'Điểm tựa' vững chắc cho mái ấm nơi phên dậu

Ánh điện về bản đã giúp trẻ em không còn phải học dưới đèn dầu tù mù, người già yên tâm đi lại khi đêm xuống, kéo cộng đồng gần lại nhau hơn bằng nhà văn hóa, đường bê tông, sinh kế mới và những lớp học xóa mù chữ...

Khi bộ đội “cùng dân bàn, cùng dân làm, cùng dân giữ”, niềm tin được vun đắp, ý chí tự lực được khơi dậy, để mỗi gia đình trở thành một “ngọn đèn” nhỏ góp phần dựng nên thế trận lòng dân vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.

Lớp xóa mù chữ do Bộ đội Biên phòng duy trì góp phần nâng cao dân trí cho đồng bào nơi phên dậu Tổ quốc

Giữ bình yên từ mỗi nếp nhà

Giữa đại ngàn phía Tây xứ Thanh, nơi núi rừng trùng điệp nối dài đến tận đường biên, đã có một thời hoàng hôn buông xuống là cả bản làng chìm vào bóng tối. Dù được các cấp chính quyền quan tâm đầu tư, song địa hình hiểm trở, dân trí không đồng đều khiến đời sống kinh tế của nhiều gia đình vẫn rất chật vật; ở một số nơi, tâm lý trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước còn tồn tại, trở thành rào cản cho phát triển.

Từ bối cảnh đó, mô hình “Bản sáng vùng biên” ra đời như một cách tiếp cận mới toàn diện hơn. Tháng 7.2024, Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa triển khai thí điểm tại 11 thôn, bản đặc biệt khó khăn thuộc 11 xã biên giới, với mục tiêu rất rõ: Mang ánh sáng văn minh và niềm tin vào tương lai đến với nhân dân.

Không chỉ là ánh điện thắp lên trước hiên nhà, mà còn là ánh sáng của tri thức, của nhận thức mới, của tinh thần đoàn kết và trách nhiệm cộng đồng. Vì thế, cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã trở thành người bạn đồng hành cùng dân bàn bạc, cùng dân làm và cùng dân giữ gìn thành quả.

Tại các đồn biên phòng Quang Chiểu, Trung Lý, Hiền Kiệt, Yên Khương…, vai trò đảng viên biên phòng được phát huy rõ trong tham mưu, giúp địa phương củng cố hệ thống chính trị cơ sở. Các chi bộ thôn, bản được hướng dẫn hoàn thiện sổ sách, nâng cao chất lượng sinh hoạt, xây dựng nghị quyết sát thực tiễn; nề nếp sinh hoạt chi bộ dần ổn định, tạo nền tảng cho triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Song song đó là hỗ trợ sinh kế - “chìa khóa” để người dân thoát nghèo bền vững. Các đồn biên phòng phối hợp doanh nghiệp chế biến tinh bột sắn triển khai mô hình “Cây sắn năng suất cao” tại Trung Lý, Pù Nhi, Tam Chung; trực tiếp vận động, hướng dẫn người dân cải tạo vườn tạp, quy hoạch vườn rau, ao cá, chuồng trại chăn nuôi.

Hàng trăm ngày công của cán bộ, chiến sĩ được huy động để cùng dân trồng rau, trồng cây ăn quả, di chuyển chuồng trại ra xa nhà ở, chăn nuôi gia súc, gia cầm an toàn dịch bệnh. Cách làm “cầm tay chỉ việc”, chọn những hộ có khả năng để làm điểm rồi nhân rộng ra toàn bản, đã giúp các gia đình từng bước thay đổi thói quen sản xuất manh mún, tự cung tự cấp.

Không chỉ lo “cái ăn, cái mặc”, các đồn biên phòng còn chú trọng nâng cao đời sống tinh thần. Đặc biệt, hệ thống chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời được lắp đặt ở nhiều bản, mang lại diện mạo mới cho vùng biên khi đêm xuống.

Những chương trình như “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản”, “Tết nhân ái” được tổ chức thường xuyên, trao hàng nghìn suất quà cho gia đình chính sách, hộ nghèo, học sinh khó khăn, người có uy tín, người tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc.

