Nhiệm kỳ mới của ngành giáo dục là đổi mới và trách nhiệm
Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn tin tưởng, với những trải nghiệm, bản lĩnh và sự chuẩn bị từ nhiệm kì vừa qua, toàn ngành Giáo dục sẽ bước vào năm 2026 và nhiệm kỳ mới với tinh thần đổi mới, trách nhiệm và quyết tâm cao hơn, hướng tới những kết quả phát triển bền vững và thực chất.
Đây là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, nhiệm kỳ 2021 - 2025; định hướng công tác nhiệm kỳ 2026 - 2030 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
Chưa bao giờ vị thế của ngành Giáo dục được quan tâm và định vị rõ nét như hiện nay
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, nhiệm kỳ 2021-2025 là “nhiệm kỳ của sự thay đổi”, với tốc độ nhanh, quy mô lớn, chiều sâu rộng và tác động sâu sắc đến toàn ngành. Xét trên tổng thể, với quy mô toàn ngành, những chuyển động của nhiệm kỳ vừa qua là tích cực, tạo ra nhiều giá trị và mở ra những định hướng tốt đẹp cho tương lai.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, nhiệm kỳ 2021 - 2025; định hướng công tác nhiệm kì 2026 - 2030 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.
Nhìn lại 5 năm qua, Bộ trưởng cho rằng ngành Giáo dục đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức lớn, từ tác động của đại dịch Covid-19, yêu cầu điều chỉnh, tái cấu trúc, đến sự thay đổi về tư duy, phương thức quản lí và tổ chức thực hiện. Dù vậy, đây là giai đoạn có nhiều điều chỉnh mang tính kiến tạo, giúp xác lập thêm các nền tảng, điều kiện, thế và lực mới cho nhiệm kỳ tiếp theo - nhiệm kỳ được kỳ vọng là giai đoạn triển khai, thực thi và gặt hái kết quả.
Bộ trưởng nhấn mạnh, chưa bao giờ vị thế của ngành Giáo dục được quan tâm và định vị rõ nét như hiện nay. Ngành nhận được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân, được đặt vào vị trí có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự phát triển quốc gia.
Trong suốt nhiệm kỳ, tinh thần đồng lòng, đồng sức của toàn ngành được thể hiện rõ nét khi các cơ sở giáo dục, từ mầm non, phổ thông đến đại học, các sở giáo dục và đào tạo cùng hướng tới mục tiêu đổi mới.
Bước sang nhiệm kỳ mới, Bộ trưởng lưu ý những thách thức phía trước là thách thức của phát triển, của kỳ vọng và trách nhiệm lớn hơn. Theo đó, ngành Giáo dục cần đặc biệt chú trọng ba vấn đề then chốt.
Trước hết, phải nhận diện rõ vận hội phát triển đang có, không để lỡ thời cơ, không lỡ nhịp và không phụ sự kì vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Thứ hai, cần phát huy tối đa lợi thế của thể chế mới được thiết lập, coi thể chế là nguồn lực cạnh tranh quan trọng, sớm đưa các quy định của luật và các cơ chế, chính sách đặc thù vào cuộc sống.
Thứ ba, phải chuẩn bị tốt để hấp thụ và chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực đầu tư lớn cho giáo dục, biến nguồn lực thành động lực phát triển thực chất.
Bộ trưởng khẳng định, yếu tố nền tảng và mang tính quyết định đối với chất lượng và sự vận hành của toàn bộ nền giáo dục chính là đội ngũ nhà giáo.
Đặc biệt, Bộ trưởng khẳng định, yếu tố nền tảng và mang tính quyết định đối với chất lượng và sự vận hành của toàn bộ nền giáo dục chính là đội ngũ nhà giáo.
Việc ban hành Luật Nhà giáo và tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển đội ngũ thể hiện sự kiên định của ngành trong việc chăm lo cho “chủ thể” của giáo dục. Theo Bộ trưởng, ở đâu có nhà giáo giỏi, ở đó có chất lượng giáo dục tốt; đây là bài học lớn của nhiệm kì và cũng là định hướng xuyên suốt cho giai đoạn tới.
