Nhật Bản cân nhắc giới hạn độ tuổi trên mạng xã hội khi xu hướng siết chặt lan rộng toàn cầu
Nhật Bản đang xem xét áp đặt các hạn chế dựa trên độ tuổi đối với mạng xã hội, tham gia vào xu hướng toàn cầu nhằm kiểm soát rủi ro đối với người dùng trẻ.
Theo Bloomberg, chính phủ đang cân nhắc yêu cầu các nền tảng mạng xã hội áp dụng bộ lọc theo độ tuổi theo mặc định, theo tài liệu được công bố hôm thứ Tư bởi một hội đồng thuộc Bộ Truyền thông.
Các ngưỡng độ tuổi cụ thể chưa được thảo luận, với một số chuyên gia cho rằng việc áp dụng giới hạn độ tuổi đồng nhất có thể không phải là cách tiếp cận tốt nhất do sự khác biệt về rủi ro giữa các nền tảng.
Hội đồng dự kiến sẽ đưa ra báo cáo vào mùa hè này, có thể dẫn đến sửa đổi pháp lý hoặc ban hành các hướng dẫn mới vào cuối năm nay. Trong khi luật hiện hành của Nhật Bản đã khuyến nghị các nhà mạng di động và nhà cung cấp internet bật bộ lọc cho người chưa thành niên, việc này không bắt buộc nếu phụ huynh lựa chọn không áp dụng.

Ảnh: Bloomberg
Động thái của Nhật Bản sẽ theo sau các bước đi ở những nơi khác nhằm bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường trực tuyến. Australia vào tháng 12 đã cấm 4,7 triệu tài khoản của người dùng trẻ, trong khi các quốc gia như Anh, Hy Lạp và Indonesia cũng đang theo đuổi các biện pháp tương tự.
Tại Mỹ, một tòa án ở California vào tháng 3 đã yêu cầu Meta Platforms Inc. và Alphabet Inc. phải trả tổng cộng 6 triệu USD sau khi phán quyết rằng các nền tảng của họ được thiết kế có chủ đích để gây nghiện, một kết luận được xem là bước tiến hướng tới việc giám sát chặt chẽ hơn.
Áp lực đối với các công ty mạng xã hội ngày càng gia tăng liên quan đến các tính năng thiết kế gây nghiện và nội dung độc hại, mà các nhà phê bình cho rằng có thể làm tổn hại đến sự phát triển nhận thức và sức khỏe tinh thần của trẻ em. Tại Nhật Bản, thanh thiếu niên dành gần 70 phút mỗi ngày cho mạng xã hội vào các ngày trong tuần, gần gấp đôi mức trung bình toàn quốc, theo một khảo sát của bộ.
Một số nhà tâm lý học cũng liên hệ việc sử dụng mạng xã hội với các rủi ro sức khỏe tâm thần như bắt nạt qua mạng, rối loạn hình ảnh cơ thể, rối loạn ăn uống và tự tử. Hơn 27.000 trường hợp phỉ báng, lạm dụng hoặc các trải nghiệm tiêu cực khác qua máy tính và điện thoại di động đã được báo cáo trong năm 2024, tăng đều trong những năm gần đây, theo báo cáo của Bộ Giáo dục.
Tuy vậy, việc triển khai lệnh cấm tại Australia cho thấy kết quả trái chiều. Một số phụ huynh ghi nhận hành vi của trẻ được cải thiện, trong khi những người khác cho biết trẻ vẫn lách quy định hoặc chuyển sang các ứng dụng khác. Trẻ em vẫn có thể xem nội dung trên các nền tảng không yêu cầu đăng nhập, ngay cả khi không thể đăng bài, bình luận hoặc gửi tin nhắn.

Ảnh: Reuters
Rút kinh nghiệm từ những thách thức tại Australia, cuộc thảo luận hôm thứ Tư cũng đề cập đến các vấn đề triển khai thực tế. Một số chuyên gia đề xuất sử dụng dữ liệu thuê bao của nhà mạng để xác minh độ tuổi người dùng, trong khi những người khác cảnh báo về rủi ro liên quan đến quyền riêng tư. Các bên tham gia cũng đặt câu hỏi về hiệu quả của việc lọc nếu người dùng có thể khai sai độ tuổi để vượt qua kiểm tra.
Đề xuất của hội đồng chính phủ Nhật Bản cũng kêu gọi xây dựng một hệ thống xếp hạng để đánh giá các nền tảng dựa trên các biện pháp bảo vệ như bộ lọc nội dung, giới hạn thời gian và hạn chế quảng cáo, giúp người dùng dễ dàng so sánh mức độ rủi ro.
LINE và YouTube vẫn nằm trong số các nền tảng được thanh thiếu niên Nhật Bản sử dụng nhiều nhất, theo báo cáo của bộ năm 2024. Instagram đã tăng trưởng nhanh chóng trong những năm gần đây, đạt mức tiếp cận 75% thanh thiếu niên vào năm 2024, tăng từ 25% một thập kỷ trước.