Sau gần một năm triển khai, 11 mô hình “Bản sáng vùng biên” đã huy động trên 1,5 tỉ đồng từ nguồn xã hội hóa để hỗ trợ sinh kế và xây dựng công trình dân sinh. Quan trọng hơn, điều dễ nhận thấy nhất là sự chuyển biến trong nhận thức của người dân: Từ trông chờ, ỷ lại sang chủ động; từ e dè sang mạnh dạn; từ riêng lẻ sang đoàn kết, đồng lòng.

Nền móng làm nên sức bật vùng cao biên giới

Pù Đứa - bản người Mông khó khăn nhất xã Quang Chiểu - từng là vùng đất “nhiều cái thiếu”: Thiếu đường, thiếu điện, thiếu nước sạch, thiếu cả cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng chỉ sau hơn 4 tháng triển khai mô hình “Bản sáng vùng biên”, diện mạo Pù Đứa đã đổi khác rõ rệt: Hơn 200m đường bê tông nội bản hoàn thành, nhà cửa được chỉnh trang gọn gàng, các mô hình chăn nuôi bắt đầu mang lại thu nhập.

Đặc biệt, lớp xóa mù chữ cho gần 40 học viên được duy trì thường xuyên. “Biết chữ rồi, bà con hiểu được chủ trương, chính sách, tự tin hơn trong làm ăn”, một cán bộ biên phòng chia sẻ.

Ở Chiềng Căm (xã Hiền Kiệt) - nơi 100% đồng bào Thái sinh sống - mô hình “Bản sáng vùng biên” đã thực sự làm thay đổi nhịp sống của từng mái nhà. Chiềng Căm đã có 48 cột đèn và 8 đèn pha năng lượng mặt trời, sân nhà văn hóa được bê tông hóa, đường hoa rực rỡ, hàng rào xanh chạy dài gần 1km. Khi đời sống văn hóa, tinh thần được nâng lên, hoạt động cộng đồng sôi nổi hơn, tình làng nghĩa xóm cũng thêm gắn kết.

Tinh thần đồng thuận ấy không chỉ dừng ở Pù Đứa hay Chiềng Căm mà lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều thôn, bản khác. Tại thôn Ruộng (xã Bát Mọt), mô hình “Bản sáng vùng biên” tạo nên chuyển biến rõ nét từ nếp nghĩ đến hành động của người dân.

Ông Lương Văn Lá, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng thôn Ruộng phấn khởi chia sẻ: “Từ khi có mô hình, bà con thay đổi nhiều lắm. Ai cũng có ý thức hơn trong việc xây dựng nếp sống văn hóa, chỉnh trang nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ. Người dân còn tự nguyện góp tiền, góp công để bê tông hóa 300m đường nội bản...”.

Trung tá Cao Đình Xuân, Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Đồn Biên phòng Hiền Kiệt cho biết: “Chúng tôi quán triệt rõ phương châm làm từng bước chắc chắn, việc dễ làm trước, việc khó làm sau. Quan trọng nhất là tạo được niềm tin để bà con tự giác làm theo”.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, mô hình còn góp phần quan trọng trong giữ gìn an ninh trật tự. Qua tuyên truyền pháp luật, vận động người dân không sản xuất, tàng trữ, mua bán, sử dụng vũ khí trái phép, nhiều khẩu súng tự chế đã được tự nguyện giao nộp. Ý thức chấp hành pháp luật của người dân được nâng lên, thế trận lòng dân nơi biên giới ngày càng vững chắc.

Thanh Hóa có gần 214km đường biên giới, với 146 thôn, bản thuộc 16 xã, thị trấn vùng cao biên giới. Con đường phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng thành công bước đầu của 11 mô hình “Bản sáng vùng biên” đã mở ra một hướng đi bền vững.

Khi ánh sáng được thắp lên trong từng ngôi nhà, từng con đường - và quan trọng nhất là trong mỗi gia đình - biên giới không chỉ sáng hơn, mà còn vững vàng hơn. Từ đại ngàn xứ Thanh, một sức sống mới đang lan tỏa: Âm thầm, bền bỉ nhưng mạnh mẽ, góp phần giữ vững phên giậu Tổ quốc bằng chính niềm tin của nhân dân.

TRẦN HOÀNG