình thích hợp dài hạn và bền vững cho giai đoạn hậu công nghiệp của các khu chế xuất - KCN của vùng; đồng thời, sẽ định hướng dài hạn theo mô hình khu công nghiệp sinh thái với các biến thể kết hợp liên quan đô thị, thương mại, dịch vụ.

Ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: ĐX

Nói về đầu tư công nghiệp tại Hải Phòng, ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng cho rằng, trong giai đoạn mới đòi hỏi ít nhất 3 chuyển dịch rất quan trọng. Thứ nhất, chuyển từ tư duy thu hút đầu tư bằng mọi giá sang thu hút có chọn lọc, có chiều sâu và có giá trị lan tỏa. Thứ hai, chuyển từ mục tiêu tăng số lượng dự án sang mục tiêu nâng cấp chất lượng hệ sinh thái. Thứ ba, có giải pháp nâng tầm năng lực tổ chức chuỗi cung ứng một cách đồng bộ, hiệu quả và đáng tin cậy.

Nhận diện rào cản, thúc đẩy liên kết và phát triển bền vững

Tại diễn đàn, cũng đã diễn ra hai phiên thảo luận, nhận được nhiều ý kiến. Phiên thứ 1 có chủ đề cơ hội bứt phá thu hút FDI chất lượng cao, các chuyên gia đã tập trung giải quyết bài toán về thể chế, hạ tầng và nhân lực. Phiên thứ 2 đi sâu chủ đề “Chuyển đổi số sang sản xuất thông minh và bền vững: Mô hình thực tiễn và bài học cho doanh nghiệp”.

Phiên thảo luận tại diễn đàn với nhiều ý kiến từ các nhà đầu tư, doanh nghiệp. Ảnh: ĐX

Ông Seck Yee Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam cho biết, khu vực phía Bắc hiện nay đang thu hút mạnh các nhà đầu tư với hạ tầng phát triển nhanh chóng.

Trong bối cảnh hiện nay khi những bất ổn địa chính trị, thuế quan biến động, chiến tranh thương mại, giá dầu thay đổi... thì điều quan trọng nhất đối với các nhà đầu tư là xem xét liệu một địa điểm cụ thể, một quốc gia nào mang lại sự ổn định về chính trị, xã hội và kinh tế.

Ông Seck Yee Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: ĐX

Ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Gemadept, Chủ tịch Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ Hàng hải Việt Nam nhận định, cuộc chơi trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã thay đổi căn bản.

Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh nằm ở quy mô tài sản và hệ thống cảng, thì nay yếu tố quyết định lại là năng lực vận hành thông minh, khả năng quản trị dữ liệu và mức độ tích hợp trong toàn hệ sinh thái dịch vụ. Công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp logistics làm tốt hơn những việc quen thuộc, mà còn mở ra những năng lực hoàn toàn mới, từ tối ưu hóa chi phí, rút ngắn thời gian đến minh bạch hóa từng mắt xích trong chuỗi…