Nhật Bản chính thức nới lỏng quy định xuất khẩu vũ khí để thúc đẩy hợp tác quốc phòng

Chính phủ Nhật Bản vừa sửa đổi các hạn chế xuất khẩu trang thiết bị quân sự, cho phép bán tàu chiến và khí tài sát thương cho các quốc gia đối tác chiến lược.

Ngày 21-4, Chính phủ Nhật Bản đã công bố sửa đổi các quy định về xuất khẩu trang thiết bị quốc phòng, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong chính sách an ninh. Động thái này nhằm gỡ bỏ các rào cản cuối cùng đối với nhiều thương vụ mua bán vũ khí lớn, bao gồm tàu chiến và máy bay không người lái (UAV) chiến đấu, trong bối cảnh Tokyo nỗ lực tăng cường năng lực ngành công nghiệp quốc phòng nội địa.

Chiến lược tăng cường hợp tác an ninh quốc tế

Thủ tướng Takaichi Sanae nhấn mạnh rằng trong bối cảnh hiện nay, không quốc gia nào có thể tự bảo đảm hòa bình và an ninh một mình. Việc thiết lập các đối tác hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực trang thiết bị quốc phòng là điều thiết yếu. Quyết định này diễn ra sau một thời gian dài Nhật Bản duy trì lệnh cấm xuất khẩu vũ khí dựa trên Hiến pháp hòa bình thời hậu Thế chiến II.

Trước đây, việc xuất khẩu chỉ giới hạn trong 5 lĩnh vực cụ thể: cứu hộ, vận chuyển, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi. Với những thay đổi mới, Nhật Bản sẽ phân loại trang thiết bị quốc phòng thành hai nhóm rõ rệt: "vũ khí" và "phi vũ khí", dựa trên khả năng gây sát thương hoặc mức độ tàn phá của chúng.

Tàu chiến JS Yahagi của Nhật Bản, một tàu khu trục tàng hình lớp Mogami thuộc Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản, neo đậu tại TP Darwin - Úc hồi tháng 6-2025. Ảnh: AP

Tàu chiến JS Yahagi của Nhật Bản, một tàu khu trục tàng hình lớp Mogami thuộc Lực lượng Phòng vệ Hàng hải Nhật Bản, neo đậu tại TP Darwin - Úc hồi tháng 6-2025. Ảnh: AP

Điều kiện xuất khẩu và vai trò của Hội đồng An ninh quốc gia

Đối với các mặt hàng thuộc nhóm "phi vũ khí", chẳng hạn như hệ thống radar cảnh báo và kiểm soát, quy định xuất khẩu sẽ không bị hạn chế. Tuy nhiên, các loại vũ khí sát thương như tàu khu trục và tên lửa chỉ được phép xuất khẩu sang các quốc gia đã ký kết thỏa thuận bảo vệ thông tin mật về công nghệ quốc phòng với Nhật Bản.

Hiện tại, Nhật Bản đã ký kết thỏa thuận này với 17 quốc gia đối tác, bao gồm cả Mỹ và Anh. Quy trình phê duyệt sẽ được thực hiện như sau:

Thẩm quyền: Hội đồng An ninh quốc gia (NSC) sẽ trực tiếp xem xét và quyết định từng thương vụ xuất khẩu cụ thể.
Kiểm soát: Các quy định mới vẫn nghiêm cấm xuất khẩu vũ khí sang các quốc gia đang có xung đột vũ trang trực tiếp.
Ngoại lệ: Cho phép các trường hợp đặc biệt liên quan đến nhu cầu an ninh của Nhật Bản hoặc hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Minh bạch và thông tin quốc hội

Để đảm bảo tính minh bạch, Chính phủ Nhật Bản cam kết sẽ thông báo cho Quốc hội về các thương vụ xuất khẩu vũ khí ngay sau khi được phê duyệt. Việc nới lỏng này không chỉ giúp Nhật Bản mở rộng thị trường cho ngành công nghiệp quốc phòng mà còn củng cố vị thế của quốc gia này trong cấu trúc an ninh khu vực và toàn cầu.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/nhat-ban-chinh-thuc-noi-long-quy-dinh-xuat-khau-vu-khi-de-thuc-day-hop-tac-quoc-phong-437669.html