Từ ngày 1/1/2026, đồng loạt 4 luật trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo sẽ có hiệu lực, mang đến những thay đổi lớn cho mô hình các trường đại học và cao đẳng. Trong đó, hoạt động và vai trò của Hội đồng trường sẽ kết thúc; mô hình tổ chức và quản trị trong các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp sẽ có thay đổi. Bộ trưởng cho biết, Bộ đang nỗ lực hoàn thiện hướng dẫn để sớm có thể triển khai đồng bộ.
Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn tin tưởng, với những trải nghiệm, bản lĩnh và sự chuẩn bị từ nhiệm kì vừa qua, toàn ngành Giáo dục sẽ bước vào năm 2026 và nhiệm kỳ mới với tinh thần đổi mới, trách nhiệm và quyết tâm cao hơn, hướng tới những kết quả phát triển bền vững và thực chất.
Một nhiệm kỳ đầy dấu ấn
Một trong những dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ vừa qua của ngành giáo dục là công tác hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách. Riêng năm 2025, Bộ GD-ĐT trình và ban hành theo thẩm quyền tổng số 77 văn bản, trong đó trình các cấp có thẩm quyền ban hành 40 văn bản, ban hành 26 thông tư và 11 quyết định cá biệt.
Đáng chú ý, Bộ đã tham mưu Đảng ủy Chính phủ trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đề ra những chủ trương, quyết sách mới nhằm khai thông các điểm nghẽn, tạo đột phá phát triển, hiện đại hóa và chấn hưng nền giáo dục nước nhà.
Cùng với đó, Luật Nhà giáo - luật chuyên ngành đầu tiên quy định đầy đủ vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và các chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo đã được Quốc hội thông qua. 3 luật quan trọng khác cũng được trình Quốc hội thông qua theo quy trình rút gọn, gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), góp phần tháo gỡ các vướng mắc từ thực tiễn, hoàn thiện hành lang pháp lí đồng bộ, hiện đại cho phát triển giáo dục.
Trong nhiệm kỳ, Bộ GD-ĐT cũng tập trung rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau khi kết thúc hoạt động của Thanh tra Bộ, cơ cấu tổ chức của Bộ giảm 6 tổ chức hành chính so với năm 2024, đạt tỷ lệ 30%. Các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ được sắp xếp, tinh gọn còn 65 đơn vị; số người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước là 21.096 người, giảm 12,3% so với năm 2021.
Công tác phát triển giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông tiếp tục được triển khai đồng bộ. Năm 2025, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai đầy đủ từ lớp 1 đến lớp 12 trên phạm vi cả nước, hoàn thành chu trình đổi mới chương trình và sách giáo khoa. Bộ GD-ĐT đã ban hành quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, tạo sự ổn định, đồng bộ trong triển khai chương trình mới.
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai đầy đủ từ lớp 1 đến lớp 12 trên phạm vi cả nước, hoàn thành chu trình đổi mới chương trình và sách giáo khoa.
Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định. Giai đoạn 2021-2025, các đội tuyển học sinh Việt Nam tham dự các kì thi Olympic khu vực và quốc tế đạt kết quả xuất sắc với 194/194 học sinh dự thi đều đoạt giải. Riêng đội tuyển Olympic Hóa học quốc tế giành trọn vẹn 20/20 huy chương, trong đó có 17 Huy chương Vàng, duy trì vị trí trong nhóm 10 quốc gia có thành tích tốt nhất thế giới.
Giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực. Quy mô và chất lượng đào tạo tăng, cơ cấu ngành nghề chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó các ngành STEM tăng cao hơn mức tăng chung.
Năm 2025, Việt Nam có 6 cơ sở giáo dục đại học lọt vào bảng xếp hạng các trường đại học hàng đầu thế giới do Tổ chức QS công bố, gồm Đại học Duy Tân, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Huế. Một số cơ sở giáo dục đại học đã mở các chuyên ngành chuyên sâu về chip bán dẫn, vi mạch, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Cùng với đó, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục được đẩy mạnh. Bộ GD-ĐT đã xây dựng cơ sở dữ liệu học bạ số với hơn 10,3 triệu hồ sơ, hơn 1,2 triệu văn bằng số; xác thực, định danh điện tử cho khoảng 24,3 triệu hồ sơ giáo viên và học sinh, tạo nền tảng cho quản trị giáo dục hiện đại.
